II KK 18/22

WyrokIzba Karna2022-05-17

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Andrzej Tomczyk, Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą umorzeniem postępowania?
Ratio decidendi
Śmierć oskarżonego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., skutkującą koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie dysponował informacją o śmierci oskarżonego w chwili wydawania wyroku, uchybienie to jest podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Oskarżony P. S. został skazany za prowadzenie pojazdu mimo orzeczonego zakazu. Kasację od wyroku wniósł Prokurator Generalny, wskazując, że oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy ustalił, że oskarżony zmarł przed datą wydania wyroku sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie wobec oskarżonego P. S. na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 18/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba w sprawie P. S. skazanego z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 17 maja 2022 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II K 425/20, 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami procesu. UZASADNIENIE P. S. został oskarżony o to, że: 2 w dniu 10 stycznia 2020 r. w G. gm. G. na drodze publicznej kierował pojazdem marki M. o nr rej, [...] pomimo orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym czym nie zastosował się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Żyrardowie w sprawie sygn. akt. II K 294/17 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, ponadto nie zastosował się do decyzji Prezydenta M. z dnia 8 lutego 2018r, o nr […] o cofnięciu uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi, tj. o czyn z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w Kozienicach wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II K 425/20: 1. uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności; 2. Na podstawie art. 42 § 1 pkt 1 i 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec P. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 (dwóch) lat. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego P. S. Zarzucił on rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na zaniechaniu umorzenia postępowania i skazaniu P. S. wyrokiem z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II K 425/20 za czyn z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w sytuacji, gdy oskarżony zmarł przed jego wydaniem, w dniu 2 stycznia 2021 r., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. W dniu 15 listopada 2021 r. do Sądu Rejonowego w Kozienicach wpłynęło pismo z Urzędu Stanu Cywilnego […] informujące, iż P. S. zmarł (k. 171). 3 Akt zgonu P. S. o nr […], został wydany przez Urząd Stanu Cywilnego m. st. Warszawy. Z jego treści wynika, iż P. S. zmarł w dniu […] stycznia 2021 r. (k. 172), a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy w Kozienicach. Trafnie argumentuje Prokurator Generalny w uzasadnieniu kasacji, że zaskarżony nią wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 12 maja 2021 r. jest dotknięty rażącą obrazą przepisu art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Śmierć oskarżonego zawsze stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania karnego i skutkuje, co do zasady, zgodnie z unormowaniem art. 17 § 1 k.p.k., umorzeniem postępowania karnego w każdej jego fazie. Tym samym, w rozpoznawanej sprawie, kontynuowanie procesu i wydanie wyroku stanowiło uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Nie ma w tym wypadku znaczenia fakt, iż w chwili wyrokowania Sąd Rejonowy w Kozienicach nie dysponował informacją o śmierci oskarżonego i dopuścił się uchybienia w sposób niezawiniony, na skutek spóźnionej informacji. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k., uwzględnił w całości kasację wniesioną na korzyść P. S. i uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach oraz umorzył postępowanie wobec P. S. (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). (r.g.) [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 244 KKart. 180a KKart. 11 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 11 § 3 KKart. 42 § 1 pkt 1art. 43 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 KPKart. 537 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy