I CZ 49/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-05-17
Skład orzekający: Antoni Górski, Krzysztof Pietrzykowski, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, w której wartość przedmiotu sporu została oznaczona w pozwie, jest sprawą o prawa majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu z pozwu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że żądanie ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter majątkowy, a tym samym sprawa jest sprawą o prawa majątkowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być wyższa od wartości przedmiotu sporu oznaczonej w pozwie, chyba że powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie. Oznaczona w pozwie wartość przedmiotu sporu, jeśli nie została zakwestionowana i sprawdzona przez sąd, ulega stabilizacji i obowiązuje w dalszym toku postępowania.Stan faktyczny
Powód domagał się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, oznaczając wartość przedmiotu sporu na 1 286,40 zł. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, uznając ją za równą wartości przedmiotu sporu z pozwu. Powód wniósł zażalenie, zarzucając, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 49/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. O. przeciwko Gminie Miejskiej M. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 lutego 2012 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną powoda jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3986 § 2 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał, że sprawa, w której powód domagał się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jest sprawą o prawa majątkowe. Mając na względzie wskazaną przez powoda w pozwie wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 1 286,40 zł, przyjął, że również wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji i skardze kasacyjnej, mimo iż nie została ona oznaczona w wymienionych środkach zaskarżenia, wynosi – wobec zaskarżenia w całości wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo i wyroku Sądu drugiej instancji oddalającego apelację – 1 286,40 zł. Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy nie było niezbędne wzywanie skarżącego do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu zachowuje aktualność w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym. W zażaleniu pełnomocnik powoda zarzucił, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczona w pozwie wartości przedmiotu sporu w wysokości 1 286,40 zł nie jest kwestionowana w zażaleniu. Nie była ona – co wynika z akt sprawy – sprawdzana przez sąd na podstawie art. 25 § 1 i 2 k.p.c. Niepodważana wartość przedmiotu sporu uległa więc stabilizacji i obowiązuje w dalszym toku postępowania w wysokości wskazanej w pozwie. Możliwość sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji wynikająca z art. 368 § 2 k.p.c., który odsyła do odpowiedniego stosowania art. 19-24 i art. 25 § 1 k.p.c., nie otwiera możliwości ponownego sprawdzenia wartości przedmiotu sporu. Pozostaje ona w takiej wysokości, jaka obowiązywała przed sądem pierwszej instancji. W konsekwencji
3 wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być wyższa od wartości przedmiotu sporu, chyba że powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie. Dotyczy to także oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej (art. 368 § 2 w związku z art. 3984 § 3 i art. 39821 k.p.c.) (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 162 i z dnia 20 października 2008 r. I PZ 26/08, OSNP 2010, nr 5-6, poz. 67). Ze względu na powyższe nie można podzielić zarzutu skarżącego, że mógł on wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej – w wypadku wezwania do jej oznaczenia – skutecznie określić w wysokości 128 640 zł. Zaniechanie wezwania skarżącego do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w okolicznościach sprawy nie miało więc wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem wartość przedmiotu zaskarżenia nie mogła być wyższa niż 1 286,40 zł. Zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 3986 § 1 w związku z art. 3984 § 3 k.p.c. należało zatem uznać za nieuzasadniony. Nie budzi też wątpliwości – wbrew zarzutowi skarżącego – trafne stanowisko Sądu, że dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ została ona wniesiona w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. w sprawie o prawa majątkowe. Żądanie, a tym samym sprawa, w której jest ono rozpoznawane, ma charakter majątkowy, jeżeli zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunku majątkowe stron. Taki charakter ma żądanie ustalenia wstąpienia w stosunek najmu. W konsekwencji również zarzut naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. należało uznać za chybiony. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 337/22 2022-12-20Czy sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter majątkowy, a jeśli tak, to czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może przekraczać wartość przedmiotu sporu ustaloną w…
- II CZ 40/21 2021-09-17Czy w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, będącej sprawą o prawa majątkowe, wartość przedmiotu zaskarżenia determinuje dopuszczalność skargi kasacyjnej?
- II CZ 197/10 2011-02-02Czy Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu niedopuszczalności, ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę niższą niż wymagana ustawowo, mimo że pierwotna wartość przedmiotu sporu była wyższa?
- II CZ 166/10 2010-12-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu, gdzie wartość przedmiotu sporu wynosi 6.300 złotych, jest dopuszczalna pomimo ograniczeń wynikających z wartości przedmiotu zaskarżenia?
- II CZ 172/16 2017-03-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieważności czynności prawnej dotyczącej wyodrębnienia lokali i zmiany statusu wspólnoty mieszkaniowej, gdzie wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę poniżej 50.000…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2art. 3982 § 1 KPCart. 25 § 1art. 368 § 2 KPCart. 19art. 25 § 1 KPCart. 368 § 2art. 3984 § 3art. 39821 KPCart. 187 § 1 pkt 1 KPCart. 3986 § 1art. 3984 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy