V CO 8/20

Izba Cywilna2020-01-29

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 442 k.p.c. w sytuacji, gdy stroną postępowania jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 442 k.p.c. Przepis ten adresuje sąd pierwszej instancji i sąd nad nim przełożony. Angażowanie Sądu Najwyższego w tę czynność jest wykluczone ze względu na jego szczególną pozycję jurysdykcyjną i ustrojową.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy, w której stroną jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego. Sąd Okręgowy przekazał akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu z zażaleniem, nie dokonując uprzednio przekazania na podstawie art. 442 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CO 8/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa P. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w (…) o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2020 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w (…) o przekazanie do rozpoznania sądowi równorzędnemu sprawy o sygn. akt I ACz (…), I ACz (…), odmawia przekazania sprawy. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 442 k.p.c. jeżeli stroną postępowania jest Skarb Państwa reprezentowany przez sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub sąd przełożony nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy, sąd właściwy do rozpoznania sprawy z urzędu przedstawia akta sądowi przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym. Adresatami tego przepisu są zatem właściwy do rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji i sąd nad nim przełożony. Co do zasady art. 442 k.p.c. nie przewiduje natomiast, by w procesie przekazywania sprawy, na podstawie przesłanek wynikających z tego przepisu, uczestniczył Sąd Najwyższy. Koresponduje to z technicznym charakterem przekazania sprawy, który przemawia przeciwko angażowaniu w tę czynność Sądu Najwyższego, ze względu na jego szczególną pozycję jurysdykcyjną i ustrojową. 2 W okolicznościach sprawy sądem właściwym do merytorycznego rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w W. , a pozwany Skarb Państwa jest reprezentowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w razie spełnienia się przesłanek określonych w art. 442 pkt 2 k.p.c., należy zatem in casu do Sądu Apelacyjnego w (…), jako sądu przełożonego wobec Sądu Okręgowego w W. . Reguły tej, jak należy przyjąć, nie modyfikuje szczególna sytuacja, wynikająca z temporalnego zakresu zastosowania art. 442 k.p.c. (por. w tym zakresie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, niepubl.), w której Sąd Okręgowy przekazał Sądowi Apelacyjnemu akta sprawy z zażaleniem, wniesionym po dacie wejścia w życie tego przepisu, nie przedstawiwszy uprzednio akt na podstawie art. 442 pkt 2 k.p.c. z tego powodu, że rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie przed Sądem Okręgowym zostało wydane przed wejściem w życie tego przepisu. W sytuacji tej Sąd Apelacyjny w [...] powinien przekazać sprawę w całości sądowi okręgowemu mającemu siedzibę poza obszarem właściwości tego Sądu Apelacyjnego, stosownie do art. 442 pkt 2 k.p.c., następnie zaś sąd okręgowy, któremu sprawa zostanie przekazana, przedstawi akta sądowi drugiej instancji w celu rozpoznania zażalenia powoda. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. 3 aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 442 KPCart. 442 pkt 2 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy