IV CNP 11/16

Izba Cywilna2016-09-15

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji przysługuje od postanowienia wydanego w postępowaniu przymuszającym, mającego na celu zobowiązanie podmiotu wpisanego do rejestru do złożenia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje od postanowienia wydanego w postępowaniu przymuszającym, które stanowi fragment postępowania pomocniczego związanego z postępowaniem egzekucyjnym. Takie postanowienie nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy ani orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 5192 § 1 k.p.c., a zatem skarga wniesiona od takiego postanowienia jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Postępowanie przymuszające zostało wszczęte z urzędu w celu zobowiązania spółki do złożenia dokumentów sprawozdania finansowego. Skarga uczestniczki na czynność referendarza została odrzucona, a następnie zażalenie oddalone przez Sąd Okręgowy. Uczestniczka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących Krajowego Rejestru Sądowego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, wskazując na uniemożliwienie zaskarżenia orzeczenia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CNP 11/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi uczestnika postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 3 lipca 2015 r., w sprawie z urzędu przy uczestnictwie A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o nakazanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r., odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w G. z dnia 28 marca 2014 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie przymuszające A.spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością do złożenia wniosku o wpis wzmianki dotyczącej złożenia do akt Krajowego Rejestru Sądowego dokumentów sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2012. Jednocześnie został zakreślony termin do wypełnienia tego obowiązku z zastrzeżeniem nałożenia grzywny, w razie jego bezskutecznego upływu. Skarga uczestniczki na czynność referendarza została odrzucona postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 28 września 2014 r. jako nieprzewidziana w art. 39822 § 1 k.p.c., przepisami postępowania nieprocesowego, jak i przepisami ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769 ze zm.; dalej: „u.KRS"), a ponadto nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Zażalenie uczestniczki Sąd Okręgowy w G. oddalił postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r., podzielając stanowisko Sądu Rejestrowego o niedopuszczalności zaskarżenia orzeczenia referendarza. Uczestniczka w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 3 lipca 2015 r. powołała obie podstawy przewidziane w art. 4244 k.p.c. Wskazała, że jest ono niezgodne z art. 24 ust. 3 uKRS w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (jedn. tekst: Dz.U. z 2012 r., poz. 1314) oraz z art. 39822 k.p.c. Podniosła, że uniemożliwiono jej zaskarżenie niesłusznego orzeczenia referendarza sądowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 7 uKRS do postępowania przed sądami rejestrowymi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nie ma w tej ustawie przepisów regulujących 3 dopuszczalność i zasady wnoszenia skargi o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem. W tej sytuacji, w odniesieniu do dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zastosowanie mają przepisy art. 5192 § 1 i 2 k.p.c., a także, za pośrednictwem art. 13 § 2 k.p.c., odpowiednio wykorzystywane są przepisy regulujące wymagania skargi w procesie - art. 4244 i n. k.p.c. Stosownie do art. 5192 § 1 k.p.c. i art. 7 uKRS, możliwość żądania stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została przewidziana w stosunku do postanowień sądu drugiej instancji co do istoty sprawy kończących postępowanie w sprawie, jeżeli doszło do wyrządzenia stronie szkody, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących jej środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Postanowienia orzekające co do istoty sprawy, to takie, które rozstrzygają w sposób stanowczy kwestie materialnoprawne, są zrównane z wyrokami wydawanymi w postępowaniu procesowym. Natomiast postanowienia kończące postępowanie, orzekają o całym przedmiocie postępowania poddanego pod osąd. Oznacza to, że wskazana skarga nie przysługuje od innych orzeczeń, w tym postanowień o charakterze formalnym, wpadkowych, wydawanych w postępowaniu nieprocesowym, jak również w postępowaniu egzekucyjnym czy upadłościowym. W postępowaniu rejestrowym, zgodnie z art. 6941 § 1 k.p.c., sprawą rejestrową jest sprawa o wpis. Ponadto sąd rejestrowy prowadzi sprawy pomocnicze i nadzorcze. Postanowienie wydane w postępowaniu przymuszającym, którego celem jest zobowiązanie podmiotu wpisanego do rejestru do podjęcia działań zmierzających między innymi do złożenia wymaganych dokumentów, nie stanowi zatem sprawy o wpis. Wydane postanowienie nie może być traktowane jako orzekające co do istoty sprawy, skoro nie jest sprawą o wpis, stanowi fragment postępowania pomocniczego, ściśle związanego z postępowaniem egzekucyjnym. Nie ma także podstaw do uznania, że kwestionowane postanowienie kończy postępowanie pomocnicze, jeżeli z art. 24 pkt 2 uKRS wynika możliwość ponawiania nałożenia grzywny. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne żądanie 4 stwierdzenia niezgodności tego postanowienia z prawem, a zatem wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Podkreślenia wymaga, że odpowiednie zastosowanie, w odniesieniu do tego postanowienia, ma także art. 4241b w związku z art. 13 § 2 k.p.c., przy dochowaniu objętych nim wymagań. Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 4246 § 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. kc jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39822 § 1 KPCart. 4244 KPCart. 24 ust. 3art. 6 ust. 1art. 39822 KPCart. 7art. 5192 § 1art. 13 § 2 KPCart. 4244art. 5192 § 1 KPCart. 6941 § 1 KPCart. 24 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy