IV KK 244/17
WyrokIzba Karna2017-07-27
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. dotyczący wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji nie wydano postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut oparty na tezie o rażącym naruszeniu art. 41 § 1 k.p.k. może być skutecznie podniesiony w kasacji tylko wtedy, gdy w toku postępowania przed sądem odwoławczym lub sądem pierwszej instancji doszło do wydania orzeczenia w przedmiocie wyłączenia sędziego. Skoro w niniejszej sprawie nie złożono wniosku o wyłączenie sędziego ani nie wydano postanowienia w tym przedmiocie, kasacja jako oczywiście bezzasadna podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał S. B. za kierowanie pojazdem pomimo cofnięcia uprawnień. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 41 § 1 k.p.k., z uwagi na fakt, że matka oskarżonego była ławnikiem i mogła orzekać z sędzią rozpoznającym sprawę. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 244/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 lipca 2017 r. spraw S. B., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II Ka (...), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II K (...), 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zwolnić skazanego S. B. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 roku, sygn. akt II K (...), Sąd Rejonowy w M. II Wydział Karny uznał oskarżonego S. B. (B.) za winnego popełniania czynu z art. 180a k.k., polegającego na tym, że w dniu 31 marca 2016 roku w M. na ulicy K. nie zastosował się do decyzji (...) o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydanej w dniu 25 listopada 2013 roku przez Starostę Powiatowego w M. i kierował w ruchu lądowym samochodem osobowym marki Volkswagen Touran o nr rej. (...), i za to na podstawie art. 180a k.k. skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy w T., Wydział II Karny, wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II Ka (...), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji.
2 Od wyroku Sądu Okręgowego obrońca oskarżonego wniósł kasację, którą oparł na podstawie rażącego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy przez sędziego, co do którego istniała uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności z tego powodu, iż matka oskarżonego B. B. przez wiele lat była ławnikiem w Sądzie Okręgowym w T., a uprzednio w Sądzie Rejonowym w M., w tym Wydziale Karnym i najprawdopodobniej przez okres sprawowania tej funkcji niejednokrotnie orzekała w jednym składzie z sędzią rozpoznającym niniejsza sprawę. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu, który uzasadniał jej rozpoznanie na posiedzeniu wyznaczonym na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Jedyny podniesiony w kasacji zarzut okazał się bowiem bezzasadny. Stosownie do utrwalonego w orzecznictwie poglądu (postanowienie SN z dnia 6 marca 2008 r., III KK 421/07), podniesienie zarzutu opartego na tezie o rażącym naruszeniu art. 41 § 1 k.p.k. wchodzić może w rachubę wyłącznie wówczas, gdy w toku postępowania przed sądem odwoławczym, albo w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, doszło do wydania orzeczenia w przedmiocie wyłączenia sędziego z powodu istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie. Orzeczenie takie, zgodnie z art. 42 § 4 k.p.k., może zapaść jedynie wówczas, gdy sędzia złoży takie żądanie, albo gdy wniosek w tej kwestii złoży strona postępowania (art. 42 § 1 k.p.k.). Jest bowiem oczywiste, że decyzji o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. sąd nie może podjąć z urzędu, albowiem tryb ten ustawa rezerwuje wyłącznie dla wypadków występowania przyczyn wyłączających sędziego z mocy art. 40 k.p.k. (art. 42 § 2 k.p.k.). W konsekwencji należy uznać, że jeżeli w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji nie doszło do wydania orzeczenia w trybie art. 42 § 4 k.p.k., w kasacji nie można skutecznie wywodzić tezy o naruszeniu art. 41 § 1 k.p.k. W niniejszej sprawie żaden z sędziów nie złożył żądania jego wyłączenia w postępowaniu, ani też strona w toku postępowania przed sądem I lub II instancji nie
3 wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie któregokolwiek z sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., uzasadniając to znajomością sędziów z matką oskarżonego. Tylko na marginesie należy zauważyć, że wydaje się mało prawdopodobne, aby obrońca oskarżonego nie wiedział o tej okoliczności już w toku postępowania, co tym bardziej sugeruje instrumentalne podejście obrony do omawianego zarzutu kasacji. W takim stanie rzeczy zarzut kasacji nie mógł być skuteczny, co pociągało konieczność oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. r.g.
Powiązane orzeczenia
- II KK 83/23 2023-05-10Czy zarzut naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. dotyczący braku bezstronności sędziego, który nie został podniesiony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji ani w apelacji, może stanowić skuteczną podstawę kasacji od wyr…
- III KK 499/17 2017-11-21Czy naruszenie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k. i 42 § 1 k.p.k.) może stanowić podstawę kasacji, jeśli nie wykazano rażącego naruszenia prawa i istotnego wpływu na treść wyroku?
- III KK 318/18 2018-07-11Czy naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierozpatrzenie zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. (wyłączenie sędziego) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego, jeśli wniosek o wy…
- III KK 421/07 2008-03-06Czy w postępowaniu kasacyjnym można skutecznie podnieść zarzut naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. dotyczący wyłączenia sędziego, jeśli w toku postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji nie wydano orzeczenia w tr…
- II KK 108/24 2024-05-17Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. dotyczący braku bezstronności sędziego sądu pierwszej instancji, który miał wypowiedzieć się o sprawstwie oskarżonego przed wydaniem wyroku?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 180a KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 42 § 4 KPKart. 40 KPKart. 42 § 2 KPK§ 3§ 1§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy