II KO 111/23
Izba Karna2023-09-28
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skazany podnosi, że ławnik w składzie orzekającym przekroczył wiek 70 lat w trakcie orzekania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ wymóg nieprzekroczenia 70. roku życia przez ławnika odnosi się do chwili jego wyboru, a nie do chwili orzekania. Nawet jeśli ławnik przekroczył ten wiek w trakcie kadencji, może nadal brać udział w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej z jego udziałem do czasu jej zakończenia. Okoliczność, że jeden z terminów rozprawy został odwołany z powodu problemów zdrowotnych ławnika, nie dowodzi, by jego stan zdrowia znacząco utrudniał prowadzenie procesu.Stan faktyczny
Skazany M.T. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego, argumentując, że ławnik w składzie orzekającym przekroczyła wiek 70 lat w trakcie orzekania. Skazany powołał się na brak dodatkowych badań lekarskich ławnika oraz na odwołanie jednej z rozpraw z powodu jej stanu zdrowia. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo jako sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
II KO 111/23 ZARZĄDZENIE Dnia 28 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem M.T., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 1 lipca 2020 r., sygn. akt V K 230/18, zmienionego w części wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. II AKa 309/20 stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE M.T. w dniu 31 lipca 2023 r. (data nadania w zakładzie karnym) wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o „cofnięcie do ponownego rozpatrzenia (…) sprawy sygn. akt V K 230/18 z powodu źle dobranego składu sędziowskiego”. W uzasadnieniu swojego pisma wskazał na to, że członkiem składu orzekającego, który wydał wyrok skazujący, była ławnik G.J. urodzona […] 1947 r., co oznacza, że w dacie orzekania miała skończone 73 lata i powinna posiadać dodatkowe badania, by móc orzekać, a z akt sprawy nie wynika, by takie posiadała, przy czym jedna z rozpraw nie odbyła się z uwagi na stan jej zdrowia. Pismo skazanego zostało zarejestrowane w Izbie Karnej Sądu Najwyższego jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania z urzędu. Wymóg nieprzekroczenia 70. roku życia, zgodnie z art. 158 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U.2023.217 t.j. (dalej p.u.s.p.), odnosi się do chwili wyboru ławnika, nie zaś do chwili jego
II KO 111/23 2 orzekania. Z kolei art. 162 § 2 pkt 4 tej ustawy wskazuje obowiązek dołączenia do zgłoszenia kandydata na ławnika m.in. zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwskazań do wykonywania funkcji ławnika. Jednocześnie nie ma obowiązku umieszczania w aktach sprawy dokumentów rekrutacyjnych ławnika będącego członkiem składu orzekającego w tej sprawie. Akcentowana okoliczność, że jeden z kilkunastu wyznaczonych terminów został zdjęty z wokandy z uwagi na problemy zdrowotne ławnika, nie dowodzi tego, by stan jego zdrowia znacząco utrudniał prowadzenie procesu w sprawie M.T. Zwrócić uwagę również należy na to, że funkcja ławników sądów okręgowych i rejonowych jest kadencyjna - co do zasady trwa cztery lata kalendarzowe następujące po roku, w którym dokonano wyborów (art. 165 § 1 p.u.s.p.). Ponadto, po upływie kadencji ławnik może brać udział w rozpoznawaniu sprawy rozpoczętej wcześniej z jego udziałem, do czasu jej zakończenia (art. 165 § 2 p.u.s.p.). Z powyższego wynika więc, że dopuszczalna jest sytuacja, w której ławnik będący członkiem składu orzekającego w chwili orzekania będzie miał więcej niż 70 lat. Na marginesie wskazać należy, że kasację M.T. od wymienionego w sentencji niniejszego zarządzenia wyroku oddalono jako oczywiście bezzasadną postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II KK 467/21. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. (kf) [ms]
Powiązane orzeczenia
- V KK 131/06 2006-12-11Czy ławnik, który w chwili wyboru na funkcję ławnika nie podlegał ograniczeniom wiekowym, może nadal orzekać w sprawie rozpoczętej w trakcie jego kadencji, nawet jeśli w międzyczasie weszły w życie przepisy wprowadzające…
- IV KR 107/77 1977-10-08Czy przekroczenie przez ławnika górnej granicy wieku przewidzianej dla sędziów zawodowych stanowi podstawę do jego wyłączenia od udziału w sprawie?
- III KO 90/22 2022-10-05Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany podnosi zarzuty dotyczące niewłaściwego wyznaczenia składu orzekającego?
- V KO 23/25 2025-03-26Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu lub na wniosek skazanego, gdy zarzuca on naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu w związku z powołaniem sędziów?
- III KO 60/24 2024-08-14Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca podnosi argumenty, które były już przedmiotem rozpoznania lub nie mieszczą się w katalogu przesłanek określo…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 158 § 1 pkt 5art. 162 § 2 pkt 4art. 165 § 1art. 165 § 2§ 3§ 1 pkt 5§ 2 pkt 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy