II UK 43/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-06-17
Skład orzekający: Romualda Spyt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi kolejowemu urodzonemu po 31 grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r., który w dniu 31 grudnia 2008 r. posiadał co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat pracy na kolei, ale nie osiągnął wieku 60 lat w tym dniu, przysługuje prawo do emerytury kolejowej na podstawie art. 184 w związku z art. 40 i art. 50 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Analiza prawna wykazała, że art. 184 i art. 50 ustawy emerytalnej stanowią autonomiczne podstawy nabycia prawa do emerytury i nie można ich łączyć w sposób sugerowany przez skarżącego. Sąd Najwyższy potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko w kwestii wykładni tych przepisów.Stan faktyczny
Wnioskodawca, S. K., złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego prawa do emerytury kolejowej. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 184 w związku z art. 40 i art. 50 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kwestią sporną było, czy wnioskodawcy, który spełniał wymogi stażowe do emerytury kolejowej, ale nie osiągnął wieku 60 lat do 31 grudnia 2008 r., przysługuje prawo do tego świadczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 43/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku S. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2014 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa …/13, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawca – S. K. - wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia 20 sierpnia 2013 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 184 w związku z art. 40 i art. 50 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm. - dalej ustawa emerytalna) w wyniku przyjęcia, że pomimo ustalenia w stosunku do wnioskodawcy jego okresów składkowych i nieskładkowych wynoszących co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 lat okresu zatrudnienia na kolei według stanu na dzień 31 grudnia 2008 r. do sytuacji wnioskodawcy nie ma zastosowania art. 184, w związku z art. 40 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
2 Społecznych w „zakresie, w którym te przepisy uniezależniają nabycie prawa do nabycia emerytury kolejowej od osiągnięcia przez ubezpieczonego wieku 60 lat w dacie wskazanej w art. 40 ustawy. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazując, że „w sprawie występuje konieczność wykładni art. 184, w związku z art. 40 i 50 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez rozstrzygnięcie czy pracownikowi kolejowemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 01 stycznia 1969 r., który w dacie 31 grudnia 2008 r. posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat - dla mężczyzn -, w tym co najmniej 15 letni staż pracy na kolei, lecz na dzień 31 grudnia 2008 r. nie osiągnął wieku 60 lat życia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Gdy idzie o potrzebę wykładni przepisu budzącego poważne wątpliwości lub wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów, to ta przesłanka zachodzi wtedy, kiedy niejednolita wykładnia wskazanego przepisu wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie bądź kiedy przepis ten nie doczekał się wykładni w kierunku wskazywanym przez skarżącego (por. postawienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK104/08, LEX nr 42436, z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).
3 Przedstawiając swoje wątpliwości, skarżący bezpodstawnie doszukuje się związku normatywnego między art. 184 i art. 50 ustawy emerytalnej. Oba te przepisy stanowią autonomiczne i odrębnie względem siebie podstawy nabycia prawa do emerytury dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Artykuł 184 ustawy emerytalnej odnosi się do ubezpieczonych, którzy do dnia wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1999 r.) nie osiągnęli jeszcze wymaganego wieku, o którym stanowią: art. 32, 33, 39 i 40, lecz w całości spełnili do tej daty ustawowo określone wymagania stażowe (tzw. ogólne i szczególne). Natomiast art. 50 ustawy emerytalnej daje prawo do emerytury tym ubezpieczonym, którzy wszystkie warunki do emerytury kolejowej (wiek emerytalny oraz staż emerytalny, w tym 15 lat zatrudnienia na kolei – art. 40) spełnili do 31 grudnia 2008 r. W sposób nieuprawniony skarżący łączy oba te przepisy, aby wyinterpretować, że prawo do emerytury na podstawie art. 184 przysługuje ubezpieczonemu niespełniającemu do dnia 1 stycznia 1999 r. wymagań stażowych, co jest oczywiście sprzeczne z jego treścią i z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007 r., II UZP 14/06, OSNP 2007 nr 13-14, poz. 199 oraz wyroki tego Sądu z dnia 18 lipca 2007 r., I UK 62/07, OSNP 2008 nr 17-18, poz. 269, z dnia 6 grudnia 2007 r., I UK 132/07, LEX nr 621798, z dnia 21 maja 2009 r., II UK 370/08, OSNP 2011 nr 1 - 2, poz. 20 i z dnia 14 czerwca 2012 r., I UK 1/12, LEX nr 1229806). W konsekwencji nie można uznać, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, skoro Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni powołanych przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5; z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468; z dnia 189 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423; z dnia 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578).
4 Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji. kc
Powiązane orzeczenia
- II USK 13/21 2021-01-12Czy pracownik kolejowy urodzony po 31 grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r., który na dzień 31 grudnia 2008 r. nie osiągnął wieku 60 lat, może nabyć prawo do emerytury kolejowej po tej dacie, jeśli spełnił pozostałe…
- II UK 36/18 2019-02-27Czy przepis art. 50 ust. 1 w zw. z art. 40 i art. 42 ustawy emerytalnej należy interpretować językowo, stosując go jedynie do kobiet-pracowników kolejowych, które ukończyły 55 lat do 31 grudnia 2008 r., czy funkcjonalnie…
- II USK 239/21 2021-09-29Czy art. 43 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być stosowany do ustalania ogólnego stażu pracy dla pracowników kolei (maszynistów) otrzymujących emeryturę w obniżonym wieku z ty…
- II USKP 158/21/1 2023-04-13Czy przewidziany w art. 43 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych sposób liczenia okresu zatrudnienia na kolei znajduje zastosowanie przy ustalaniu 25-letniego okresu składkowego i niesk…
- II USKP 158/21 2022-04-28Czy przewidziany w art. 43 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS sposób liczenia okresu zatrudnienia na kolei znajduje zastosowanie przy ustalaniu 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w ar…
Powołane przepisy
art. 184art. 40art. 50art. 3989 § 1 KPCart. 32art. 3989 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy