I CZ 122/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-01-28
Skład orzekający: Hubert Wrzeszcz, Irena Gromska-Szuster, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwany, którego apelacja została odrzucona z powodu braku interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku uwzględniającego jego żądanie, może skutecznie zarzucić naruszenie art. 373 k.p.c. poprzez wadliwe uznanie, że dla oceny jego interesu nie ma znaczenia przyczyna oddalenia powództwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pozwany nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku, który jest dla niego obiektywnie korzystny. Brak pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen) skutkuje odrzuceniem apelacji. Sąd odrzucił pogląd, że pokrzywdzenie występuje, gdy zaskarżone orzeczenie jest zgodne z żądaniem skarżącego, ale nie zapewnia mu wszystkich możliwych korzyści lub nie jest zgodne z przepisami, podważając jego stabilność.Stan faktyczny
Powództwo o zapłatę zostało oddalone przez Sąd Okręgowy z powodu przedawnienia roszczenia. Pozwany, który wniósł apelację, miał w tym zakresie uwzględnione swoje żądanie. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego z powodu braku interesu prawnego w jej zaskarżeniu. Pozwany wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 373 k.p.c. poprzez wadliwe uznanie braku jego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 122/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B. Spółki z o.o. w likwidacji w W. przeciwko M. G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2015 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 20 lutego 2012 r. oddalającego powództwo o zapłatę w całości z uwagi na przedawnienie dochodzonego roszczenia i rozstrzygającego o kosztach procesu zgodnie z wnioskiem pozwanego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legła ocena, że pozwany nie ma interesu w zaskarżeniu orzeczenia, które uwzględnia jego żądanie; w takiej sytuacji nie można mówić o pokrzywdzeniu zaskarżonym wyrokiem, co musi skutkować odrzuceniem apelacji (art. 373 k.p.c.). W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie. Zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 373 k.p.c. wskutek wadliwego uznania, że dla oceny interesu pozwanego w zaskarżeniu wyroku nie ma znaczenia przyczyna oddalenia powództwa, nieodpowiadającą rzeczywistemu stanowi prawnemu. W ocenie skarżącego, powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na nieważność umowy stanowiącej podstawę dochodzonego roszczenia. W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący nie kwestionował samej dopuszczalności odrzucenia apelacji z powołaniem się na braku interesu prawnego w zaskarżenia wyroku, lecz ocenę, że przesłanka ta po jego stronie nie wystąpiła. Z zapatrywaniem tym nie można się jednak zgodzić. Sąd Apelacyjny wyszedł z prawidłowego założenia, że skarżącemu, który nie wykazał pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), można zarzucić brak interesu prawnego w kwestionowaniu orzeczenia w celu uzyskania jego uchylenia albo zmiany. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, mającej moc zasady prawnej (OSNC 2014, nr 11, poz. 108) zdecydowanie odrzucił zapatrywanie, iż pokrzywdzenie występuje wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest wprawdzie zgodne z żądaniem skarżącego, jednakże nie zapewnia mu wszystkich możliwych korzyści, mimo użycia właściwego środka procesowego, lub nie jest zgodne z obowiązującymi przepisami,
3 przez co podważa jego stabilność. Wskazał, że pogląd ten został oparty na koncepcji gravaminis w ujęciu szerokim, możliwym do przyjęcia w okresie obowiązywania tzw. prawdy obiektywnej oraz na nieznajdującym uzasadnienia uznaniu, że pokrzywdzenie jest funkcją orzeczenia dotkniętego wadami, a nadto został wyprowadzony z nietrafnego przekonania, iż z prawomocności materialnej orzeczenia korzysta nie tylko jego sentencja, ale także motywy przytoczone w uzasadnieniu. Zarzut podniesiony w zażaleniu został skonstruowany w nawiązaniu do tego – nietrafnego – stanowiska. Przytoczone w uzasadnieniu tego zarzutu argumenty nie mogą zatem skutecznie podważyć przyjętej za podstawę zaskarżonego postanowienia oceny, że wyrok, przeciwko któremu pozwany skierował apelację jest dla niego obiektywnie korzystny. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 68/09 2010-02-10Czy powodowie, którzy uzyskali orzeczenie zgodne z ich żądaniem, mają interes prawny w zaskarżeniu tego orzeczenia apelacją?
- V CZ 36/17 2017-04-25Czy powodowie, których powództwo zostało uwzględnione w całości, mają interes prawny w zaskarżeniu wyroku apelacją, jeśli w uzasadnieniu pozwu wskazali na możliwość rozszerzenia powództwa po przeprowadzeniu dowodu z opin…
- V CZ 39/14 2014-06-18Czy apelacja wniesiona od orzeczenia, które nie zostało wydane w przedmiocie wszystkich zgłoszonych przez stronę żądań, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- II CZ 117/16 2016-11-24Czy pozwany ma interes prawny w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego, który obniżył zasądzoną od niego kwotę, ale nadal zasądził świadczenie pieniężne?
- III CZ 11/13 2013-03-08Czy brak interesu procesowego (gravamen) po stronie skarżącej uzasadnia odrzucenie apelacji od postanowienia sądu pierwszej instancji, które zostało wydane zgodnie z żądaniem skarżącego?
Powołane przepisy
art. 373 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy