V CZ 35/05
PostanowienieIzba Cywilna2005-04-13
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Lech Walentynowicz, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminów procesowych przez pełnomocnika procesowego, który wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu sprawy, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu przez sąd?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że działanie pełnomocnika procesowego jest utożsamiane z działaniem strony. Przywrócenie uchybionego przez pełnomocnika terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy zwłoka była niezawiniona przez pełnomocnika. W sytuacji, gdy pełnomocnik wykazał się brakiem staranności, przywrócenie terminu jest bezzasadne.Stan faktyczny
Powód wniósł apelację, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieopłacenia w terminie i spóźnionego wniosku o zwolnienie od kosztów. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, uznając przywrócenie terminu do żądania zwolnienia od wpisu za bezzasadne, ponieważ uchybienie terminów było zawinione przez pełnomocnika powoda. Powód w zażaleniu zarzucił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, lecz z winy pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 35/05 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Lech Walentynowicz (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa M. K. przeciwko Z. K. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 listopada 2004 r. r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 25 listopada 2003 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił apelację powoda, ponieważ nie została w terminie opłacona, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był spóźniony. Sąd Okręgowy oddalił też wniosek o przywrócenie terminu do żądania zwolnienia powoda od wpisu apelacyjnego, jednakże następnie, postanowieniem z dnia 30 marca 2004 r., uwzględnił ten wniosek. Dokonując kontroli przedstawionej apelacji – w trybie art. 373 k.p.c. – Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2004 r. odrzucił ten środek odwoławczy. Sąd II instancji uznał, że przywrócenie terminu było bezzasadne, a ponadto nie zaistniały przesłanki do zmiany postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu (art. 359 k.p.c.).
2 W zażaleniu powód zarzucił, iż uchybienie terminów, prowadzące do odrzucenia apelacji, nastąpiło bez jego winy, lecz z winy ówczesnego pełnomocnika procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie tej jest bezsporne, że pełnomocnik powoda (adwokat) z przyczyn zawinionych uchybił terminom procesowym, stąd Sąd Apelacyjny uznał za bezzasadne przywrócenie terminu do żądania zwolnienia od wpisu, dokonane postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 30 marca 2004 r. Istota problemu polega na tym, że działanie uprawnionego pełnomocnika procesowego jest działaniem za stronę, utożsamiane z działaniem samej strony (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1936 r., C.III.1439/35 – OSP 1936, poz. 674, z dnia 1 lutego 1962 r., 4 CZ 113/61 – NP. 1964, z.1, str. 49 oraz z dnia 15 maja 1962 r., 1 CR 993/61 – PUG 1963, z.5, str. 145). Przywrócenie uchybionego przez pełnomocnika terminu może więc nastąpić wówczas, gdy zwłoka była niezawiniona przez pełnomocnika (art. 168 k.p.c.). Tymczasem w zażaleniu podkreśla się, że pełnomocnik powoda „wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu sprawy zleconej”. Trafna jest też konstatacja Sądu Apelacyjnego w kwestii naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 359 k.p.c. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej samej czynności procesowej został wcześniej oddalony, a nie zaistniały przesłanki wymienione w powyższym przepisie. Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 20/05 2005-04-13Czy zaniechanie czynności procesowej przez pełnomocnika procesowego, nawet usprawiedliwione trudnościami natury psychicznej strony, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanow…
- II CZ 18/14 2014-05-21Czy niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku może być podstawą do przywrócenia terminu dla strony?
- IV CZ 25/08 2008-04-10Czy uchybienie terminowi procesowemu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego może stanowić podstawę do przywrócenia terminu dla strony, jeśli uchybienie to nastąpiło bez winy strony, ale z winy pełnomocnika?
- I CZ 47/09 2009-09-23Czy w przypadku uchybienia terminu przez pełnomocnika procesowego strony, strona może skutecznie domagać się przywrócenia terminu, powołując się na brak własnej winy, mimo że pełnomocnik nie wykazał braku swojej winy?
- III CZ 28/19 2019-09-25Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia przez pełnomocnika procesowego strony, który nie jest profesjonalistą, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu przez stronę?
Powołane przepisy
art. 373 KPCart. 359 KPCart. 168 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy