V CZ 35/05

PostanowienieIzba Cywilna2005-04-13

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Lech Walentynowicz, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminów procesowych przez pełnomocnika procesowego, który wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu sprawy, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu przez sąd?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że działanie pełnomocnika procesowego jest utożsamiane z działaniem strony. Przywrócenie uchybionego przez pełnomocnika terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy zwłoka była niezawiniona przez pełnomocnika. W sytuacji, gdy pełnomocnik wykazał się brakiem staranności, przywrócenie terminu jest bezzasadne.
Stan faktyczny
Powód wniósł apelację, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieopłacenia w terminie i spóźnionego wniosku o zwolnienie od kosztów. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację, uznając przywrócenie terminu do żądania zwolnienia od wpisu za bezzasadne, ponieważ uchybienie terminów było zawinione przez pełnomocnika powoda. Powód w zażaleniu zarzucił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, lecz z winy pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 35/05 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Lech Walentynowicz (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa M. K. przeciwko Z. K. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 listopada 2004 r. r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 25 listopada 2003 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił apelację powoda, ponieważ nie została w terminie opłacona, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był spóźniony. Sąd Okręgowy oddalił też wniosek o przywrócenie terminu do żądania zwolnienia powoda od wpisu apelacyjnego, jednakże następnie, postanowieniem z dnia 30 marca 2004 r., uwzględnił ten wniosek. Dokonując kontroli przedstawionej apelacji – w trybie art. 373 k.p.c. – Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2004 r. odrzucił ten środek odwoławczy. Sąd II instancji uznał, że przywrócenie terminu było bezzasadne, a ponadto nie zaistniały przesłanki do zmiany postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu (art. 359 k.p.c.). 2 W zażaleniu powód zarzucił, iż uchybienie terminów, prowadzące do odrzucenia apelacji, nastąpiło bez jego winy, lecz z winy ówczesnego pełnomocnika procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie tej jest bezsporne, że pełnomocnik powoda (adwokat) z przyczyn zawinionych uchybił terminom procesowym, stąd Sąd Apelacyjny uznał za bezzasadne przywrócenie terminu do żądania zwolnienia od wpisu, dokonane postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 30 marca 2004 r. Istota problemu polega na tym, że działanie uprawnionego pełnomocnika procesowego jest działaniem za stronę, utożsamiane z działaniem samej strony (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1936 r., C.III.1439/35 – OSP 1936, poz. 674, z dnia 1 lutego 1962 r., 4 CZ 113/61 – NP. 1964, z.1, str. 49 oraz z dnia 15 maja 1962 r., 1 CR 993/61 – PUG 1963, z.5, str. 145). Przywrócenie uchybionego przez pełnomocnika terminu może więc nastąpić wówczas, gdy zwłoka była niezawiniona przez pełnomocnika (art. 168 k.p.c.). Tymczasem w zażaleniu podkreśla się, że pełnomocnik powoda „wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu sprawy zleconej”. Trafna jest też konstatacja Sądu Apelacyjnego w kwestii naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 359 k.p.c. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej samej czynności procesowej został wcześniej oddalony, a nie zaistniały przesłanki wymienione w powyższym przepisie. Należało w konsekwencji oddalić zażalenie (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 359 KPCart. 168 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy