I CZ 47/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-09-23

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Mirosław Bączyk, Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchybienia terminu przez pełnomocnika procesowego strony, strona może skutecznie domagać się przywrócenia terminu, powołując się na brak własnej winy, mimo że pełnomocnik nie wykazał braku swojej winy?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik procesowy, jego działania i zaniechania odnoszą skutek bezpośrednio dla strony. Wina pełnomocnika jest równoznaczna z winą strony, co oznacza, że przy wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest wykazanie, że w działaniu pełnomocnika nie można dopatrzyć się winy. Strona nie może skutecznie powoływać się na brak własnej winy, jeśli pełnomocnik nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu terminu.
Stan faktyczny
Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku i oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Sąd Apelacyjny uznał, że powódka nie wykazała braku swojej winy w uchybieniu terminu, ponieważ jej pełnomocnik procesowy z urzędu również uchybił terminowi, a strona nie wykazała braku jego winy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając argumentację Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki i postanowił nie obciążać jej kosztami postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 47/09 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa C.Ż. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Izby Celnej o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 września 2009 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt [,,,], oddala zażalenie, nie obciążając powódki kosztami postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym na rzecz strony pozwanej. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30.11.2006 r. Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa C.Ż. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Izby Celnej oddalił wniosek powódki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z uzasadnieniem oraz odrzucił wniosek o doręczenie uzasadnienia. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że powódka nie wykazała dostatecznie, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, a działania jej pełnomocnika procesowego z urzędu, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, mają bezpośredni skutek dla działań strony. Skoro więc pełnomocnik powódki uchybił temu terminowi konieczne było wykazanie, że nie ponosi on winy w uchybieniu. Powódka jednak tego nie uczyniła. W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Za trafną należy uznać argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że w sytuacji, w której stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik procesowy wszelkie czynności i działania podejmowane przez pełnomocnika odnoszą skutek bezpośrednio dla strony. W związku z tym wina pełnomocnika jest równoznaczna z winą samej strony i w razie wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest wykazanie, że w działaniu pełnomocnika nie można dopatrzyć się działania zawinionego. Tymczasem powódka stara się wykazać, że ze względu na niepoinformowanie jej przez pełnomocnika o zapadłym orzeczeniu nie ponosi własnej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Pogląd ten jest jednak nieuprawniony, gdyż w sprawie za stronę działał pełnomocnik procesowy i to jego czynność została dokonana z uchybieniem terminu. Zażalenie powódki nie wskazuje zaś w żadnym stopniu na okoliczności mogące prowadzić do uznania, że działanie pełnomocnika nie było zawinione. Stwierdzić też należy, że chybiony także jest zarzut, iż pełnomocnik z urzędu, ustanowiony w toku postępowania, nie miał umocowania do wystąpienia z wnioskiem o doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem, ponieważ jest to 3 rzekomo czynność dokonana już w trakcie postępowania kasacyjnego, a na to postępowanie nie rozciąga się udzielone pełnomocnictwo w toku sprawy. Należy bowiem podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że wniosek o doręczenie orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem złożony na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. nie jest czynnością procesową związaną z postępowaniem przed Sądem Najwyższym (por. post. SN z 15.05.2006 r., III UZ 6/06, OSNP 2007, nr 11-12, poz. 174). Wobec tego zażalenie podlegało oddaleniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). Sąd Najwyższy postanowił nie obciążać powódki kosztami postępowania na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 2 w zw. z art. 39821 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 387 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 102art. 391 § 2art. 39821 KPC§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy