I CZ 102/09
PostanowienieIzba Cywilna2010-01-21
Skład orzekający: Marek Sychowicz, Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak winy strony w uchybieniu terminu procesowego, uzasadniający przywrócenie tego terminu, może być wykazany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zna przepisów prawnych lub ich wykładni?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że profesjonalny pełnomocnik powinien znać przepisy prawne i ich wykładnię, zwłaszcza prezentowaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Obiektywne kryterium staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, w tym reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, wyklucza skuteczną ekskulpację strony w przypadku uchybienia terminowi procesowemu z powodu braku znajomości prawa przez pełnomocnika. Brak winy strony nie może być zatem wykazany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zna przepisów prawnych lub ich wykładni.Stan faktyczny
Powódka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny oddalił ten wniosek i odrzucił skargę kasacyjną. Powódka złożyła zażalenie na to postanowienie, domagając się uchylenia go i nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, biorąc pod uwagę, że powódka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 102/09 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. C. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa i Starostę Powiatu Ż. o ustalenie i odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2010 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I WSC (…), I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 marca 2009 r. Sąd Apelacyjny w oddalił wniosek powódki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu i odrzucił skargę kasacyjną. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia i nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Stosownie do dyspozycji art.168 k.p.c. jeżeli strona nie dokonała czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem sine qua non dla przywrócenia terminu jest brak winy podmiotu składającego wniosek o jego przywrócenie. Jako criterium divisionis przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W piśmiennictwie wskazuje się, iż można i należy stronie, która powinna znać prawo, za zawinioną poczytywać nieznajomość jasno ujętych przepisów, a dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej winy i tym samym nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie powódka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Obowiązkiem zaś profesjonalnego pełnomocnika jest zaś przede wszystkim znajomość przepisów prawnych oraz ich wykładni, zwłaszcza prezentowanej w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Obiektywne kryterium staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, w tym reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika wyklucza w niniejszej sprawie skuteczną ekskulpację powódki, a tym samym brak jest podstaw do przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 25/08 2008-04-10Czy uchybienie terminowi procesowemu przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego może stanowić podstawę do przywrócenia terminu dla strony, jeśli uchybienie to nastąpiło bez winy strony, ale z winy pełnomocnika?
- I CZ 47/09 2009-09-23Czy w przypadku uchybienia terminu przez pełnomocnika procesowego strony, strona może skutecznie domagać się przywrócenia terminu, powołując się na brak własnej winy, mimo że pełnomocnik nie wykazał braku swojej winy?
- II UZ 41/11 2011-11-23Czy zaniedbanie profesjonalnego pełnomocnika w złożeniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku może być podstawą do przywrócenia terminu dla strony, jeśli strona sama nie ponosi winy w uchybieniu terminu…
- III CZ 28/19 2019-09-25Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia przez pełnomocnika procesowego strony, który nie jest profesjonalistą, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu przez stronę?
- V CZ 35/05 2005-04-13Czy uchybienie terminów procesowych przez pełnomocnika procesowego, który wykazał się brakiem staranności w prowadzeniu sprawy, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu przez sąd?
Powołane przepisy
art.168 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy