II KO 25/16
Izba Karna2016-07-26
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znajomość sędziego z komornikiem sądowym oraz fakt, że Prezes sądu przełożonego jest skarżącym, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. z powodu obawy o wątpliwości co do bezstronności?Ratio decidendi
Sam fakt wykonywania przez komornika sądowego zawodu przy sądzie miejscowo właściwym i związana z tym znajomość niektórych sędziów tego sądu, a także fakt, że zawiadamiającym o przestępstwie i skarżącym jest Prezes sądu przełożonego, nie stanowią dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez sąd występujący z wnioskiem o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Dobro wymiaru sprawiedliwości nie obejmuje obawy o pojawienie się w ocenie skarżącego lub opinii publicznej wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób swobodny i obiektywny.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była obawa, że orzekanie w sprawie, w której podejrzanym jest komornik sądowy działający przy tym sądzie, a skarżącym Prezes sądu przełożonego, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania i wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy innemu sądowi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 25/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 31 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , w sprawie 1 Ds. …/14/I, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 czerwca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 31 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy z uwagi na fakt, że osobą objętą zakresem zawiadomienia o
2 przestępstwie jest komornik sądowy działający przy Sądzie Rejonowym w W., zaś zawiadamiającym o przestępstwie oraz skarżącym jest Prezes Sądu Okręgowego w W., a więc sądu przełożonego nad sądem miejscowo właściwym, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w W. oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Nie można, co do zasady, uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tego powodu, że osobą podejrzewaną w procesie karnym jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. Sam fakt wykonywania przez R. W. zawodu komornika sądowego przy Sądzie miejscowo właściwym i związana z tym znajomość niektórych sędziów tego Sądu, nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość, co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez sąd występujący z wnioskiem o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Podobnie wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania w ocenie Sądu Najwyższego nie wzbudza fakt, iż zawiadamiającym o przestępstwie i jednocześnie składającym zażalenie jest Prezes sądu przełożonego nad Sądem miejscowo właściwym. Wszak Prezes sądu sprawuje jedynie administracyjny nadzór nad sędziami, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości. Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Rejonowy w W. obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów.
3 Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w W. nie mogą bezstronnie rozpoznać zażalenia wniesionego przez Prezesa Sądu Okręgowego w W. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- II KO 45/19 2019-06-18Czy okoliczność, że oskarżonymi w sprawie karnej są komornik i asesor komorniczy, nad którymi nadzór sprawuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy, a także fakt utrzymywania przez nich relacji towarzyskich z sędziami, uzas…
- II KO 44/14 2014-06-25Czy okoliczności związane z funkcją oskarżonego jako komornika przy sądzie oraz z faktem, że świadek w sprawie pełnił funkcję wiceprezesa tego sądu, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie…
- IV KO 40/22 2022-06-15Czy w sytuacji, gdy skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędziego, który pozostaje w bliskich relacjach towarzyskich i zawodowych z innymi sędziami tego samego sądu, zachodzi podstawa do przekaz…
- V KO 7/23 2023-02-21Czy znajomość oskarżonego lub świadków będących adwokatami wykonującymi zawód w okręgu sądu właściwego, a także ich powszechna znajomość w lokalnym środowisku prawniczym, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sąd…
- II KO 9/21 2021-03-17Czy znajomość sędziów z oskarżonym adwokatem, prowadzącym kancelarię w okręgu sądu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 276 KKart. 271 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 37 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy