IV KO 40/22

Izba Karna2022-06-15

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędziego, który pozostaje w bliskich relacjach towarzyskich i zawodowych z innymi sędziami tego samego sądu, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań osób, których dotyczyło zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym wymaga, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, przekazania sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi położonemu poza obszarem właściwości miejscowej sądu pierwotnego. Tylko takie posunięcie gwarantuje przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń o brak bezstronności sędziów, co jest niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przekonania o prawidłowej i niezawisłej realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
G. K. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez sędzię Sądu Rejonowego w K. oraz sędziów Sądu Okręgowego w K., zarzucając im m.in. sfałszowanie protokołu, poświadczenie nieprawdy i wydawanie wadliwych orzeczeń. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, a skarżący złożył zażalenie. Sąd Rejonowy w K., rozpatrując zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując na bliskie relacje sędzi z innymi sędziami tego sądu, co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 40/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia G. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt 4108 – 5 Ds. (…) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. UZASADNIENIE G. K. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez I. W. - sędzię Sądu Rejonowego w K., które miało polegać na „sfałszowaniu protokołu posiedzenia w sprawie III Kp (…)”, „poświadczeniu nieprawdy, niedopełnieniu obowiązków oraz kłamstwach” (k. 1, 27) oraz sędziów Sądu Okręgowego w K. orzekających w sprawie VII Ka (…), które miało polegać na pozbawionym podstawy prawnej podważeniu „prawomocnego wyroku sądowego” (k. 32). Postanowieniem z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt 4108 – 5.Ds.(…), prokurator Prokuratury Rejonowej w K., wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego, odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie mającego miejsce w K. przy ul. F. i przy ul. F. przekroczenia uprawnień przez ustalonych sędziów Sądu Rejonowego w K. i sędziów Sądu Okręgowego w K. polegającego na wydawaniu wadliwych orzeczeń oraz na poświadczaniu nieprawdy co do okoliczności mających 2 znaczenie prawne, czym działano na szkodę G. K., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone zażaleniem przez G. K.. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Kp (…) Sąd Rejonowy w K., właściwy do rozpoznania ww. zażalenia, na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozstrzygnięcia innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu swego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie ww. sprawy ze względu na dobro sprawiedliwości jest celowe z uwagi na fakt, że skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędzi I. W. – sędziego Wydziału III Sądu Rejonowego w K., która, z uwagi na długi staż, pozostaje w bliskich relacjach towarzyskich i zawodowych z wszystkim sędziami tego sądu. Organ wnioskujący, powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego, zauważył, że w opisanych okolicznościach rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w K. mogłoby wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości, co do dochowania w tym postępowaniu zasady obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w K. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób, których dotyczyło złożone przez G. K. zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w (…). Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Pamiętać bowiem należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania w 3 opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy