IV KO 62/18

Izba Karna2018-09-26

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zawiadomienia o przestępstwach popełnionych przez sędziów orzekających w danym sądzie i sądzie wyższej instancji, a sędziów tych łączą relacje zawodowe i koleżeńskie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny. Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest dopuszczalne w wyjątkowych przypadkach, gdy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za tym przemawiają. W niniejszej sprawie, rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy mogłoby stworzyć subiektywne przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozstrzygnięcia, a także podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów popełnionych przez sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w K. i Sądzie Okręgowym w K. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że sędziów tych łączą z innymi sędziami tego sądu relacje zawodowe i koleżeńskie, co może wpływać na bezstronność rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 62/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie dotyczącej rozpoznania zażalenia J. F. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 4 września 2017 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt 1 Ds. […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 września 2018 r., na posiedzeniu w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w K. zawartego w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2018 r., II Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r., sygn. II Kp […], Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia J. F. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 4 września 2017 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt 1 Ds. […], w sprawie czterech czynów z art. 231 § 1 k.k. (jeden także w zw. z art. 11 § 2 k.k.) rzekomo popełnionych przez sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w K. oraz w Sądzie Okręgowym w K. - wobec stwierdzenia, iż nie zawierają one znamion czynu zabronionego. Wniosek uzasadniono faktem, że sprawa dotyczy zawiadomienia złożonego przez J. F. o przestępstwach, które mieli popełnić m.in. sędziowie orzekający w tymże Sądzie Rejonowym w K. oraz Sądzie Okręgowym w K., z którymi innych 2 sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w K. łączą nie tylko relacje zawodowe, ale i również koleżeńskie, co skutkuje uznaniem, iż dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, by sprawę tą rozpoznawał inny równorzędny sąd. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w K. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w K. stanął przed koniecznością rozpoznania zażalenia J. F. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej – według treści złożonego przez tegoż J. F. zawiadomienia – sędziów orzekających w tymże Sądzie, jako rzeczowo i miejscowo właściwym do rozpoznania tego zażalenia, a także nadrzędnym nad nim instancyjnie sądzie – to jest Sądzie Okręgowym w K.. Wobec zaistnienia tego rodzaju zaszłości - w ocenie Sądu Najwyższego –samo rozpoznanie niniejszej sprawy w tym właściwym – wedle obowiązujących regulacji - Sądzie mogłoby stworzyć subiektywne przekonanie – tak u samego J. F., jak i osób postronnych - o braku warunków do bezstronnego i w pełni niezawisłego jej rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNwSK 2008, poz. 2077). Nie bez znaczenia jest przy tym to, że zważywszy na te personalne uwarunkowania pozostawienie sprawy sądowi właściwemu mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, jako orzekających we własnych, bo siebie dotyczących sprawach, a tego rodzaju spekulacje z pewnością nie budują autorytetu wymiaru sprawiedliwości i przez to nie leżą w jego interesie. Okoliczności te, nawet gdyby nie kwestionować tego, że brak jest obiektywnych powodów do powątpiewania w bezstronność sędziów Sądu Rejonowego w K., prowadzą do uznania, że w wspomnianym interesie wymiaru 3 sprawiedliwości leży rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez sąd inny niż właściwy, tj. Sąd Rejonowy w S. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy