II ZO 79/25

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-10-02

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w przedmiocie kosztów postępowania przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów może być wniesiona jedynie od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata, a nie od kwestii wpadkowych, takich jak rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Zgodnie z art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, kasacja przysługuje od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji, a zgodnie z art. 519 k.p.k. stosowanym odpowiednio, od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Rozstrzygnięcie o kosztach nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Stan faktyczny
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury odmówił przyjęcia pisma „Kasacja” obrońcy adwokata od postanowienia dotyczącego kosztów postępowania, uznając je za bezzasadnie wniesione, ponieważ nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Obrońca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o adwokaturze i Konstytucji RP, twierdząc, że postanowienie o kosztach stanowi „orzeczenie” w rozumieniu przepisów i przysługuje od niego kasacja. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury.

Pełny tekst orzeczenia

II ZO 79/25 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie dotyczącej obwinionego adwokata A. O. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 2 października 2025 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zażalenia obrońcy obwinionego, adw. M. N. z dnia 16 lipca 2025 r. na zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt […] w przedmiocie odmowy przyjęcia pisma „Kasacja” obrońcy obwinionego, adw. M. N. z dnia 3 czerwca 2025 r. od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt […] na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 95n pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 z późn. zm. – dalej powoływana jako – „ustawa Prawo o adwokaturze”) postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury zarządzeniem z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt […], odmówił przyjęcia pisma „Kasacja” obrońcy obwinionego, adw. M. N. z dnia 3 czerwca 2025 r., od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt […] – jako wniesionego bezzasadnie, a to z uwagi na fakt, że nie przysługiwał od niego środek odwoławczy. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł obrońca obwinionego, adw. M. N., zaskarżając je w całości i zarzucając mu rażące naruszenie: II ZO 79/25 2 1. art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania określone mianem „postanowienia” wydane w niniejszej sprawie, nie stanowi „orzeczenia” w rozumieniu przywołanego przepisu prawa, gdy ze względu na wiążące i definitywne orzeczenie o prawach i obowiązkach obwinionego w zakresie odmowy przyznania mu zwrotu kosztów postępowania wskazane rozstrzygnięcie stanowi „orzeczenie” w rozumieniu przywołanego przepisu, a zatem przysługuje od niego kasacja; 2. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez pozbawienie obwinionego prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd, tj. Sąd Najwyższy albowiem organy adwokatury nie stanowią niezależnego, bezstronnego i niezawisłego Sądu w rozumieniu ww. przepisów; 3. art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. poprzez niezasadną odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania pomimo braku ku temu podstaw. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 91a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej kasacja do Sądu Najwyższego, przy czym z mocy art. 91b ustawy Prawo o adwokaturze, może być ona wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej. Należy jednocześnie podkreślić, że według art. 519 k.p.k., stosowanego II ZO 79/25 3 odpowiednio w oparciu o art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze, kasacja może być wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Zasada odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu karnym w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów, a także treść powołanych wyżej przepisów art. 91a i 91b ustawy Prawo o adwokaturze, prowadzi do wniosku, że kasacja w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów może być wniesiona jedynie od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego rozstrzygającego o odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokata, a więc od orzeczenia rozstrzygającego o przedmiocie tego postępowania, nie zaś kwestii wpadkowych, jakie mogą również być przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że trafnie Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w zaskarżonym zarządzeniu wskazał, że kasacja wniesiona w niniejszej sprawie jest wniesiona bezzasadnie, zaś obwiniony i jego obrońca zostali prawidłowo pouczeni o tym, że od postanowienia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 9 kwietnia 2025 r., nie przysługuje środek odwoławczy. Ubocznie należy natomiast odnotować, że podniesione przez obrońcę obwinionego zarzuty zawarte w zażaleniu na zarządzenie Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury są w rzeczywistości skierowane do postępowania dotyczącego jego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Nie zawierają natomiast żadnej argumentacji, która mogłaby podważyć podstawę zaskarżonego zarządzenia, a więc tezę, że w aktualnym stanie procesowym w niniejszej sprawie kasacja jest środkiem niedopuszczalnym. Tym samym, uznając, iż zarządzenie Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 3 lipca 2025 r., sygn. akt […] było w pełni prawidłowe, należało utrzymać je w mocy. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [M. T.] II ZO 79/25 4 [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 95n pkt 1art. 91a ust. 1art. 45 ust. 1art. 530 § 2 KPKart. 91bart. 519 KPKart. 93a KKart. 91a§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy