V CZ 55/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-11-27
Skład orzekający: Anna Kozłowska, Irena Gromska-Szuster, Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, jest prawidłowe, nawet jeśli strona nie została pouczona o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna wniesiona przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia nie jest podważana przez brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Ewentualne uchybienia w tym zakresie mogą być przedmiotem oceny w osobnym postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną osobiście, mimo obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na brak zdolności postulacyjnej powódki. W zażaleniu powódka zarzuciła, że nie została pouczona o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek powódki o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 55/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa K. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Obrony Narodowej w Warszawie i Ministrowi Spraw Wewnętrznych w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2013 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 czerwca 2013 r., 1. oddala zażalenie, 2. oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną powódki, wniesioną przez nią osobiście od wyroku tego Sądu z dnia 27 lutego 2013 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo skierowane przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Obrony Narodowej w Warszawie i Ministrowi Spraw Wewnętrznych w Warszawie, o odszkodowanie i zadośćuczynienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo procesowe strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.), zatem skarga kasacyjna strony nie mającej przez Sądem Najwyższym zdolności postulacyjnej, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W zażaleniu powódka przyznając, że była pouczona o konieczności wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, zakwestionowała zasadność rozstrzygnięcia podnosząc, że powinna być pouczona również o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego rozstrzygającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego jest tylko to, czy rzeczywiście został naruszony przepis art. 871 § 1 k.p.c., natomiast poza tą oceną pozostają przyczyny, z powodu których strona przepis ten naruszyła (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2011 r., IV CZ 6/11). Z utrwalonego, jednolitego i powszechnie znanego orzecznictwa dotyczącego jasno sformułowanych przepisów kodeksu postępowania cywilnego wynika, że skarga kasacyjna wniesiona przez stronę nie mającą - ze względu na przymus adwokacko-radcowski - zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Prawidłowość zaskarżonego postanowienia nie nasuwa zatem wątpliwości. Odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu braku zdolności postulacyjnej nie stoją na przeszkodzie nawet takie okoliczności jak
3 brak pouczenia o sposobie zaskarżenia orzeczenia, czy też jego niepełny lub nieprecyzyjny charakter (zob. m. in. postanowienia SN: z dnia 19 marca 1998 r., I CZ 21/98, niepubl. oraz z dnia19 sierpnia 2004 r., V CZ 79/04, niepubl.). Jeżeli natomiast, w ocenie skarżącej, okoliczności, na które powołuje się w zażaleniu, mają związek z dokonaniem przez nią ułomnej czynności procesowej, skarżąca okoliczności te może poddać ocenie sądu w innym postępowaniu, to jest w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniesienie przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd środka procesowego oczywiście bezzasadnego nie uzasadnia przyznania mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41). Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- II UZ 16/10 2010-08-25Czy skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która nie posiada zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 871 § 1 k.p.c., nawet jeśli strona nie została pou…
- II PZ 23/14 2014-12-10Czy odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez stronę, zamiast jej zwrotu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uniemożliwia stronie wystąpienie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
- II CZ 22/20 2020-03-31Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, jest niedopuszczalna, nawet jeśli strona złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
- II PZ 15/14 2014-11-04Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych, czy też powinna zostać zwrócona z…
- I CZ 40/16 2016-06-30Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę częściowo ubezwłasnowolnioną, mimo obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy