II CZ 54/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-07-17
Skład orzekający: Helena Ciepła, Jan Górowski, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest zaskarżalne do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest niezaskarżalne, ponieważ nie kończy postępowania w sprawie. Niemniej jednak, odrzucenie takiego wniosku ma wpływ na wynik sprawy, prowadząc do odrzucenia skargi kasacyjnej, które podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego. Kontrola niezaskarżalnego postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu jest dopuszczalna w ramach rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, pod warunkiem zawarcia w środku odwoławczym stosownego wniosku.Stan faktyczny
Skarb Państwa uzyskał wpis hipoteki przymusowej zwykłej na zabezpieczenie należności podatkowych. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego jego apelację, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia z powodu wypadku przy pracy. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako spóźniony, a w konsekwencji skargę kasacyjną jako nieopłaconą i spóźnioną. Uczestnik wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej przywrócenia terminu i oddalił je w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 54/08 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku Skarbu Państwa Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. przy uczestnictwie M. K. o wpis hipoteki przymusowej zwykłej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2008 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II Ca (…), odrzuca zażalenie w części dotyczącej przywrócenia terminu i oddala je w pozostałym zakresie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację uczestnika M. K. od wpisu z dnia 28 czerwca 2007 r. hipoteki przymusowej zwykłej na rzecz Skarbu Państwa na kwotę 128 367,73 zł w dziale IV księgi wieczystej nr P.(…) Sądu Rejonowego w P., na zabezpieczenie należności objętych tytułami wykonawczymi od zaległości podatkowych. Zarzut skarżącego, że wnioskodawca reprezentowany przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. nie dołączył potwierdzeń odbioru przedmiotowych tytułów wykonawczych ocenił jako bezpodstawny, wyrażając pogląd, że art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) nie wymaga aby do przedmiotowego wpisu konieczne były doręczenia odpisów tytułów wykonawczych dłużnikowi.
2 Orzeczenie to z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 stycznia 2008 r., a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 11 marca 2008 r. W dniu 28 marca 2008 r. uczestnik za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, od której nie uiścił opłaty. Sam wniosek uzasadnił tym, że uległ wypadkowi przy pracy i od tego czasu nadal choruje, lecz jego stan uległ poprawie na tyle, że mógł zająć się sprawą i zlecić jej prowadzenie pełnomocnikowi. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu oraz skargę kasacyjną. Ustalił, że niezdolność skarżącego do pracy trwała do dnia 20 marca 2008 r., a zatem wniosek złożony w dniu 28 marca był spóźniony o jeden dzień, gdyż tygodniowy termin do jego wniesienia upłynął w dniu 27 marca 2008 r. (art. 171 k.p.c.). Podlegał więc odrzuceniu na podstawie art. 171 k.p.c., a w ślad za nim skarga kasacyjna w oparciu o art. 3986 § 2 k.p.c. Zauważył, że drugą podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej było jej nieopłacenie opłatą w wysokości stałej w kwocie 200 zł (art. 42 ust. 1 w zw. z art. 18 ust 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167, poz. 1398, ze zm.). Skoro bowiem została wniesiona przez adwokata bez opłaty to podlegała odrzuceniu a limine na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu wniesionym za pośrednictwem Sądu Okręgowego w P., skierowanym do „Sądu Apelacyjnego w P.” zaskarżającym postanowienie z dnia 9 kwietnia 2008 r. w całości, skarżący wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niezaskarżalne, gdyż niekończące postępowania w sprawie (por. np. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego: z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999, nr 5, poz. 87, z dnia 31 maja 2000 r., III CZP1/00, OSNC 2001, nr 1, poz.1 i z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, ONSC 2001, nr 2, poz. 22 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, Biul. S.N. 2005, nr 10, s. 14) jest postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 r., I PZ 40/00 niepublikowane). Z tego względu zażalenie o ile dotyczyło pkt I zaskarżonego orzeczenia jako niedopuszczalne uległo odrzuceniu (art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 § 3 k.p.c. i art. 373 k.p.c.)
3 Odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu wywarło wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do odrzucenia skargi kasacyjnej. To ostatnie postanowienie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 k.p.c. Badanie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3943 § 3 k.p.c. w wyniku tzw. uprzedniej kontroli prawidłowości orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu przy rozpoznawaniu zażalenia jest dopuszczalne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 marca 2000 r., I CZ 259/99, z dnia 15 stycznia 2001 r., II CZ197/04, z dnia 23 września 2004 r., III CZ 71/04 niepublikowane i z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 165/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 102). Warunkiem jednak takiej kontroli niezaskarżalnego postanowienia, które miało wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie w środku odwoławczym stosownego wniosku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 września 2004 r., III CZ 71/04 niepublikowane i z dnia 15 stycznia 2001 r., I PZ 85/00, OSNP 2002 nr 19, poz. 464). Gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik wniosek powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie wyrażonych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04 i z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, niepublikowane). Skarżący takiego wniosku w zażaleniu nie zawarł, a same tylko rozważania dotyczące nietrafności rozstrzygnięcia dotyczącego przywrócenia terminu do złożenia wniesienia skargi kasacyjnej nie mogą wywołać skutku określonego w art. 380 k.p.c. Ewentualnie nietrafna informacja pracownika sekretariatu udzielona stronie co do sposobu uiszczenia, czy wysokości opłaty, nie może być przeszkodą do odrzucenia a limine nieopłaconej skargi kasacyjnej wniesionej przez adwokata bądź radcę prawnego. Pełnomocnicy ci jako profesjonaliści powinni znać zasady uiszczania opłat sądowych i nie mogą polegać na takiej nietrafnej wiadomości przekazanej przez stronę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 1997 r., III CZ45/97, OSP 1998, nr 4, poz. 88). Z tych względów na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie w części dotyczącej pkt II zaskarżonego postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 27/18 2018-06-22Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji utrzymującego w mocy wpis roszczenia o ustanowienie hipoteki umownej w księdze wiec…
- I CSK 614/20 2021-03-19Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi i istotne zagadnienie prawne dotyczące upadku hipoteki przymusowej na skutek upływu terminu, a wpisy w…
- II CZ 28/18 2018-06-22Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji utrzymująceg…
- V CSK 145/13 2013-12-17Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej, oparta na zarzutach związanych z brakiem upomnienia i administracyjnego tytułu wykonawczego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie…
- IV CSK 646/15 2016-03-18Czy w sprawie o wpis hipoteki przymusowej łącznej, w której dłużnik ogłosił upadłość po złożeniu wniosku o wpis, występują istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności…
Powołane przepisy
art. 35 ust. 2art. 171 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 42 ust. 1art. 18 ust 2art. 1302 § 3 KPCart. 3941 § 2art. 39821 § 3 KPCart. 373 KPCart. 3941 KPCart. 380 KPCart. 39821 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy