III KO 41/19

Sygn. akt III KO 41/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie E. M. oskarżonej z art. 224a k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 maja 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 9 kwietnia 2019 r. o przekazanie sprawy o sygn. akt II K […] innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł : przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2019 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt II K […] innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku wskazano na stan zdrowia psychicznego oskarżonej oraz fakt wykonywania wobec niej środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym o wzmocnionym poziomie zabezpieczeń, tj. na Oddziale Psychiatrii Sądowej […] Szpitala […] w G.. Szpital ten położony jest w odległości ok. 600 km od siedziby Sądu Rejonowego w O., co – zdaniem tego Sądu – znacznie utrudnia lub wręcz uniemożliwia, biorąc pod uwagę potrzebę 2 prawidłowego nadzoru nad oskarżoną, doprowadzenie jej na rozprawę przed sądem miejscowo właściwym do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, przez co odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu, sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. Oznacza to, że również ocena przesłanki sprawnego i skutecznego przeprowadzenia postępowania karnego, jako leżącej w interesie wymiaru sprawiedliwości i przemawiającej za skorzystaniem z instytucji unormowanej w art. 37 k.p.k., powinna cechować się zdecydowaną wyrazistością wniosków wynikających z tej oceny, oczywistych przy tym na tle całokształtu realiów konkretnej sprawy, w tym procesowych uwarunkowań jej rozpoznania przez sąd miejscowo właściwy i konsekwencji jej przekazania innemu sądowi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r., V KO 55/06, OSNKW 2006/9/85). W przekonaniu Sadu Najwyższego taka wyjątkowa sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Podstawowym celem procesu karnego jest rozpoznanie sprawy w rozsądnym terminie, w sposób zapewniający oskarżonej niezbędne warunki do prowadzenia obrony, a przede wszystkim umożliwienie jej osobistego uczestniczenia w postępowaniu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zatem od organów postępowania, by w sytuacjach wyjątkowych odstąpić od właściwości miejscowej, gdy nie tylko ułatwi to, ale w ogóle umożliwi przeprowadzenie sprawiedliwego procesu zapewniającego oskarżonemu optymalne warunki do obrony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., III KO 70/13, LEX nr 1385686). Obecny stan zdrowia oskarżonej umożliwia jej udział w rozprawie, jednak biorąc pod uwagę przebywanie i leczenie E. M. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w mieście odległym od siedziby sądu miejscowo właściwego o ponad 600 km, implikującego potrzebę odległego konwojowania oskarżonej, konieczne dla sprawnego rozpoznania sprawy, gwarantującego jej prawo do obecności na rozprawie i prowadzenia osobistej 3 obrony, jest przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu, którego siedziba znajduje się najbliżej miejsca pobytu E. M.. Należy podkreślić, że w świetle postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 3 stycznia 2019 r., sygn. akt II K […], o dalszym stosowaniu środka zabezpieczającego wobec oskarżonej, przeszkoda dla sprawnego rozpoznania sprawy przez Sąd miejscowo właściwy ma charakter trwały, co wobec wcześniejszych uwag uzasadnia zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.