III KK 402/20
WyrokIzba Karna2021-01-26
Skład orzekający: Rafał Malarski, Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. Przepis ten obliguje sąd do określenia czasu trwania takiego środka karnego, który może wynosić od roku do 15 lat. Niewskazanie tego okresu skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia w tej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał K. R. za popełnienie przestępstwa polegającego na wystawieniu fałszywych faktur VAT w celu zaniżenia podatku. Wymierzono mu karę grzywny oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z zakresu gospodarki odpadami. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie zakazu bez wskazania okresu jego obowiązywania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w R. w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 402/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie K. R. skazanego za czyn z art. 271§1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 stycznia 2021r. na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k. kasacji wniesionej – na korzyść – przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 20 lipca 2020r., sygn. akt II K (…) 1/ uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej (pkt II sentencji wyroku) i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w R. w tym zakresie do ponownego rozpoznania, 2/ obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 20 lipca 2020r., sygn. akt II K (…), K. R. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 271§1 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na tym, że:
2 - w okresie od 1 stycznia 2008r. do 30 września 2008r., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo R. K. R. i będąc uprawnionym z tego tytułu do wystawiania faktur VAT, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w okresie czasu od 2 stycznia 2008r. do 24 września 2008r. wystawił 23 faktury VAT, w których poświadczył nieprawdę co do sprzedaży towarów i usług na rzecz firmy B., które były podstawą do zaniżenia należnego od firmy R. podatku od towarów i usług i którymi następnie posłużył się podczas kontroli skarbowej, za który to czyn wymierzono mu karę grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 70,-zł. Ponadto, na podstawie art. 39 pkt 2 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k. w zw. z art. 41§2 k.k. orzeczono wobec skazanego środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z zakresu gospodarki odpadami, a na podstawie art. 624 k.p.k. zwolniono go od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania i uprawomocnił się z dniem 28 lipca 2020r. Obecnie kasację od powyższego orzeczenia, na korzyść skazanego, wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej i zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43§1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2 k.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego K. R. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, tj. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z zakresu gospodarki odpadami, bez wskazania okresu obowiązywania tego zakazu, podczas gdy przepis art. 43§1 k.k. przewiduje, iż zakaz wymieniony w art. 39 pkt 2 k.k. orzeka się w latach, od roku do 15 lat, co obliguje sąd do wskazania wymiaru tego zakazu przez określenie czasookresu obowiązywania orzeczonego środka karnego. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. Art. 43§1 k.k. stanowi, że środki karne przewidziane w art. 39§2 – 3 k.k. orzeka się w latach, na określony czas trwania, zależny od rodzaju orzeczonego środka karnego. I tak, orzeczenie zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej (art. 39 pkt 2 k.k.) może nastąpić na okres od roku do lat 15. Sąd Rejonowy w R. w pkt II sentencji wyroku orzekł tymczasem wobec K. R. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie gospodarki odpadami, nie określając czasu jego obowiązywania. Rozstrzygnięcie to zapadło zatem z rażącym naruszeniem art. 43§1 k.k., przewidującego obligatoryjny wymóg określenia czasu trwania środka karnego.
3 Z tych też przyczyn konieczne stało się uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w R. w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy wyda rozstrzygnięcie w przedmiocie środka karnego z określeniem czasu jego trwania – stosownie do treści art. 43§1 k.k. O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KK 561/23 2024-03-13Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się i zakazu kontaktowania się z określoną osobą bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które skutkuje koniecznością…
- I KK 84/20 2020-06-17Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez określenia okresu jego trwania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie wyroku w tej części?
- IV KK 520/20 2021-02-02Czy orzeczenie środka karnego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego bez określenia czasu jego trwania stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 227/18 2018-06-14Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 50/26 2026-03-11Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonego, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie wyroku w ty…
Powołane przepisy
art. 271§1art. 12 KKart. 535§5 KPKart. 39 pkt 2 KKart. 37a§1 KKart. 41§2 KKart. 624 KPKart. 43§1 KKart. 39§2art. 638 KPK§1§5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy