I KK 84/20
WyrokIzba Karna2020-06-17
Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Zbigniew Puszkarski, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez określenia okresu jego trwania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie wyroku w tej części?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego bez określenia okresu jego trwania stanowi rażące naruszenie przepisów art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., które miało istotny wpływ na treść wyroku. Brak wskazania czasu trwania zakazu powoduje, że środek ten obowiązuje bez ograniczeń czasowych, co nie jest zgodne z prawem. Nie jest możliwe doprecyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym, gdyż przepis art. 13 § 1 k.k.w. pozwala jedynie na rozstrzyganie wątpliwości co do wykonania orzeczenia niewadliwego, a nie na naprawianie uchybień w samym orzeczeniu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego B. K. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego na odległość mniejszą niż 100 metrów, jednakże nie określił okresu, na jaki zakaz ten został orzeczony. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak wskazania okresu trwania zakazu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KK 84/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Stępka Protokolant Anna Kuras w sprawie B. K. skazanego za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2020 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w O., po rozpoznaniu sprawy B. K., oskarżonego o to, że w dniu 2 grudnia
2 2017 r. na VI Oddziale Wojewódzkiego Zespołu Lecznictwa Psychiatrycznego w O., przy ul. W. kierował groźby karalne pozbawienia życia i zdrowia wobec B. W. S., które wzbudziły u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, przy czym w czasie popełnienia tego czynu jego zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., uznał oskarżonego B. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu odstępując od wymierzenia kary; na podstawie art. 41a § 1 k.k. orzekł wobec B. K. środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego W. S. na odległość mniejszą niż 100 metrów; zwolnił oskarżonego od kosztów procesu i opłaty i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu stosowne wynagrodzenie. Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się z dniem 9 marca 2019 r. Przedmiotowy wyrok zaskarżył, w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny, kierując kasację na korzyść skazanego. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 § 1 k.k. i art. 39 pkt 2b k.k., polegające na orzeczeniu wobec B. K., na podstawie art. 41a § 1 k.k., środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego W. S. na odległość mniejszą niż 100 metrów bez wskazania okresu, na jaki zakaz ten orzeczono, w sytuacji gdy pierwszy z wymienionych przepisów przewiduje możliwość jego orzeczenia na okres od roku do lat 15. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Bezspornie bowiem, orzekając wobec b. K., na podstawie art. 41a § 1 k.k., środek karny w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego W. S. na odległość mniejszą niż 100 metrów, Sąd Rejonowy w O. zaniechał
3 wskazania okresu, na jaki zakaz ten orzeczono. Tymczasem stosownie do treści art. 43 § 1 k.k., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, zakazy wymienione m.in. w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15. Brak określenia w wyroku czasu trwania środka karnego potwierdza rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., które miało istotny wpływ na treść tego wyroku powodując, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zawiera koniecznego, merytorycznego elementu, bez którego nie wiadomo, jak długo zakaz ten ma obowiązywać i sprawia, iż środek ten obowiązuje bez żadnych ograniczeń czasowych. Nie było możliwe doprecyzowanie tego okresu w postępowaniu wykonawczym. Przepis art. 13 § 1 k.k.w. daje bowiem możliwość rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania niewadliwego pod względem prawnym orzeczenia, a nie naprawienia uchybienia, którym jest dotknięte to orzeczenie. Jedynym sposobem wyeliminowania zaistniałej nieprawidłowości jest ponowne rozpoznanie i orzeczenie w tym zakresie przez właściwy Sąd (zob. m.in. następujące wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 lutego 2017 r., IV KK 5/17; z dnia 17 września 2015 r. III KK 299/15; z dnia 14 października 2014 r., III KK 125/14; z dnia 14 listopada 2008 r., V KK 256/08). Dlatego należało orzec jak w części dyspozytywnej wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KK 271/16 2016-08-24Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 614/23 2024-03-05Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się bez określenia jego okresu obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które uzasadnia uchylenie wyroku?
- II KK 57/24 2024-04-10Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej, bez określenia jego okresu obowiązywania, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 523/21 2022-01-11Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się i kontaktowania, bez określenia czasu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które może być naprawione w postępowaniu wykonawczym?
- I KK 219/22 2022-07-05Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zbliżania się do określonych osób, bez wskazania okresu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
Powołane przepisy
art. 190 § 1 KKart. 31 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 41a § 1 KKart. 521 § 1 KPKart. 43 § 1 KKart. 39 pkt 2art. 13 § 1 KK§ 1§ 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy