II CZ 159/12
PostanowienieIzba Cywilna2013-01-24
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Dariusz Zawistowski, Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa zlecenia obejmująca prowadzenie „wszelkich spraw prawnych jak i zarządzanie majątkiem w zakresie dotyczącym spraw spadkowych po mojej matce K. i braciach G. i Z. oraz wszelkich spraw roszczeniowych i finansowych z tego wynikających” upoważnia zleceniobiorcę do reprezentowania strony w postępowaniu cywilnym w sprawie o zadośćuczynienie, na podstawie art. 87 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umowa zlecenia, która ogranicza zakres umocowania do spraw spadkowych i roszczeń z nich wynikających, nie upoważnia pełnomocnika do reprezentowania strony w postępowaniu cywilnym w sprawie o zadośćuczynienie. Występowanie w charakterze pełnomocnika osoby pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia jest wyjątkiem od zasad reprezentacji, a czynność takiej osoby musi znajdować oparcie w treści umowy. Celem tego przepisu jest umożliwienie udziału w sprawie osobom należycie zorientowanym co do jej przedmiotu, co nie miało miejsca w analizowanym przypadku.Stan faktyczny
Powód wniósł pozew o zapłatę. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, uznając, że osoba ją wnosząca (M. H.) nie była uprawniona do zastępowania powoda jako pełnomocnik. Powód zaskarżył to postanowienie, twierdząc, że M. H. był uprawniony na podstawie stałego stosunku zlecenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 159/12 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) SSA Monika Koba w sprawie z powództwa A. S. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 stycznia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 lipca 2012 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 27 stycznia 2012 r. Uznał, że wnoszący apelację nie był uprawniony do zastępowania powoda w charakterze pełnomocnika. Powód zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu wskazał, że sąd błędnie uznał, iż M. H. był osobą nieuprawnioną do pełnienia funkcji pełnomocnika na podstawie art. 87 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 87 k.p.c. pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. M. H., jak twierdzi powód pozostaje z nim w stałym stosunku zlecenia, które w jego opinii obejmuje także prowadzenie sprawy o zadośćuczynienie - takie roszczenie zgłosił powód w niniejszej sprawie. Występowanie w charakterze pełnomocnika osoby, pozostającej ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jest wyjątkiem od zasad reprezentacji stron w postępowaniu cywilnym. W doktrynie i judykaturze podkreśla się, że określona czynność takiej osoby musi zatem znajdować oparcie w treści umowy łączącej ją ze stroną. Celem unormowania zawartego w art. 87 § 1 k.p.c. jest umożliwienie wzięcia udziału w sprawie osobom, które ze względu na ich stosunek do stron lub rodzaj sprawy, związany z wykonaniem zarządu majątkiem strony lub pozostawanie w stałym stosunku zlecenia, są należycie zorientowane co do przedmiotu sprawy.
3 Sąd Apelacyjny po powzięciu wątpliwości co do tego, czy M. H. jest osobą uprawnioną do reprezentacji powoda wezwał go do wykazania istnienia podstaw do udzielenia pełnomocnictwa w rozpoznawanej sprawie. Po dokonaniu analizy złożonych dokumentów uznał, że przedmiot niniejszej sprawy nie mieści się w zakresie spraw, o których mowa w umowie łączącej powoda z M. H. Pogląd ten jest trafny i zasługuje na aprobatę. Treść umowy łączącej powoda z M. H., uprawniająca go do prowadzenia „wszelkich spraw prawnych jak i zarządzanie majątkiem w zakresie dotyczącym spraw spadkowych po mojej matce K. i braciach G. i Z. oraz wszelkich spraw roszczeniowych i finansowych z tego wynikających” nie daje podstaw do stwierdzenia, że upoważniała ona M. H. do pełnienia funkcji pełnomocnika powoda w sprawie z jego powództwa o zasądzenie zadośćuczynienia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 44/11 2011-06-21Czy osoba działająca na podstawie stałego stosunku zlecenia, którego zakres nie precyzuje jednoznacznie możliwości reprezentacji w sprawach o ochronę dóbr osobistych, jest uprawniona do reprezentowania strony w takim pos…
- I CSK 279/16 2017-04-13Czy umowa o sprawowanie zarządu majątkiem lub interesami strony, która obejmuje również reprezentowanie strony w postępowaniach sądowych i administracyjnych, może stanowić podstawę do udzielenia pełnomocnictwa procesoweg…
- IV CZ 74/17 2017-11-22Czy umowa zlecenia zawarta na czas realizacji dwóch konkretnych zleceń, która nie stanowiła źródła stałego stosunku zlecenia, może stanowić podstawę udzielenia pełnomocnictwa procesowego?
- III CZP 51/08 2008-06-27Czy umowa stałego zlecenia obsługi prawnej, obejmująca reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami, może stanowić podstawę do ustanowienia zleceniobiorcy pełnomocnikiem procesowym w sprawie o pozbawienie zleceniodawcy pra…
- III CZ 113/24 2024-10-23Czy umowa zlecenia, której przedmiotem jest obsługa prawna w konkretnym sporze sądowym, może stanowić podstawę do udzielenia pełnomocnictwa procesowego w tym sporze na podstawie art. 87 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 87 KPCart. 87 § 1 KPCart. 39814art. 3941 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy