I KO 103/22
Izba Karna2022-11-08
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy problemy natury organizacyjnej i komunikacyjnej sądu, wynikające z porozumienia między sądami, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Problemy natury organizacyjnej i komunikacyjnej sądu, takie jak konieczność odbywania podróży służbowych do innej jednostki sądowej w celu dostępu do akt niejawnych, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Skorzystanie z tego przepisu jest możliwe jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, a nie w celu rozwiązania zwykłych trudności organizacyjnych.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Kłodzku wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko W. S. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku były trudności organizacyjne związane z dostępem do akt niejawnych, które znajdują się w kancelarii tajnej zlokalizowanej w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy, oddalonego o 60 km. Konieczność wielokrotnych podróży sędziego i protokolanta do Świdnicy stanowiła znaczne utrudnienie w pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Kłodzku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 103/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie W. S. oskarżonego o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 30 września 2022 r. o przekazanie sprawy II K 1068/22 innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Kłodzku postanowieniem z dnia 30 września 2022 r. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy o sygn. akt II K 1068/22, w której akt oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in., skierowano przeciwko W. S. emerytowanemu funkcjonariuszowi policji. W uzasadnieniu postanowienia sąd właściwy do rozpoznania sprawy wskazał, że w tej sprawie większość materiału dowodowego znajduje się w części akt niejawnej znajdującej się w kancelarii tajnej, ta zaś zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 5 maja 2016 r. między prezesem Sądu Okręgowego w Świdnicy, a prezesami sądów rejonowych okręgu świdnickiego, w tym Prezesem Sądu Rejonowego w Kłodzku, została zorganizowana w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy i jako jedyna obsługuje wszystkie jednostki, będące stronami porozumienia. W dalszym ciągu uzasadnienia sąd zwrócił uwagę, że w myśl zawartego porozumienia akta
2 sądowe udostępniane są w pomieszczeniach kancelarii tajnej, a w razie koniczności przenoszone na specjalnie przystosowaną dla tych celów „bezpieczną salę rozpraw”, która również znajduje się w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy oddalonego od Sądu Rejonowego w Kłodzku o 60 km. Powyższe powoduje, że dla rozpoznania tej sprawy niezbędnym będzie kilkukrotna, ok. 3 godzinna, podróż sędziego referenta jak i protokolanta do siedziby Sądu Okręgowego w Świdnicy. W podsumowaniu wniosku wskazano, że konieczność przejazdów sędziego do kancelarii tajnej stanowi znaczne utrudnienie w pracy sędziego i wymaga poświęcenia czasu, który sędzia referent może przeznaczyć na wypełnienie innych obowiązków służbowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W tej sprawie nie spełniony jest warunek z art. 37 k.p.k. Argumenty przedstawione w postanowieniu nie dają jakiejkolwiek podstawy do przyjęcia, że przekazanie sprawy do sądu równorzędnego, tj. do Sądu Rejonowego w Świdnicy (tylko o ten w istocie sąd chodzi w postanowieniu) jest celowe z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia określonego we wskazanym wyżej unormowaniu może nastąpić tylko wyjątkowo, a odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przyjmuje się w orzecznictwie, że okolicznością uzasadniającą przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest również potrzeba doprowadzenia do rozpoczęcia i zakończenia procesu w rozsądnym terminie. Przesłankę tę wiąże się najczęściej z sytuacjami związanymi ze stanem zdrowia oskarżonego, nie zaś z problemami natury organizacyjnej leżącymi po stronie właściwego do rozpoznania sprawy sądu. Te ostatnie, o czym wielokrotnie w swoich orzeczenia traktował Sąd Najwyższy, nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 sierpnia 2022 r., IV KO 93/22; z dnia 28 lipca 2022 r., IV KO 73/22; z dnia 7 października 2021 r., IV KO 123/21). Tymczasem w przedmiotowej sprawie wyłącznie do takich okoliczności odwołuje się uzasadnienie wniosku. Opisywane we wniosku problemy natury technicznej (a ściślej rzecz ujmując komunikacyjne w odniesieniu do sędziego) nie
3 klasyfikują się jako warunkujące sięgnięcie do przepisu art. 37 k.p.k. Instytucja ta nie może być wykorzystywana jako swoiste remedium na problemy, i to dość nieskomplikowane, organizacyjne sądów rejonowych z okręgu świdnickiego, a wynikające z zawartego przez nie porozumienia dotyczącego utworzenia jednej, wspólnej dla wszystkich tych jednostek, kancelarii tajnej znajdującej się w siedzibie Sądu Okręgowego w Świdnicy. Odbycie określonych czynności procesowych w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy wymagałoby rozpoznania sprawy także wówczas, gdyby właściwy był Sąd Rejonowy w Świdnicy, a swoisty dyskomfort sędziego referenta związany z koniecznością odbycia podróży służbowej do Sądu Okręgowego w Świdnicy (w ramach służby sędziowskiej) nie może mieć – z oczywistych powodów - większego znaczenia niż gwarancja procesowa rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Z tych powodów orzeczono jak na wstępie. [as]
Powiązane orzeczenia
- III KO 141/23 2024-01-25Czy względy organizacyjne, takie jak brak warunków lokalowych lub obciążenie pracą sędziego referenta, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości…
- II KO 48/25 2025-04-28Czy problemy natury organizacyjnej sądu, w tym sposób przydzielania spraw, stanowią podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
- IV KO 73/22 2022-07-28Czy problemy natury organizacyjnej, takie jak zmiana sędziego referenta w wyniku przeniesienia do nowo utworzonego sądu, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k…
- III KO 239/25 2026-01-15Czy problemy natury technicznej i organizacyjnej związane z przydziałem spraw w sądzie mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru…
- IV KO 123/21 2021-10-07Czy względy organizacyjne i techniczne, takie jak obciążenie pracą sądu, brak odpowiedniej sali rozpraw czy niedostatek sędziów, mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art.…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy