IV KK 655/19

Sygn. akt IV KK 655/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2020r., sprawy P. S. uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. z powodu kasacji Prokuratora Rejonowego w D. G., od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 22 sierpnia 2019r., sygn. akt VI Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia 17 kwietnia 2019r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. – po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2019r. apelacji obrońcy – zmienił wyrok Sądu Rejonowego w D. z 17 kwietnia 2019r. skazujący P. S. na bezwzględną karę łączną roku pozbawienia wolności w ten sposób, że: - uniewinnił oskarżonego od tego, że ,,w dniu 9 marca 2015 roku w T. działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru doprowadził T. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 7.400 zł oraz A. W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 7.400 zł, wprowadzając ich w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się w terminie z zawartych umów na 2 wykonanie ogrodzenia ich posesji”, to jest od popełnienia czynu ciągłego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.; - orzekł wobec oskarżonego nową karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, oddając go pod dozór kuratora i nakładając dwa obowiązki probacyjne. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego w części uniewinniającej złożył na niekorzyść oskarżonego Zastępca Prokuratora Rejonowego w D. , zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 286 § 1 k.k., przez błędne przyjęcie, że czyn z 9 marca 2015r. nie został popełniony przez oskarżonego ,, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej”, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż skutkowało jego uniewinnieniem, jakkolwiek z treści tego czynu okoliczność ta jednoznacznie wynikała i nie pozostawiała żadnych wątpliwości Sądowi pierwszej instancji oceniającemu działanie oskarżonego przez pryzmat całości dokonanych ustaleń faktycznych zgodnie z zasadą określoną w art. 2 § 2 k.p.k. W konsekwencji skarżący wniósł o ,,uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazanie sprawy oskarżonego P. S. temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, przy czym – abstrahując od dość nieprecyzyjnego zredagowania petitum (można byłoby przypuszczać, że skarżący dąży do uchylenia całego wyroku Sądu ad quem, mimo że zaskarżył tylko jego część) – nie tyle z racji błędnego zinterpretowania przepisu prawa materialnego, co raczej z powodów ściśle proceduralnych. Zgodnie z art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy – co do zasady - może orzekać wyłącznie w odniesieniu do tej części orzeczenia, która została zaskarżona kasacją, i może rozważać jedynie zasadność tych zarzutów, które zostały w niej podniesione. Ów rygoryzm, z tym większą skrupulatnością stosowany ze względów gwarancyjnych w wypadkach kasacji wywiedzionych na niekorzyść oskarżonego, ma swoje uzasadnienie w tym, że ten nadzwyczajny środek zaskarżenia służy od orzeczeń prawomocnych, a więc już wykonalnych (art. 9 § 2 k.k.w.), i w żadnym razie nie może być traktowany jak instancyjny środek odwoławczy. 3 Obraza prawa materialnego polega albo na błędnym zastosowaniu lub niezastosowaniu przepisu tej gałęzi prawa, albo na błędnej jego wykładni. Skuteczne postawienie zarzutu obrazy prawa materialnego wchodzi w grę, gdy w ramach ustalonego i niekwestionowanego przez skarżącego stanu faktycznego dochodzi do zastosowania innego przepisu części szczególnej ustawy karnej albo do uwolnienia oskarżonego od odpowiedzialności karnej. Warto w tym miejscu przypomnieć, że ustalenia dotyczące strony podmiotowej czynu, w tym zamiaru i jego rodzaju, zaliczane są do sfery ustaleń faktycznych, które z mocy art. 523 § 1 k.p.k. nie mogą być przedmiotem zarzutu kasacyjnego (zob. post. SN z 13 grudnia 2013r., III KK 305/13). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba wyraźnie stwierdzić, że Sąd odwoławczy, korzystając ze swoich uprawnień, doszedł do przekonania, iż pominięcie przez Sąd meriti w opisie czynu zakwalifikowanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. znamienia w postaci zamiaru kierunkowego (,,celu osiągnięcia korzyści majątkowej”) trudno było uznać za dzieło przypadku. W ocenie Sądu Najwyższego, świadczyły o tym następujące okoliczności: po pierwsze, w akcie oskarżenia cel działania na szkodę T. K. i A. W. był jasno opisany, a więc odstąpienie od powtórzenia tego zwrotu w opisie czynu przypisanego musiało być poprzedzone określoną refleksją organu orzekającego; po drugie, wymowa ujęcia tej przesłanki w opisach pozostałych czynów przypisanych oskarżonemu też była znacząca, zwłaszcza że wszystkie te opisy redagowane były przez Sąd pierwszej instancji na nowo. Nie sposób obecnie dociec, jakie intencje legły u podstaw takiego, a nie innego zredagowania opisu poddanego analizie czynu. Być może to ustalenie, że sprawca nie wykluczał możliwości wywiązania się z zawartych umów w innym terminie, co sugerowała treść opisu czynu ciągłego, sprawiło, iż Sąd ten zaniechał posłużenia się tak kategorycznym zwrotem określającym zamiar. Ważne pozostawało z punktu widzenia kasacyjnego jedno: brak w opisie czynu zwrotu ,,w celu osiągnięcia korzyści majątkowej” nie był oczywistą omyłką pisarską, co starał się wykazać oskarżyciel publiczny, ale – jak przyjął Sąd odwoławczy – świadomym, choć nie do końca zrozumiałym postąpieniem. Zbyteczne byłoby rysowanie scenariuszy, jak wyglądałby przebieg postępowania kasacyjnego w razie opracowania nadzwyczajnego środka 4 zaskarżenia w odmienny sposób. Snucie rozważań w tej materii nie mieści się w katalogu wymogów, jakim powinien odpowiadać dokument procesowy w postaci uzasadnienia postanowienia. Sumując: skoro nie mogło być mowy o obrazie prawa materialnego, a wykluczone było z powodu ograniczeń stricte prawnych roztrząsanie kwestii ewentualnego naruszenia przez Sąd odwoławczy prawa procesowego, Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko oddalić kasację w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.