II KO 98/21

Izba Karna2021-11-10

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego sądu, do którego wpływa zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania, jest zasadny ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu za zasadny, opierając się na art. 37 k.p.k. Wskazano, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy, gdy dotyczy ona sędziego sądu, do którego wpływa zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania, nawet jeśli brak jest rzeczywistych podstaw do kwestionowania obiektywizmu sądu. Taka praktyka ma na celu zapewnienie efektywności postępowania i ochronę wizerunku sądu jako organu niezależnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa. Sprawa dotyczyła domniemanego przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w W. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 10 listopada 2021 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M..

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 98/21 POSTANOWIENIE Dnia 10 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 listopada 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego […] w W. z dnia 14 października 2021 r. (sygn. akt II Kp […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 11 czerwca 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa (PR 2 Ds. (…)) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2021 r. (sygn. akt II Kp (…)) zwrócono się do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy zażalenia B. K. i M. P. na postanowienie z dnia 11 czerwca 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa tyczącego domniemanego przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w W.. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek okazał się zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko 2 przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu z dnia 4 lipca 2006 r. V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17). W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Z jednej strony w istocie w ocenie obserwatorów wymiaru sprawiedliwości (a zwłaszcza stron postępowania) decyzje procesowe w sprawie mogłaby budzić emocje i podejrzenia, że sąd w sprawie sędziego danego sądu, nie jest obiektywny. Pomimo braku rzeczywistych podstaw takich wnioskowań, odbiór tego typu spraw w społeczeństwie wymyka się racjonalizacji i często właśnie emocje i chęć doszukiwania się „drugiego dna” prowadzą do ocen, które niepotrzebnie obciążają wymiar sprawiedliwości. Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli sprawa dotyczy sędziego sądu, do którego wpływa zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania – ten ostatni sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (realne wyłączenia poszczególnych sędziów referentów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w M..

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy