I CZ 44/11
PostanowienieIzba Cywilna2011-06-21
Skład orzekający: Jan Górowski, Mirosław Bączyk, Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba działająca na podstawie stałego stosunku zlecenia, którego zakres nie precyzuje jednoznacznie możliwości reprezentacji w sprawach o ochronę dóbr osobistych, jest uprawniona do reprezentowania strony w takim postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że stały stosunek zlecenia, stanowiący podstawę pełnomocnictwa procesowego, musi precyzyjnie określać zakres spraw, w których zleceniobiorca może reprezentować zleceniodawcę. Samo ogólnikowe sformułowanie umowy zlecenia, nawet z uwzględnieniem aneksu, nie uprawnia do reprezentacji w sprawach o ochronę dóbr osobistych, jeśli umowa nie konkretyzuje tego zakresu, a jedynie wskazuje na dochodzenie roszczeń majątkowych.Stan faktyczny
Instytut Żywności i Żywienia wniósł pozew o ochronę dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, uznając, że została wniesiona przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji. Powód wniósł zażalenie, argumentując, że sąd nieprawidłowo ustalił treść stosunku zlecenia z pełnomocnikiem, pomijając aneks do umowy. Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
.Sygn. akt I CZ 44/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa Instytutu Żywności i Żywienia w W. przeciwko M. K.-W., M. N., M. F. i H. T. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2011 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 grudnia 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z 28 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda od wyroku częściowego Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2009 r., jako wniesioną przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji powoda. Postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez powoda, który wniósł o jego uchylenie oraz przyznanie mu kosztów postępowania zażaleniowego. Powód wskazał, iż Sąd nie ustalił prawidłowo treści stosunku zlecenia łączącego stronę powodową z pełnomocnikiem, poprzez pominięcie treści aneksu z dnia 6 maja 2008 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 87 k.p.c. w postępowaniu cywilnym pełnomocnikiem strony może osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. W judykaturze wskazano, iż obecna treść art. 87 § 1 k.p.c. wskazuje, że materialnoprawną podstawą pełnomocnictwa procesowego może być stały stosunek zlecenia, przy czym chodzi tu o zlecenie w rozumieniu kodeksu cywilnego (art. 734 i n. k.c.), a także o stosunek obligacyjny, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 2007 r., V CZ 32/07, Lex nr 485996). Oznacza to zatem, iż źródło umocowania do wystąpienia w charakterze pełnomocnika musi istnieć w łączącej strony umowie, a zatem jego treść nie może konkretyzować się w pełnomocnictwie udzielanym w oparciu o stałą umowę zlecenia. Podmioty decydujące się na zawarcie stałej umowy zlecenia mają zatem obowiązek precyzyjnego określenia w tej umowie charakteru łączącego je zlecenia, a to poprzez wskazanie zakresu spraw, w których zleceniobiorca będzie mógł reprezentować zleceniodawcę. Nie oznacza to jednakże potrzeby konkretnego i jednostkowego wymieniania każdej kategorii spraw wchodzących w zakres stałego zlecenia, lecz obowiązek jego sformułowania w taki sposób, aby nie budził on wątpliwości. Analiza treści stałej umowy zlecenia łączącego stronę powodową z K. W. nie daje podstaw do uznania, iż był on uprawniony do reprezentacji strony powodowej w procesie o naruszenie dóbr osobistych, nawet przy uwzględnieniu treści stałej umowy zlecenia nadanej aneksem z dnia 6 maja 2008 r. Jego uprawnienie w tym
3 zakresie zostało bowiem skonkretyzowane dopiero w pełnomocnictwie procesowym, jakiego udzieliła mu osoba uprawniona do reprezentacji powoda. Treść tej umowy pozwala jedynie na stwierdzenie, iż K. W. jest uprawniony do reprezentacji strony powodowej w sprawach dochodzenia roszczeń majątkowych w umowie wymienionych, podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy dóbr mających niematerialny charakter. Wbrew twierdzeniu strony powodowej podstawy dla uznania, iż w zakresie stałego zlecenia mieszczą się sprawy o charakterze niemajątkowym, nie stanowi zapis mówiący, iż zleceniobiorca zobowiązany jest do „stałego wykonywania czynności faktycznych i prawnych dotyczących działalności Zlecającego, jego sytuacji prawnej i majątkowej”. Zapis ten, mający charakter bardzo ogólnikowy i lakoniczny, odnosi się do sfery czynności, do których nie sposób zaliczyć reprezentacji strony w postępowaniu o naruszenie dóbr osobistych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 84/10 2010-11-26Czy umocowanie pełnomocnika procesowego do reprezentowania strony w sprawie cywilnej może opierać się na umowie o stały stosunek zlecenia, której przedmiotem jest udzielanie pomocy prawnej w zakresie działalności gospoda…
- V CZ 41/13 2013-10-30Czy osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, której przedmiotem jest świadczenie pomocy prawnej, może być pełnomocnikiem procesowym strony w postępowaniu cywilnym?
- III CZP 51/08 2008-06-27Czy umowa stałego zlecenia obsługi prawnej, obejmująca reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami, może stanowić podstawę do ustanowienia zleceniobiorcy pełnomocnikiem procesowym w sprawie o pozbawienie zleceniodawcy pra…
- III CZP 52/10 2010-09-23Czy umowa zlecenia obejmująca stałe prowadzenie obsługi prawnej, w tym reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami powszechnymi w zakresie spraw, które nie zostały skonkretyzowane w umowie zlecenia, jest stałym stosunkiem…
- III CSK 62/16 2016-04-26Czy umowa stałego zlecenia pomocy prawnej, w której strony określiły czynności lub usługi, do jakich zobowiązał się przyjmujący zlecenie, może stanowić podstawę pełnomocnictwa procesowego w sprawie o zasiedzenie?
Powołane przepisy
art. 87 KPCart. 87 § 1 KPCart. 734art. 39814art. 3941 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy