I CZ 76/20
PostanowienieIzba Cywilna2021-09-28
Skład orzekający: Małgorzata Manowska, Mariusz Łodko, Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia kryterium wartości przedmiotu sporu może być przesłanką do pozbawienia strony możliwości merytorycznej weryfikacji zarzutów dotyczących charakteru sprawy (np. czy ma charakter pracowniczy) w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z powodu niespełnienia kryterium wartości przedmiotu sporu, nie rozstrzygając merytorycznie zarzutu dotyczącego charakteru sprawy. Wskazano, że ocena, czy sprawa ma charakter pracowniczy, powinna poprzedzać ocenę spełnienia przesłanki wartościowej dla dopuszczalności skargi kasacyjnej, a tym samym Sąd Okręgowy pozbawił stronę możliwości weryfikacji tego zarzutu w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło pozew o zapłatę. Sąd pierwszej instancji odrzucił pozew, a Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. Stowarzyszenie złożyło skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące zdolności postulacyjnej organizacji pozarządowej oraz zarzucając naruszenie przepisów procesowych. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu sporu poniżej progu wymaganego dla spraw majątkowych. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, wskazując, że kluczową kwestią jest ustalenie, czy sprawa ma charakter pracowniczy, co wpływa na wysokość wymaganego progu wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 76/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Manowska (przewodniczący) SSN Mariusz Łodko SSN Kamil Zaradkiewicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Stowarzyszenia Z. w N. przeciwko Polskiemu Związkowi […]. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2021 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 marca 2020 r., sygn. akt XXIII Gz (…), uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił zażalenie Stowarzyszenia Z. w N. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 29 marca 2019 r. w sprawie z powództwa Stowarzyszenia Z. w N. przeciwko Polskiemu Związkowi (...) w W. o zapłatę. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego złożył Powód, zaskarżając rozstrzygnięcie w całości. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. i potrzebę wykładni przepisów dotyczących skutków i trybu oceny
2 istnienia zdolności postulacyjnej po stronie organizacji pozarządowej. Jednocześnie skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego. Postanowieniem z 31 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z uwagi na fakt, iż spór między stronami dotyczy praw majątkowych, a wartość przedmiotu sporu wynosi 13.275 zł. Na powyższe orzeczenie zażalenie złożył Powód, wskazując, iż zasadniczą kwestią podlegająca rozpoznaniu jest ustalenie tego, czy sprawa ma charakter pracowniczy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa procesowego tj. art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 476 k.p.c. poprzez błędną i sprzeczną z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej wykładnię oraz naruszenie prawa procesowego - prawa Skarżącego do wysłuchania wynikającego m. in. z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z 31 marca 2020 r. w związku z uznaniem, że jest ona niedopuszczalna, a to z uwagi na treść art. 3982 § 1 k.p.c., który to przepis ustala dolną granicę wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 50.000 zł. W rozpoznawanej natomiast sprawie wartość przedmiotu sporu wynosi 13.275 zł. To jednak, co stanowiło istotę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, to zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, przede wszystkim wobec uznania, iż Pan K.B. będący członkiem skarżącego Stowarzyszenia nie może być uznany za osobę świadczącą pracę zarobkową na innej podstawie niż stosunek pracy w rozumieniu przepisów ustawy – Kodeks pracy, a zatem nie może być traktowany jako pracownik. Skarga kasacyjna została wywiedziona od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 4 grudnia 2019 r. oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu w W. z 29 marca 2019 r. odrzucające pozew Skarżącego. W zażaleniu Skarżący podnosił m.in., iż doszło do naruszenia art. 61 § 3 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię wobec przyjęcia, iż nie ma on zdolności postulacyjnej, ergo legitymacji, w zakresie wytaczania powództwa na rzecz swojego członka w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za pracę świadczoną w formie wykonywanych na własny rachunek usług sportowych.
3 Odrzucając postanowieniem z 31 marca 2020 r. skargę kasacyjną Sąd Okręgowy w W. przesądził implicite to, iż sprawa nie ma charakteru pracowniczego (nie jest sprawą z zakresu prawa pracy). W przypadku uznania, iż skarga kasacyjny dotyczy sprawy z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa i wynosi dziesięć tysięcy złotych, a w konsekwencji skarga nie podlegałaby wówczas odrzuceniu z powodu jej niedopuszczalności wobec niespełniania kryterium wartości. W konsekwencji, w zakresie rozpoznania kluczowego podnoszonego przez Skarżącego zarzutu Sąd odwoławczy w istocie poprzez odwołanie się do kryterium ratione valoris pozbawił go możliwości poddania stanowiska Sądów meriti obu instancji weryfikacji tego zarzutu - ratione materiae - w postępowaniu kasacyjnym. Tymczasem ocena w tym zakresie - o ile skarga spełnia wymagania jej stawiane, co w zakresie wykraczającym poza zarzut wskazany w zażaleniu Skarżącego nie podlega ocenie na tym etapie - należeć powinna do Sądu Najwyższego. To bowiem kryterium merytoryczne rozstrzyga o minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia, zaś celem skargi kasacyjnej jest weryfikacja prawidłowości dokonanej przez sądy meriti wykładni prawa i z tej perspektywy możliwe jest dopiero odniesienie się do tego, czy skarga spełnia przesłankę wartości, o której mowa w art. 3982 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- I UZ 30/15 2016-02-10Czy dopuszczalność skargi kasacyjnej, uzależniona od przekroczenia progu wartościowego, może być oceniana na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, nawet jeśli różni się ona od wartości przedmiotu zaskarż…
- II CZ 29/08 2008-05-28Czy niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia może być podważana w postępowaniu zażaleniowym, jeśli powód sam oznaczył tę wartość poniżej progu ustawowego i nie żądał jej sprawd…
- III CZ 31/15 2015-06-25Czy skarga kasacyjna może zostać odrzucona z powodu niedostatecznej wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli powód nie oznaczył jej wprost, a wartość została określona przez pozwanego w postępowaniu apelacyjnym?
- III CZ 50/25 2025-07-09Czy skarga kasacyjna, w której podniesiono zarzut naruszenia przepisów dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych, może być dopuszczalna mimo niższej wartości przedmiotu zaskarżenia niż wymagana ustawowo?
- II CSK 298/20 2020-11-27Czy skarga kasacyjna pozwanej jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł, a skarga powoda spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1art. 3982 § 1 KPCart. 476 KPCart. 6art. 61 § 3 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy