IV KZ 27/15

PostanowienieIzba Karna2015-05-26

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego w sprawie karnej, sporządzony przez ukaranego osobiście, może zostać przyjęty do merytorycznego rozpoznania, jeśli nie został sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo wezwania do usunięcia tego braku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania sądowego w sprawie karnej, sporządzony przez ukaranego osobiście, nie może zostać przyjęty do merytorycznego rozpoznania, jeśli nie spełnia wymogu formalnego sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 k.p.w. Bezwzględny charakter tej regulacji oznacza, że brak ten musi zostać usunięty poprzez przedłożenie wniosku sporządzonego przez profesjonalnego pełnomocnika, a w przypadku niewykonania tego obowiązku, sąd odmawia przyjęcia wniosku.
Stan faktyczny
Ukarany M. J. złożył własnoręcznie sporządzony wniosek o wznowienie postępowania sądowego. Sąd Apelacyjny odmówił przyjęcia wniosku z powodu niespełnienia wymogu formalnego, jakim jest sporządzenie go przez adwokata lub radcę prawnego. Ukarany zaskarżył to zarządzenie, argumentując, że nie jest wymagany zawodowy pełnomocnik. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie ukaranego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KZ 27/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie z wniosku ukaranego M. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt XXIII Waz 94/11 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tychach z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II W 75/11 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 maja 2015 r., zażalenia ukaranego M. J. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II AKo 18/15 o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym, wskazanym powyżej zarządzeniem Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i art. 113 k.p.w., odmówił przyjęcia własnoręcznie sporządzonego przez ukaranego M.J. wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w wyżej wymienionej sprawie, wobec tego, iż wniosek 2 ten nie spełnia, wskazanego w przepisie art. 545 § 2 k.p.k., warunku formalnego, a ukarany - pomimo wezwania do usunięcia tego braku – tegoż nie usunął. Zarządzenie to zaskarżył ukarany. Wniósł w nim o uchylenie tego zarządzenia, podnosząc, iż bezpodstawne jest żądanie, aby wniosek o wznowienie postępowania musiał być sporządzony przez zawodowego pełnomocnika. Powołał się przy tym na liczne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które – w jego ocenie – miały dowodzić niesłuszności zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy zważył , co następuje. Zażalenie jest bezzasadne i to w stopniu oczywistym. Zaskarżone nim zarządzenie wydano w oparciu o obowiązujące (wskazane w jego podstawie prawnej) przepisy, których przestrzeganie było obowiązkiem organu procesowego, który to zarządzenie wydał. Nie ulega wszak najmniejszej wątpliwości, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. (mający in concreto zastosowanie – wobec treści art. 113 § 1 k.p.w.) wprowadza tzw. przymus adwokacko-radcowski dla dokonania czynności procesowej w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Bezwzględny charakter tej regulacji oznacza, iż tylko wnioski o wznowienie postępowania, które dopełniają wskazanego w niej obowiązku, mogą być przyjęte do merytorycznego rozpoznania. Natomiast w przypadku tych, które tego obowiązku nie spełniają najpierw wzywa się ich autorów do usunięcia tego braku formalnego poprzez przedłożenie wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego, po czym – w wypadku nieusunięcia przez nich tego braku – prezes sądu, lub upoważniony sędzia wydaje zarządzenie o odmowie przyjęcia tego własnoręcznie przez nieuprawnioną osobę sporządzonego wniosku o wznowienie postępowania. W obowiązującym systemie prawa karnego procesowego nie ma możliwości obejścia tych ustawowych rygorów dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego w sporządzeniu i podpisaniu wniosku o wznowienie postępowania. Obowiązuje on z woli ustawodawcy i tylko ustawodawca może z tego przymusu zrezygnować. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie nie ulegają wątpliwości trzy zaszłości procesowe. 3 Pierwsza to ta, iż to ukarany własnoręcznie sporządził przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania. Nie zawarł w nim, ani w odrębnym piśmie procesowym, wniosku o wyznaczenie mu adwokata z urzędu dla sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, pomimo, że miał świadomość, iż tej czynności musi dokonać „zawodowy pełnomocnik’’. Całkowicie błędnie bowiem uznał, że żądanie dopełnienia tego formalnego warunku jest niedopuszczalne. Druga z wspomnianych zaszłości to wezwanie ukaranego przez uprawniony organ procesowy do uzupełnienia – w oparciu o przepis art. 120 § 1 k.p.k. - w terminie 7 dni braku formalnego tego sporządzonego przez siebie wniosku o wznowienie postępowania poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata albo radcę prawnego. Trzecia natomiast zaszłość dotyczy niewątpliwego nieusunięcia przez ukaranego tegoż braku formalnego przedmiotowego wniosku. W tych zaistniałych okolicznościach wydanie zaskarżonego zarządzenia było konieczne, bo obwarowane obowiązującymi przepisami. Argumenty podnoszone w zażaleniu tych – przesądzających o trafności zaskarżonego nim zarządzenia - uwarunkowań procesowych nie dostrzegają i (już tylko przez to samo) są najzupełniej bezzasadne. Równie nietrafne jest też powołanie się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu wydanym w dniu 13 marca 2014 r. w sprawie IV KZ 13/14 .Przede wszystkim dlatego, że zapadło ono w zupełnie innej sytuacji procesowej, mianowicie wówczas, gdy skazanemu (i to w sposób bezzasadny) odmówiono wyznaczenia z urzędu adwokata dla rozważenia istnienia podstaw do wznowienia procesu, a następnie odmówiono mu przyjęcia jego własnego wniosku, jako niespełniającego wymogu przymusu adwokackiego. Tymczasem in concreto ukarany – jak to już dostrzeżono – wniosku o wyznaczenie mu z urzędu w postępowaniu wznowieniowym adwokata w ogóle nie składał. Z tych wszystkich względów postanowiono jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 530 § 2 KPKart. 120 § 2 KPKart. 545 § 1 KPKart. 113 KPart. 545 § 2 KPKart. 113 § 1 KPart. 120 § 1 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy