I PKN 621/98
WyrokIzba Cywilna1999-03-05
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o radcach prawnych stanowią przeszkodę w wypowiedzeniu radcy prawnemu warunków pracy z zaproponowaniem innego stanowiska?Ratio decidendi
Przepisy art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie są przeszkodą w wypowiedzeniu radcy prawnemu warunków pracy z zaproponowaniem innego stanowiska. Ustawa ta określa zasady wykonywania zawodu radcy prawnego, ale nie zabrania radcom prawnym wykonywania innych zawodów ani pracodawcom zatrudniania ich na innych stanowiskach. Na takim innym stanowisku ustawa o radcach prawnych po prostu nie miałaby zastosowania.Stan faktyczny
Powódka, zatrudniona jako radca prawny w Spółdzielni Mieszkaniowej, otrzymała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy w związku z reorganizacją i likwidacją stanowiska radcy prawnego. Spółdzielnia zaproponowała jej inne stanowisko, ale powódka nie przyjęła oferty. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za skuteczne, podczas gdy sąd drugiej instancji uznał je za niezgodne z prawem. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 5 marca 1999 r. I PKN 621/98 Przepisy art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.) nie są przeszkodą w wypowie-dzeniu radcy prawnemu warunków pracy z zaproponowaniem innego stanowis-ka. Przewodniczący: SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Maria Mańkowska, Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 1999 r. sprawy z powództwa Ireny G. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej “E.” w W. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 21 lipca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Są-dowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni do ponow-nego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Powódka Irena G. wniosła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warun-ków pracy dokonanego przez pozwaną Spółdzielnię Mieszkaniową "E." w W. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdyni wyrokiem z dnia 13 maja 1998 r. [...] oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka od 1 września 1993 r. była zatrudniona w poz-wanej Spółdzielni na stanowisku radcy prawnego w wymiarze 1/2 etatu. Rada Nad-zorcza strony pozwanej, uchwałą z dnia 16 grudnia 1997 r., wprowadziła nowe struktury organizacyjne, m.in. likwidując stanowiska radców prawnych i obsługę prawną powierzyła kancelarii prawniczej. Pismem z dnia 6 stycznia 1998 r. pozwana wypowiedziała powódce umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, wskazując, że przyczyną wypowiedzenia są zmiany organizacyjne określone w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z
2 pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.). Sąd Rejonowy w Gdyni wy-rokiem z dnia 4 lutego 1998 r. [...] uznał to wypowiedzenie za bezskuteczne z uwagi na podleganie powódki szczególnej ochronie z art. 39 KP. Pismem z dnia 25 lutego 1998 r. pozwana wypowiedziała powódce umowę o pracę w części dotyczącej powierzenia jej obowiązków radcy prawnego z zachowa-niem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 31 maja 1998 r., wskazując, że przyczyną wypowiedzenia warunków pracy są zmiany organizacyjne, tj. likwidacja stanowiska radcy prawnego. Po upływie okresu wypowiedzenia pozwa-na zaproponowała powódce zatrudnienie na samodzielnym stanowisku d/s człon-kowsko-mieszkaniowych w wymiarze 1/2 etatu. Pozostałe warunki umowy o pracę pozostawały bez zmian. Powódka nie przyjęła zaproponowanych warunków. Powód-ka korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem, przewidzianej w art. 39 KP. Sąd Re-jonowy uznał wypowiedzenie zmieniające za dokonane zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Zdaniem Sądu, wypowiedzenie zmieniające nie narusza art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.), bowiem zgodnie z propozycją zawartą w tym wypowiedzeniu powódka od dnia 1 czerwca 1998 r. nie prowadziłaby obsługi prawnej pozwanej Spółdzielni. Sąd Rejonowy uznał, że nie ma przeszkód do zatrudnienia osoby posiadającej uprawnie-nia radcowskie na innym stanowisku niż stanowisko radcy prawnego. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, wyrokiem z dnia 21 lipca 1998 r. [...] w uwzględnieniu apelacji powódki zmienił wyrok Sądu Rejonowego i przywrócił ją do pracy na dotychczasowych warun-kach. Zdaniem Sądu drugiej instancji, wypowiedzenie powódce warunków pracy było niezgodne z prawem, a w szczególności z przepisami ustawy o radcach prawnych. Radcy prawnemu nie można polecić wykonywania czynności wykraczających poza zakres pomocy (obsługi) prawnej. Sąd powołał art. 11 pkt 1, art. 45 i art. 911 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Od wyroku tego kasację wniosła strona pozwana. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 1 i art. 9 pkt 4 ustawy radcach praw-nych wskutek przyjęcia, iż pozwana poleciła powódce jako radcy prawnemu wyko-nywanie czynności wykraczających poza zakres pomocy prawnej oraz przez błędną wykładnię, że art. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. nie ma zastosowania wobec powódki. Strona pozwana zarzuciła także naruszenie prawa procesowego przez od-
3 mowę wyjaśnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 KPC). W uzasadnieniu kasacji strona pozwana zarzuciła, że Sąd Wojewódzki powołuje się na nieistniejące przepisy prawa. Tymczasem przepisy ustawy o radcach prawnych (art. 1 ust. 1 i 9 ust. 4) nie miałyby do powódki zastosowania po upływie okresu wypowiedzenia, gdyż nie byłaby zatrudniona na stanowisku radcy prawnego. Powódka wniosła o oddalenie kasacji i przyznanie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut naruszenia prawa procesowego jest w gruncie rzeczy bezprzedmioto-wy, gdyż stan faktyczny sprawy był w istotnych elementach niesporny. Natomiast zarzut naruszenia art. 6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. jest o tyle przedwczesny, że przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 9 ust. 4 (strona pozwana powołuje go jako art. 9 pkt 4) ustawy o radcach prawnych jest zasadny już z tej przyczyny, że zamiast dokonać wykładni tych przepisów, Sąd drugiej instancji powołał nieistniejące przepisy art. 11 pkt 1, art. 45 i art. 911 pkt 4 ustawy o radcach prawnych. Należy to jednak potraktować jako naruszenie art. 328 § 2 KPC, czyli błąd we wskazaniu podstawy prawnej rozs-trzygnięcia. Z wywodów Sądu Wojewódzkiego wynika bowiem, że wykładnię odniósł do przepisów art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 9 ust. 4 ustawy o radcach prawnych. Wykładnia tych przepisów i ich zastosowanie przez Sąd drugiej instancji były jednak nieprawid-łowe. Sąd pominął przede wszystkim to, że zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy określa ona zasady wykonywania zawodu radcy prawnego. Nie dotyczy więc wykonywania innych zawodów, a przede wszystkim nie zabrania radcom prawnym wykonywania innych zawodów (zajmowania innych stanowisk), czy pracodawcom zatrudniania radców prawnych (osób wpisanych na listę radców prawnych) na innych stanowis-kach, czy w innym charakterze. Dlatego też rację ma Sąd pierwszej instancji oraz strona pozwana, że przepisy ustawy o radcach prawnych nie stanowią przeszkody w dokonaniu osobie zajmującej stanowisko radcy prawnego wypowiedzenia zmieniają-cego warunki pracy przez zaoferowania innego stanowiska. Na takim innym stanowisku bowiem do osoby wpisanej na listę radców prawnych, po prostu nie sto-sowałoby się ustawy o radcach prawnych. Wobec powyższego na podstawie art. 39313 § 1 i 108 § 2 KPC orzeczono jak w sentencji.
4 ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 335/97 1997-11-03Czy pracodawca ma obowiązek zasięgania opinii okręgowej izby radców prawnych i dokonywania oceny pracy radcy prawnego w przypadku rozwiązania z nim stosunku pracy za wypowiedzeniem, gdy przyczyną jest reorganizacja lub l…
- I PKN 334/00 2001-03-29Czy wypowiedzenie umowy o pracę radcy prawnemu, który prowadzi własną kancelarię prawniczą i jest osobą konfliktową, może być uznane za zwolnienie indywidualne, nawet jeśli w tym samym okresie pracodawca planuje zwolnien…
- I PKN 559/97 1998-04-02Czy istotna zmiana rozkładu czasu pracy radcy prawnego, polegająca na zmianie dni i godzin świadczenia pracy w siedzibie pracodawcy, wymaga wypowiedzenia warunków pracy lub porozumienia stron?
- I PK 122/14 2014-12-17Czy naruszenie obowiązków pracowniczych, które nie są bezpośrednio związane z wykonywaniem obowiązków radcy prawnego, może stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę radcy prawnemu z powodu utraty zaufani…
- I PKN 3/98 1998-03-26Czy wypowiedzenie umowy o pracę radcy prawnemu z powodu nieprzestrzegania ustalonego czasu pracy, który wynika z Kodeksu pracy i umowy o pracę, wymaga uzyskania opinii Okręgowej Rady Izby Radców Prawnych na podstawie art…
Powołane przepisy
art. 1 ust. 1art. 4art. 9 ust. 4art. 39 KP.art. 6 ust. 1art. 11 pkt 1art. 45art. 911 pkt 4art. 9 pkt 4art. 6art. 227 KPCart. 328 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy