III CZ 66/09
PostanowienieIzba Cywilna2010-01-12
Skład orzekający: Barbara Myszka, Krzysztof Strzelczyk, Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego po nowelizacji art. 3941 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstawie znowelizowanego art. 3941 § 1 k.p.c. Brak umotywowania przez Sąd Apelacyjny rozstrzygnięcia o kosztach, w tym nieuwzględnienie kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od apelacji, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania wniosku o przyznanie kosztów do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Powódka dochodziła od Skarbu Państwa i Agencji Mienia Wojskowego odszkodowania. Sąd Okręgowy oddalił powództwo wobec obu pozwanych co do odszkodowania za użycie nieruchomości, ale uznał za usprawiedliwione co do zasady roszczenie przeciwko Agencji o odszkodowanie za naruszenie prawa pierwszeństwa. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo w całości i zasądzając koszty postępowania apelacyjnego od powódki na rzecz pozwanych. Agencja wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach, zarzucając nieuwzględnienie poniesionych przez nią kosztów. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za dopuszczalne i uchylił zaskarżone postanowienie w stosunku do Agencji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w stosunku do pozwanej Agencji Mienia Wojskowego i przekazał jej wniosek o przyznanie kosztów procesu do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 66/09 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa Antoniny S. przeciwko Skarbowi Państwa-Staroście K. i Agencji Mienia Wojskowego Oddziałowi Terenowemu w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2010 r., zażalenia pozwanej Agencji Mienia Wojskowego Oddziału Terenowego w K. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., uchyla zaskarżone postanowienie w stosunku do pozwanej Agencji Mienia Wojskowego – Oddziału Terenowego w K. i przekazuje wniosek tej Agencji o przyznanie kosztów procesu Sądowi Apelacyjnemu w K. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Sąd Okręgowy w K., po rozpoznaniu sprawy z powództwa Antoniny S. przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście K. oraz Agencji Mienia Wojskowego – Oddziałowi Terenowemu w K, wyrokiem wstępnym i częściowym z dnia 31 marca 2009 r. oddalił powództwo skierowane przeciwko obydwu pozwanym o zasądzenie kwoty 398 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem odszkodowania za użycie nieruchomości położonej w M., obejmującej dwie bliżej oznaczone w pozwie parcele o pow. 2143 m2 i 1845 m2, na inny cel niż wskazany w decyzji o wywłaszczeniu z 1968 r., uznał za usprawiedliwione co do zasady roszczenie przeciwko pozwanej Agencji o odszkodowanie za naruszenie prawa pierwszeństwa, i oddalił roszczenie o wspomniane odszkodowanie w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa. Po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji powódki i pozwanej Agencji Mienia Wojskowego – Oddziału Terenowego w K., Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009 r. zmienił zaskarżony wyrok w części uznającej roszczenie o odszkodowanie za naruszenie prawa pierwszeństwa za usprawiedliwione co do zasady i w tym zakresie powództwo oddalił, oddalił apelację powódki i zasądził od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. W zażaleniu na zawarte w powyższym wyroku postanowienie o kosztach procesu pozwana Agencja zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 108 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie całości poniesionych przez nią kosztów procesu, w szczególności opłaty od apelacji w kwocie 18 811 zł i kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w wysokości określonej w § 2 ust. 2 w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu zgodnie z żądaniem oraz kosztów postępowania zażaleniowego ewentualnie przekazanie sprawy w odnośnym zakresie do ponownego rozpoznania.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie o kosztach procesu zapadło już po wejściu w życie ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego ( zob. art. 2 tej ustawy, Dz. U. Nr 69, poz. 592), którą znowelizowano art. 3941 § 1 k.p.c. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 3941 § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Do kategorii tej należy postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 sierpnia 2009 r., gdyż Sąd pierwszej instancji nie orzekał o kosztach procesu. Zatem zażalenie pozwanej Agencji jest dopuszczalne. W uzasadnieniu wyroku z dnia 20 sierpnia 2009 r. Sąd Apelacyjny bliżej nie umotywował rozstrzygnięcia co do kosztów procesu. W konsekwencji nie wiadomo z jakich przyczyn Sąd ten nie uwzględnił ani poniesionych przez żalącą kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, ani uiszczonej przez nią opłaty od apelacji w kwocie 18 811 zł ( k. 154). Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w stosunku do pozwanej Agencji i przekazania wniosku tej Agencji o przyznanie kosztów procesu do ponownego rozpoznania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 oraz art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 27/12 2013-02-28Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia tego sądu, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstaw…
- II CZ 7/10 2010-06-23Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.?
- II CZ 191/10 2011-02-02Czy zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie o kosztach procesu wydane przez sąd drugiej instancji, dotyczące kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, jest dopuszczalne?
- I CZ 123/11 2011-12-01Czy zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu poniesionych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli te koszty nie były przedmiotem rozstrzygn…
- IV CZ 45/11 2011-09-29Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu poniesionych przed sądem pierwszej instancji jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 98 § 1art. 108 § 1 KPCart. 2art. 3941 § 1 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3art. 108 § 2art. 391 § 1art. 39821art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy