III CZ 16/17

Sygn. akt III CZ 16/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Paweł Grzegorczyk SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi E.M. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa E.M., T.M. i M.M. przeciwko Skarbowi Państwa o świadczenie, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt I ACz …/14 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2017 r., zażalenia powódki E.M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 18 marca 2016 r., sygn. akt I ACz …/15, oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. odrzucił skargę E.M. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa E.M., T.M. i M.M. przeciwko Skarbowi Państwa o świadczenie, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 16 lipca 2014 r. W dniu 4 marca 2016 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu zażaleniowym. Ustalił, że Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia zażalenia na postanowienie z dnia 15 października 2015 r. Zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 11 stycznia 2016 r. wyznaczono dla skarżącej pełnomocnika w osobie adw. M. B. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 19 stycznia 2016 r. Pełnomocnik skarżącej w dniu 26 stycznia 2016 r. złożył pismo, w którym poinformował Sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. skarżąca zwróciła się do ORA o zmianę wyznaczonego pełnomocnika. Zarządzeniem Dziekana ORA z dnia 18 lutego 2016 r. w miejsce poprzedniego pełnomocnika wyznaczono dla skarżącej pełnomocnika w osobie adw. Ad. B. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 26 lutego 2016 r. W dniu 4 marca 2016 r. pełnomocnik wniósł zażalenie na orzeczenie z dnia 15 października 2015 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, zażalenie z dnia 4 marca 2016 r. należy uznać za spóźnione, ustawowy termin do jego złożenia upłynął bowiem w dniu 26 stycznia 2016 r., zaś późniejsze pismo powódki oraz zarządzenie ORA o zmianie pełnomocnika nie doprowadziło do ponownego otwarcia terminu do zaskarżenia orzeczenia. Pełnomocnik z urzędu skarżącej wniósł do Sądu Najwyższego zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2016 r., zarzucając naruszenie 3 art. 124 § 2 i 5, art. 1172 § 2, art. 118 § 2 i 5 oraz art. 370 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 oraz art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 2 zdanie pierwsze k.p.c., w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Przepis ten „koryguje” termin do wniesienia zażalenia, a przy tym chroni stronę przed zarzutem naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r., I UZ 49/16, niepubl.). W sytuacji jednak, gdy ustanowiony z urzędu pełnomocnik zawiadomił Sąd o braku podstaw do wniesienia zażalenia, doręczenie przez Sąd postanowienia kolejnemu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu nie powoduje ponownego „otwarcia” terminu do wniesienia zażalenia. Kolejny pełnomocnik ustanowiony z urzędu może natomiast wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 1 i § 3 k.p.c.). kc jw