IV CZ 109/10
PostanowienieIzba Cywilna2011-02-10
Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Irena Gromska-Szuster, Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji orzeka ponownie po uchyleniu jego wyroku przez Sąd Najwyższy, należy zasądzić koszty zastępstwa procesowego za drugie postępowanie apelacyjne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność dwukrotnego orzekania przez sąd drugiej instancji w tej samej sprawie nie oznacza prowadzenia dwóch odrębnych postępowań apelacyjnych. Koszty zastępstwa procesowego powinny być zasądzone na podstawie ostatecznego wyniku jednego postępowania apelacyjnego, uwzględniając koszty poniesione przez strony w jego toku, a nie za każde z osobna orzekanie sądu odwoławczego.Stan faktyczny
Strona pozwana wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się uchylenia tego postanowienia. Pozwany argumentował, że Sąd Apelacyjny dwukrotnie orzekał w sprawie, a zasądzone koszty zastępstwa procesowego obejmują jedynie jedno postępowanie apelacyjne. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej i zasądził od niej na rzecz strony powodowej kwotę 600 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 109/10 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Stoczni Marynarki Wojennej SA w G. przeciwko Skarbowi Państwa - Dowództwu Marynarki Wojennej RP w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie III wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 lipca 2010 r., oddala zażalenie i zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w pkt III sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 lipca 2010 r. zasądzono od powodowej Spółki Akcyjnej na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej kwotę 9000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne i kasacyjne. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny stwierdził, że na wysokość tych kosztów złożyły się koszty zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne w kwocie 5400 zł oraz za postępowanie kasacyjne w kwocie 3600 zł, tj. łącznie 9000 zł. Pozwany zaskarżył powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Żalący się twierdzi, że sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez Sąd Apelacyjny bo najpierw Sąd ten orzekł niekorzystnie dla pozwanego wyrokiem reformatoryjnym z dnia 10 grudnia 2008 r., a następnie, wskutek uchylenia tego wyroku przez Sąd Najwyższy, który uwzględnił skargę kasacyjną pozwanego, powtórnie orzekł Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., oddalając apelację powoda. W ocenie żalącego, określenie „ponowne rozpoznanie” sugeruje, że sprawa ma być rozpoznana przez dany sąd na nowo po raz drugi, a art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c. nakazuje zasądzanie kosztów w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Skoro Sąd Apelacyjny zasądził kwotę 5400 zł, a więc tylko za jedno postępowanie apelacyjne, to pozbawił stronę pozwaną kosztów zastępstwa za drugie postępowanie przed tym Sądem, wywodzi strona pozwana domagając się uwzględnienia zażalenia. Strona powodowa w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Pozwany błędnie zakłada, że prowadził dwie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym. Tymczasem okoliczność, że Sąd Apelacyjny orzekał dwukrotnie w tej samej sprawie nie oznacza, że były to dwie
3 sprawy prowadzone w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym. Postępowanie apelacyjne zostało wszczęte raz apelacją wniesioną przez powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 września 2008 r. oddalającego powództwo. Postępowanie to toczyło się z różnym skutkiem, najpierw Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację powoda (wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r.), a następnie – orzekając ponownie w wyniku uwzględnienia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej pozwanego – apelację powoda oddalił wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., który to wyrok zakończył ostatecznie niekorzystnie dla powoda jedno postępowanie apelacyjne wszczęte jego apelacją w jednej i tej samej sprawie. Zważyć bowiem należy, że w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji orzeka ponownie, po uchyleniu jego wyroku przez Sąd Najwyższy i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego, to przy rozstrzygnięciu o kosztach postępowania apelacyjnego powinien mieć na uwadze ostateczny wynik tegoż postępowania apelacyjnego (a nie postępowań apelacyjnych) i wysokość kosztów poniesionych przez strony w jego toku oraz wysokość kosztów postępowania kasacyjnego (por. postanowienie SN z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt IV CZ 34/10, niepubl.), bez względu na fakt dwukrotnego orzekania w postępowaniu apelacyjnym przez sąd odwoławczy. Wymaga podkreślenia, że przepis § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), mający zastosowanie przy ocenie stawki opłat w tej sprawie, określa stawki minimalne za prowadzenie spraw w postępowaniu apelacyjnym przed sądem apelacyjnym, a nie za udział w kolejnych rozprawach przed tym sądem. Dlatego podkreślenia wymaga, że przed Sądem Apelacyjnym prowadzona była przeciwko pozwanemu jedna sprawa w postępowaniu apelacyjnym wszczętym apelacją powoda, a oceny tej nie neguje okoliczność, że Sąd ten orzekał dwukrotnie w tej samej sprawie w toku jednego postępowania apelacyjnego, którego ostateczny wynik odzwierciedla wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7 lipca 2010 r.
4 Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 107/11 2012-05-17Czy sąd drugiej instancji, uwzględniając częściowo apelację strony, może obciążyć tę stronę w całości kosztami postępowania apelacyjnego, a jeśli tak, to czy zasądzona kwota kosztów jest prawidłowa?
- II CZ 21/11 2011-05-25Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zasądził koszty zastępstwa procesowego strony powodowej w postępowaniu apelacyjnym, mimo kwestionowania przez stronę pozwaną prawidłowości doręczenia odpowiedzi na apelację?
- III CZ 36/13 2013-07-24Czy postępowanie apelacyjne zakończone wyrokiem uchylonym przez Sąd Najwyższy i ponowne postępowanie apelacyjne po uchyleniu tego wyroku stanowią odrębne postępowania apelacyjne w rozumieniu przepisów o kosztach zastępst…
- I CZ 131/10 2010-12-02Czy w przypadku oddalenia apelacji obu stron postępowania apelacyjnego, sąd drugiej instancji powinien zasądzić od powoda na rzecz pozwanej koszty zastępstwa procesowego, mimo że powód w apelacji żądał zasądzenia od pozw…
- III CZ 68/11 2011-11-30Czy sąd drugiej instancji, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego, powinien rozliczyć koszty poniesione przez stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, które nie zostały objęte orzeczeniem tego sądu?
Powołane przepisy
art. 108 § 1art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 99 KPC§ 1§ 12 ust. 1§ 3§ 12 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy