IV KK 8/14

WyrokIzba Karna2014-05-15

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zakresie równoległego prowadzenia dwóch postępowań dotyczących tego samego czynu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia wyroku?
Ratio decidendi
Naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zakresie równoległego prowadzenia dwóch postępowań nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 k.p.k., jeśli nie doszło do naruszenia zakazu ponownego rozstrzygania sprawy już prawomocnie osądzonej (res iudicata). Zasada ta ma charakter funkcjonalny i służy celom ekonomii procesowej. Dopiero naruszenie zasady res iudicata, wynikające z wydania orzeczenia pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w G. wobec czterech oskarżonych, skazanych m.in. za przestępstwa narkotykowe. Obrońcy skazanych wnieśli kasacje. Główny zarzut w kasacji D. C. dotyczył naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. z uwagi na toczące się równolegle inne postępowanie dotyczące tego samego czynu, a także naruszenia zasady res iudicata w związku z wcześniejszym wyrokiem skazującym za podobne przestępstwa. Sąd Najwyższy oddalił kasacje, uznając zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 8/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) SSA del. do SN Dariusz Czajkowski Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Jerzego Engelkinga w sprawie D. C., M. G., A. J. oraz S. A. skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r., kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lipca 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r. 1) oddala wszystkie kasacje, z tym że kasacje M. G., A. J. oraz S. A. jako oczywiście bezzasadne; 2) obciąża skazanych kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r., (sygn. akt … 67/10): 1) Oskarżony M. G. został skazany za czyny z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej: u.p.n.) w zw. z art. 12 k.k. przy zast. art. 65 § 1 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 65 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. 2) Oskarżony A. J. został skazany za czyny z art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k., z art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. oraz z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności i 360 stawek dziennych grzywny. 3) Oskarżony S. A. został skazany za czyny z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. przy zast. art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. 4) Oskarżony D. C. został skazany za czyn z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. , za który wymierzono mu karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 360 stawek dziennych grzywny. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lipca 2013 r., (sygn. akt … 5/13) powyższe orzeczenie zostało zmienione m.in. w ten sposób, że w stosunku do wszystkich oskarżonych za podstawę skazania za czyny zakwalifikowane przez Sąd Okręgowy w G. z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n., sąd przyjął art. 56 ust. 3 tej ustawy oraz: 1) w stosunku do oskarżonego M. G. obniżył orzeczoną za czyn z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. przy zast. art. 65 § 1 k.k. karę pozbawienia wolności do 5 lat, uchylił rozstrzygnięcie dotyczące kary łącznej i w jej miejsce wymierzył karę łączną 6 lat pozbawienia wolności, a w pozostałym zakresie utrzymał ten wyrok w mocy, 2) w stosunku do oskarżonego A. J. w zakresie czynów z art. 204 § 2 k.k., 282 k.k. oraz art. 59 ust. 1 u.p.n. uzupełnił podstawę prawną wymiaru grzywny o przepis art. 33 § 1 i 3 k.k., a w stosunku do tych przestępstw oraz czynu z art. 258 k.k. przyjął, iż przestępstwo popełniono w warunkach recydywy z 3 art. 64 § 1 k.k. , a w pozostałym zakresie utrzymał ten wyrok w mocy, 3) w stosunku do oskarżonego S. A. w opisie czynu z art. 258 § 2 k.k. przyjął czas popełnienia przestępstwa „od września 2005 roku do czerwca 2007 roku” a w przypadku czynu z art. 56 ust. 3 u.p.n. – ustalił „iż przedmiotem przestępstwa było co najmniej 6 kg środka odurzającego w postaci haszyszu”, 4) w stosunku do oskarżonego D. C. przyjął, iż czynu z art. 56 ust. 3 u.p.n. dopuścił się w warunkach recydywy z art. 64 § 1 k.k., a w pozostałym zakresie utrzymał ten wyrok w mocy. Od tego prawomocnego wyroku kasacje wnieśli obrońcy wszystkich skazanych. Obrońca skazanego M. G. zarzucił orzeczeniu: 1. rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść wyroku, a to art. 45 § 1 k.k. poprzez jego błędne zastosowanie, 2. rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść wyroku, a to art.56 ust 1 i 3 u.p.n., przez jego zastosowanie. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Obrońca skazanego M. G. zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to : - art. 433 § 2 k.p.k. przez nieodniesienie się przez Sąd Apelacyjny do wszystkich zarzutów apelacji, - art. 4 k.p.k., 7 k.p.k. oraz 457 § 3 k.p.k. przez rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, pominięcie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego A. J. oraz niewskazanie w uzasadnieniu, czym kierował się Sąd Apelacyjny wydając wyrok, co prowadzi, zdaniem skarżącego, do bezpodstawnego przyjęcia tezy o winie A.J., - obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia polegającą na oparciu wyroku na ustaleniach nie odpowiadających prawdzie materialnej, m.in. dlatego, że zdaniem skarżącego A. J. nie brał udziału w międzynarodowej grupie przestępczej, - art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak wyczerpującego i logicznego, z uwzględnieniem 4 wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, argumentowania w uzasadnieniu wyroku, - art. 4 k.p.k., 5 § 2 k.p.k. wynikające z wydania wyroku opartego na podstawie, zdaniem skarżącego, wybiórczo wyselekcjonowanych okolicznościach przemawiających jedynie na niekorzyść A. J. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Obrońca skazanego S. A. zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie prawa procesowego polegające na obrazie przepisów, a to: - zasady obiektywizmu wyrażonej w art. 4 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. oraz 437 § 2 k.p.k. przez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające, zdaniem skarżącego w szczególności na pominięciu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego i w konsekwencji jednostronną i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przez rażącą dysproporcję mającą miejsce podczas weryfikowania przez Sąd dowodów przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego, - naruszenie art. 5 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz 437 § 2 k.p.k. przez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, - art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz 437 § 2 k.p.k. przez dokonanie, zdaniem skarżącego oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, - art. 457 § 3 k.p.k. i 458 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k., przez sporządzenie, zdaniem skarżącego, uzasadnienia nie odpowiadającego tym normom, co doprowadziło do tego, że wyrok stał się niezrozumiały i niemożliwy do merytorycznej weryfikacji, - art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 424 § 1 k.p.k. przez nierozpoznanie wszelkich wniosków i zarzutów apelacji. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej oskarżonego S. A. i orzeczenia Sądu I instancji oraz uniewinnienie oskarżonego, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i 5 orzeczenia Sądu I instancji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca skazanego D. C. zarzucił orzeczeniu rażącą obrazę przepisów procedury, w szczególności art. 518 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art 17 § 1 pkt. 7 k.p.k., przez „odmówienie merytorycznego rozstrzygnięcia wnioskowi, zgłoszonemu przez skazanego, w którym podniósł on wadliwość całego procesu toczącego się przeciwko niemu z uwagi na ujawnienie się już na początku negatywnej przesłanki procesowej w postaci zawisłości sprawy przed innym Sądem”. Wskazał, że zgodnie z pismem skazanego dołączonym do apelacji - w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w K. pod sygn. akt … 65/10, jest on oskarżony o ten sam czyn oraz, że w sprawie tej postawiono mu zarzuty 9 miesięcy wcześniej niż w niniejszej sprawie tj. … 5/13. Oznacza to, że zachodzi tożsamość podmiotowo-przedmiotowa, a dalej zawisłość sprawy przed innym sądem. Wskazał też, że fakt toczącego się postępowania był znany Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygającemu w sprawie będącej kanwą kasacji (s. 39 uzasadnienia wyroku Sądu II instancji). Jednak decyzja Sądu Apelacyjnego o przekazaniu prawomocnego wyroku w sprawie … 5/13 do Sądu Okręgowego w K. (a nie o umorzeniu postępowania) została uznana przez skarżącego za naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Podnosząc powyższy zarzut, wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i umorzenie postępowania lub uchylenia orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi. Następnie do sądu wpłynęło jeszcze jedno pismo procesowe skazanego, sporządzone przez innego obrońcę, w którym kwestie res iudicata oraz zawisłości sprawy były omówione szerzej. Obrońca wskazał, że z uwagi na ujawnione uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. polegające na wydaniu orzeczenia pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone, zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony, a sprawa przekazana Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania. W piśmie tym omówione zostały inne sprawy, w jakich zdaniem obrońcy zachodziła tożsamość czynu osądzonego w sprawie stanowiącej 6 przedmiot kasacji. Obrońca wskazał w szczególności, że wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt … 927/08) D. C. został skazany za czyn z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k.. oraz za czyn z art. 57 ust. 2 u.p.n. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w lecie 2006 roku, na karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 11 maja 2012 r., a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy w G. w sprawie stanowiącej przedmiot kasacji. Argumentował ponadto, że obecnie toczy się jeszcze jedno postępowanie przeciwko D. C. związane z braniem udziału w obrocie narkotykami przed Sądem Okręgowym w K. (sygn. akt … 65/10), które obejmuje okres domniemanego popełniania przez skazanego przestępstw w okresie od wiosny 2005 r. do 6 sierpnia 2006 r. Zdaniem obrońcy, zestawienie opisów czynów przyjętych we wszystkich postępowaniach, zarówno w tych toku, jak i prawomocnie zakończonych, nakazuje uznać, że de facto osądzeniu podlegał (i podlega) jeden i ten sam czyn ciągły. Skutkować to winno niezależnie od treści podniesionych zarzutów, uchyleniem zaskarżonego wyroku w zakresie przestępstwa przypisanego skazanemu w wyroku Sąd Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r., (sygn. akt … 67/10), ze względu na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej (res iudicata - art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.). Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w odpowiedzi na kasacje wszystkich skazanych wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych. Natomiast Prokurator Prokuratury Generalnej na rozprawie przed Sądem Najwyższym przyłączył się do stanowiska obrońców D. C. i wniósł o uchylenie orzeczenia Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Wskazać należy także, że w aktach sprawy znajduje się pismo osobiste skazanego (k. 11458 i n.) skierowane do Sądu Apelacyjnego przez rozprawą apelacyjną, sygnalizujące potencjalną tożsamość przedmiotu obu spraw (o sygn. akt … 65/10 oraz … 67/10). Załącznikami do tego pisma były także wybrane protokoły przesłuchań podejrzanego w postępowaniu przygotowawczym do sprawy … 65/10 z wyjaśnieniami D. C., co do czynów związanych z obrotem narkotykami w okresie 2005-2006 r. 7 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Z uwagi na uznanie kasacji M. G., A. J. oraz S. A. za oczywiście bezzasadne i przedstawienie w tym zakresie ustnych motywów rozstrzygnięcia w trakcie rozprawy przed Sądem Najwyższym, uzasadnienie pisemne ograniczono wyłącznie do zarzutu podniesionego w kasacji D. C., który uznano za niezasadny. Istota tego zarzutu sprowadza się do stwierdzenia, że Sąd Apelacyjny powinien umorzyć postępowanie na zasadzie art. 17 § 1 pkt 7 in fine, skoro w tym samym czasie toczyło się przed Sądem Okręgowym w K. postępowanie o sygn. akt … 65/10, dotyczące tego samego czynu zarzuconego D. C. Rację ma skarżący, że prima facie zakres wspomnianego wyżej postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w K. obejmował także zachowania przypisane skazanemu wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r. (sygn. akt … 67/10), utrzymanym w mocy zaskarżonym kasacją wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 lipca 2013 r. Należy wszakże podkreślić, że ewentualne naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 in fine (w zakresie dotyczącym równoległego prowadzenia dwóch postępowań) nie ma charakteru bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o czym przekonuje treść art. 439 § 1 k.p.k. Ten ostatni przepis nie wymienia, bowiem wśród owych przyczyn naruszenia nakazu umorzenia postępowania później wszczętego. Zasada ta ma, bowiem charakter funkcjonalny służąc celom z zakresu ekonomii procesowej. Samo naruszenie dyrektywy wynikającej z treści art. 17 § 1 pkt 7 in fine nie stanowi więc samoistnie rażącego naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza gdy w konsekwencji nie doszło do naruszenia zakazu ponownego rozstrzygania sprawy już prawomocnie osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 in principio). Należy przy tym mieć na uwadze subsydiarny charakter instytucji skargi kasacyjnej. Przez pryzmat tej subsydiarności oraz zasady ochrony prawomocnych rozstrzygnięć należy interpretować podstawy skargi kasacyjnej, w szczególności przesłankę „rażącego” charakteru naruszenia prawa procesowego. Jak wynika z realiów rozpoznawanej sprawy, obecnie ochronę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłyby wynikać dla skazanego z faktu prowadzenia dwóch równoległych postępowań dotyczących tego samego zarzutu, skutecznie gwarantuje zasada res iudicata wyrażona w art. 17 § 1 pkt 7 in principio. Po wydaniu przez Sąd Apelacyjny prawomocnego wyroku z dnia 8 22 czerwca 2012 r. w sprawie … 67/10, musiało nastąpić uwzględnienie tego faktu w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K. (sygn. akt … 65/10), na co zresztą wskazywano w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku. W tej sytuacji nie można przyjąć, że domniemane naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 in fine k.p.k. przez Sąd Apelacyjny miało tak rażący charakter, że obecnie konieczne jest uchylenie wyroku tego Sądu z dnia 2 sierpnia 2013 r. i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r. Odmienną kwestią jest podniesiona przez obrońcę skazanego w piśmie z dnia 7 października 2013 r. okoliczność naruszenia zasady res iudicata w związku z wydaniem w dniu 24 stycznia 2012 r. przez Sąd Rejonowy w K. wyroku, który stał się prawomocny zanim jeszcze zapadł wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r. Istotnie, gdyby w wyroku tym rozstrzygnięto o czynie, który był następnie przedmiotem postępowania w sprawie objętej kasacją, to owo ostatnie postępowanie dotknięte byłoby wadą określoną w art. 429 ust. 1 pkt 8 k.p.k., którą Sąd Najwyższy powinien uwzględnić z urzędu. Porównanie jednak zakresu rozstrzygnięć podjętych w obu prawomocnych wyrokach wniosku takiego jednak nie uzasadnia. W szczególności, D. C. wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 stycznia 2012 r. (sygn. akt … 927/08) został skazany za czyn z art. 56 ust 1 i 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. polegający na tym, że „w okresie od maja 2006 roku do czerwca 2006 roku w K., w krótkich odstępach czasu działając w realizacji z góry powziętego zamiaru, wbrew przepisom ustawy, wprowadził do obrotu znaczną ilość substancji psychotropowej w postaci 300 gram amfetaminy o łącznej wartości nie mniejszej niż 3.000 złotych w ten sposób, że co najmniej 5 krotnie przekazał ją A. B., celem dalszej odsprzedaży. Z kolei w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r. przypisano mu czyn zakwalifikowany ostatecznie z art. 56 ust 3 u.p.n. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k., a polegający na tym, że „w okresie od września 2005r. do czerwca 2006r., w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dopuścił się czynów opisanych (…) w części wstępnej wyroku”; W owej części wstępnej wyroku czyny te opisano w sposób następujący: „1.w okresie od września 2005 roku do czerwca 2006 roku w G. i K., wbrew 9 przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających, w ten sposób, że w trakcie co najmniej kilku transakcji narkotykowych nabył od działających wspólnie i w porozumieniu D. B. i A. S. co najmniej 25 kilogramów haszyszu o wartości nie mniejszej niż 112 500 złotych w celu ich dalszej odsprzedaży innym osobom; 2. w okresie od listopada 2005 roku do czerwca 2006 roku w G. i K., wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, działając w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających, w ten sposób, że w trakcie kilku lub kilkunastu transakcji narkotykowych poprzez inne nieustalone do tej pory osoby nabył od działających wspólnie i w porozumieniu D. B. i A. S. co najmniej 15 kilogramów haszyszu o wartości nie mniejszej niż 67 500 złotych i co najmniej 3 kilogramy marihuany o nieustalonej wartości w celu ich dalszej odsprzedaży innym osobom, przy czym z popełnienia tego czynu uczynił sobie stałe źródło dochodu; 3. w czerwcu 2006 roku w K., działając wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadził do obrotu znaczne ilości substancji psychotropowych, w ten sposób, że w trakcie dwóch transakcji narkotykowych poprzez innego nieustalonego do tej pory mężczyznę, odsprzedał działającym wspólnie i w porozumieniu D. B. i A. S. łącznie 5 kilogramów amfetaminy o wartości 27.500 złotych w celu ich dalszej odsprzedaży innym osobom”. Treść opisów czynów przypisanych skazanemu w obu cytowanych wyrokach prowadzi do wniosku, że obejmują one różne zachowania, tyle tylko, że podjęte w tym samym okresie czasu, podobne do siebie i kwalifikowane z tego samego przepisu (typu czynu zabronionego). Fakt ten nie wyklucza jeszcze ewentualnego zarzutu naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Różne zachowania mogą bowiem stanowić, „ten sam czyn” w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., jeżeli zachodziłyby normatywne przesłanki uznania ich za jeden czyn w znaczeniu prawa karnego. Na 10 gruncie obowiązującego Kodeksu karnego taką normatywną jedność czynu przewiduje w szczególności art. 12, stwierdzając, że wielość zachowań podjętych przez sprawcę w krótkich odstępach czasu w wykonaniu „z góry powziętego zamiaru” stanowi jeden czyn zabroniony, chyba, że naruszają one dobra osobiste a nie zachodzi tożsamość pokrzywdzonego. Przyjęcie, że różne zachowania, przypisane sprawcy w różnych prawomocnych wyrokach skazujących, stanowią ten sam czyn ciągły, wymagałoby wszakże ustalenia, że wszystkie te zachowania objęte były tym samym, z góry powziętym zamiarem. Należy przy tym podkreślić, że owego zamiaru nie można utożsamiać z jakąś bliżej nieokreśloną generalną akceptacją możliwości popełnienia w przyszłości czynów zabronionych, czy też wykorzystywania tej samej, powtarzającej się sposobności popełniania takich czynów. „Z góry powzięty zamiar” w rozumieniu art. 12 k.k. musi być interpretowany w świetle art. 9 § 1 k.k., co oznacza, że sprawca musi sobie uświadamiać w sposób konkretny owe przyszłe zachowania, które mają stanowić czyn ciągły, przynajmniej w tych ich elementach, które mają znaczenia dla przyjęcia realizacji znamion danego typu czynu zabronionego. Analiza prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 czerwca 2012 r. nie daje podstaw do przyjęcia, że ustalony w tym wyroku z góry powzięty zamiar sprawcy obejmuje choćby częściowo zachowania przypisane mu w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 stycznia 2012 r. Treść tego zamiaru wyraźnie odniesiono wyłącznie do konkretnych zachowań ujętych w opisie czynu, który przypisano w wyroku D. C., nie wskazując w żaden sposób (nawet dorozumiany), że mogłyby być tym zamiarem objęte jeszcze jakieś inne zachowania. Do identycznego wniosku prowadzi także analiza treści wyroku Sądu Rejonowego w K. Przyjęcie w tej sytuacji, że mimo wszystko sprawca działał z góry powziętym zamiarem obejmującym zachowania wskazane w obu wyrokach, wymagałoby w istocie podważenia ustaleń faktycznych dokonanych w prawomocnych wyrokach skazujących, do czego Sąd Najwyższy nie jest uprawniony, zwłaszcza, że w kasacji nie sformułowano zarzutu rażącego naruszenia prawa procesowego w zakresie odnoszącym się do sposobu dokonania tych ustaleń. 11 Mając, więc na względzie fakt, że przyjęte w prawomocnych wyrokach ustalenia faktyczne, co do czynów przypisanych skazanemu nie dają podstaw do uznania, że czyny te stanowią ten sam czyn ciągły w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 in principio k.p.k., brak jest podstaw do przyjęcia naruszenia powagi rzeczy osądzonej a tym samym wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 ust. 3art. 56 ust. 1art. 12 KKart. 65 § 1 KKart. 18 § 3 KKart. 258 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 204 § 2 KKart. 13 § 1 KKart. 282 KKart. 59 ust. 1art. 204 § 2 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy