II UZ 43/09

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2009-12-11

Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Małgorzata Gersdorf, Józef Iwulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji w sprawie o świadczenie rehabilitacyjne, mimo wezwania sądu, stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie biegu apelacji, jeśli koszty postępowania nie są uzależnione od wartości przedmiotu sporu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie biegu sprawie, ponieważ ani opłata, ani koszty zastępstwa procesowego nie są uzależnione od wartości przedmiotu sporu. W związku z tym odrzucenie apelacji z tego powodu było nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Wnioskodawca wniósł apelację, a Sąd Okręgowy wezwał go do uzupełnienia braków formalnych przez określenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wnioskodawca nie podał wysokości świadczenia, wskazując na trudności w jego wyliczeniu. Sąd Okręgowy odrzucił apelację z powodu niewykonania zarządzenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, co oznacza konieczność nadania apelacji wnioskodawcy dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 43/09 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący) SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski w sprawie z wniosku Zdzisława Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o świadczenie rehabilitacyjne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 11 grudnia 2009 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 13 stycznia 2009 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 października 2008 r. Sąd Rejonowy w Ś. oddalił odwołanie wnioskodawcy Zdzisława Z. od decyzji ZUS Oddział w W. z dnia 7 listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Wnioskodawca wniósł od tego orzeczenia apelację. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych przez określenie wartości przedmiotu zaskarżenia. W ocenie sadu wnioskodawca nie wykonał zarządzenia. Podał tylko, że dochodzi świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 1 lipca 2007 r. Nie wskazał natomiast wysokości dochodzonego świadczenia z uwagi na trudności w jego wyliczeniu. W ocenie Sądu Okręgowego w Ś. wnioskodawca nie wykonał 2 zarządzenia. Nie uzwględnił bowiem w treści swego pisma norm prawnych zawartych w art.19 § 2 k.p.c. i art. 22 k.p.c., co implikowało odrzucenie apelacji (art. 130§ 1 k.p.c. w zw. z art.373 k.p.c.). Na postanowienie Sądu Okręgowego złożył zażalenie wnioskodawca, żądając, w kwestii zasadniczej – uchylenia postanowienia w całości. W motywach zażalenia pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że pismo o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu otrzymał 12 czerwca 2009 r. i już dnia 17 czerwca wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że apelacja wnioskodawcy nie jest dotknięta brakiem uniemożliwiającym nadanie biegu sprawie. W związku z tym brakowało podstaw do odrzucenia apelacji wnioskodawcy ( art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c.). Sad Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie ma uzasadnione podstawy. Postępowanie apelacyjne, w odróżnieniu od postępowania ze skargi kasacyjnej nie jest bardzo sformalizowane. Sprawa dotyczy sporu z ubezpieczeń społecznych, przy których ani koszty postępowania, ani możliwość wniesienia apelacji nie są uzależnione od wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z art. 373 k.p.c. (i analogicznie zgodnie z art. 370 k.p.c.), na które to oba przepisy powołuje się wnioskodawca, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację m.in. wówczas, gdy strona nie uzupełniła braków pisma procesowego w terminie. Chodzi jednak zawsze nie o wszystkie braki formalne, ale o warunki formalne, bez których pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu. W ramach zatem postępowania wstępnego sąd bada, czy pismo procesowe zawierające apelację może mieć nadany prawidłowy bieg. Przepis art. 373 k.p.c. (i także przepis art. 370 k.p.c.) należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c. Odrzucenie apelacji z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy zatem tylko takich braków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego biegu. Analogicznie na sprawę 3 zapatruje się SN w orzeczeniu z 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04 ( OSNP 2005, nr 11, poz. 165); w orzeczeniu z dnia 7 lipca 2005 r. II UZP 7/05 (OSNP 2005, nr 24, poz. 396) Ad casum brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie uniemożliwia nadania biegu sprawie w zakresie postępowania apelacyjnego. Ani bowiem opłata ani koszty zastępstwa procesowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie są uzależnione od wartości przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu będzie natomiast istotna przy stwierdzaniu dopuszczalności skargi kasacyjnej. Ta sprawa nie pozostaje jednak w orbicie zainteresowania Sądu Najwyższego rozpatrującego niniejsze zażalenie. Na marginesie trzeba wskazać, że wezwanie do uzupełnienia braków apelacji powinno być precyzyjne i jednoznaczne w treści, w szczególności co do określenia braku formalnego, uzupełnienia którego się wymaga. Musi uwzględniać w pewnym zakresie także adresata i jego poziom percepcji pisma prawniczego, a także fakt, iż przedmiotem sporu jest świadczenie ubezpieczeniowe. Wezwanie do usunięcia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, by u strony, do której jest skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2003 r., I PZ 158/02, OSNP 2003 nr 15-okładka; por. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1966 r., II CZ 146/66, OSNCP 1967 nr 6, poz. 113; z dnia 17 listopada 1998 r., III CKN 871/98, LEX nr 50714 i z dnia 30 lipca 1998 r., III CZ 92/98, LEX nr 50649). Nie można też co do zasady stawiać stronie, zwłaszcza niezastępowanej przez fachowego pełnomocnika, większych wymagań niż spełniane są przez sądy. Ad casum sąd pierwszej instancji w sprawie nie określił wartości przedmiotu sporu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowie-nia, co oznacza konieczność nadania apelacji wnioskodawcy dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art.19 § 2 KPCart. 22 KPCart. 130§ 1 KPCart.373 KPCart. 373 KPCart. 370 KPCart. 130 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy