II CZ 146/66

PostanowienieIzba Cywilna1966-12-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może odrzucić pismo procesowe z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, jeśli nie wezwał strony do jej uiszczenia w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego, uznając je za przedwczesne. Zgodnie z przepisami, pismo nieopłacone może być zwrócone stronie dopiero po wyznaczeniu przez sąd terminu do uiszczenia należnej opłaty i bezskutecznym upływie tego terminu. Wezwanie do uiszczenia opłaty nie może być zastąpione doręczeniem odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów, nawet jeśli wynika z niego pośrednio obowiązek uiszczenia reszty wpisu. Ustawodawca wymaga stanowczego i bezpośredniego wezwania do uiszczenia ściśle określonej kwoty pieniężnej.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł rewizję od wyroku i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Wojewódzki częściowo zwolnił go od opłaty, ale nie od całej kwoty. Następnie, uznając, że pozwany nie uiścił brakującej kwoty w terminie tygodnia od doręczenia postanowienia o częściowym zwolnieniu, Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję. Pozwany złożył zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w celu właściwego zastosowania przepisów o kosztach sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, H. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Rzemieślniczej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu "M" w K. przeciwko Janowi M. o zapłatę, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 21 lipca 1966 r.,zaskarżone postanowienie uchylił.Uzasadnienie faktycznePozwany Jan M. wniósł rewizję od wyroku Sądu Wojewódzkiego, prosząc jednocześnie o zwolnienie go od kosztów sądowych.Postanowieniem z dnia 2.V.1966 r. Sąd Wojewódzki zwolnił pozwanego od opłaty sądowej od rewizji w części przekraczającej kwotę 1.500 zł; odpis postanowienia został doręczony pozwanemu w dniu 7.VI.1966 r. Następnie postanowieniem z dnia 21.VII.1966 r. Sąd Wojewódzki odrzucił rewizję pozwanego, wychodząc z założenia, że pozwany powinien był w ciągu tygodnia, licząc od daty 7.VI.1966 r,. uiścić brakujący wpis w kwocie 1.362,50 zł, od którego zwolniony nie został.Zażalenie pozwanego na powyższe postanowienie Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione.Z przepisu art. 13 § 1 przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 1961 r. Nr 10, poz. 57) wynika, że pismo nie opłacone może być zwrócone stronie dopiero po wyznaczeniu przez Sąd terminu do uiszczenia należnej opłaty i po bezskutecznym upływie tego terminu. Ta sama zasada wynika z art. 130 i 372 k.p.c. Wezwanie do uiszczenia należnej opłaty nie może być zastąpione doręczeniem stronie odpisu postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych. Chociaż bowiem z postanowienia tego, które wobec jego niezaskarżenia uprawomocniło się, wynika w sposób dorozumiany, że pozwany powinien uiścić resztę wpisu, od której nie został zwolniony, to jednak ustawodawca nie poprzestaje na takim pośrednim zawiadomieniu strony, lecz wymaga stanowczego i bezpośredniego wezwania jej do uiszczenia ściśle określonej kwoty pieniężnej. Dopiero takie wezwanie, zaopatrzone stosownym rygorem, pozwala na zwrócenie pisma stronie w razie jego niewykonania we właściwym terminie.Z powyższego wynika, że Sąd Wojewódzki przedwcześnie zastosował wobec pozwanego rygor w postaci odrzucenia rewizji.Zaskarżone postanowienie podlega przeto uchyleniu celem właściwego zastosowania art. 13 przepisów o kosztach sądowych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 § 1art. 130art. 13§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.