I CZ 93/62

PostanowienieIzba Cywilna1962-08-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współuczestnik procesowy, który wnosi zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty w piśmie oddzielnym, jest obowiązany samodzielnie uiścić należną od tego pisma opłatę sądową, nawet jeśli pozostali współuczestnicy również wnieśli zarzuty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli współuczestnik procesowy wnosi zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty w piśmie oddzielnym, jest on obowiązany samodzielnie uiścić należną od tego pisma opłatę sądową. Ograniczenie obowiązku uiszczenia opłat sądowych przez kilku współuczestników do opłaty jednorazowej ma miejsce tylko wtedy, gdy współuczestnicy ci składają wniosek lub pismo podlegające opłacie wspólnie. W przeciwnym razie każdy ze współuczestników, który składa pismo oddzielne, musi samodzielnie uiścić opłatę.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "A" wystąpiła z pozwem o zapłatę należności wekslowej przeciwko trzem pozwanym. Sąd Wojewódzki wydał nakaz zapłaty, od którego pozwani złożyli zarzuty w oddzielnych pismach. Pozwany Leonard L. uiścił połowę wpisu stosunkowego od zarzutów, a następnie kwestionował prawidłowość zarządzenia wzywającego do zapłaty i wnosił o zwrot uiszczonej kwoty. Pozwani K. i W. również uiścili wpis od zarzutów, a ich pełnomocnik złożył zażalenie na zarządzenie przewodniczącego Wydziału wzywające do zapłaty dalszej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pełnomocnika pozwanego L. i zwrócił zażalenie pełnomocnika pozwanych K. i W. Sądowi Wojewódzkiemu w celu rozpoznania go jako wniosku o zwrot uiszczonego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: S. Kałamajski, R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "A" przeciwko: 1) Leonardowi L., 2) Włodzimierzowi K. i 3) Władysławowi W. o wydanie nakazu zapłaty 40.330 zł z weksla, na skutek zażalenia pełnomocnika pozwanego L. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 1962 r. oraz pełnomocnika pozwanych K. i W. na zarządzenie przewodniczącego Wydziału tegoż Sądu z dnia 30 marca 1962 r.,zażalenie pełnomocnika pozwanego L. oddalił, zażalenie zaś pełnomocnika pozwanych K. i W. zwrócił Sądowi Wojewódzkiemu w Gdańsku w celu rozpoznania go jako wniosku o zwrot uiszczonego wpisu od zarzutów.Uzasadnienie faktyczneNa skutek pozwu Spółdzielni Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "A", Sąd Wojewódzki w Gdańsku nakazem zapłaty z dnia 8.V.1961 r. zobowiązał solidarnie pozwanych Leonarda L., Włodzimierza K. i Władysława W. do uiszczenia należności wekslowej 40.330 zł z % i kosztami.Przeciwko powyższemu nakazowi zapłaty złożyli zarzuty w oddzielnych pismach: adwokat P. jako pełnomocnik pozwanych K. i W. oraz adwokat S. jako pełnomocnik pozwanego L.W dniu 7.IV.1961 r. adwokat K. przekazał przez pocztę tytułem połowy wpisu stosunkowego należnego od zarzutów - sumę 1.085 zł 60 gr.Na skutek doręczonego wezwania sumę 1.085 zł 60 gr tytułem wpisu przekazał także pozwany L., którego pełnomocnik kwestionuje prawidłowość zarządzenia wzywającego do zapłaty wpisu od zarzutów i zgłasza wniosek o uchylenie tego zarządzenia i nakazanie zwrotu przekazanej kwoty.Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 stycznia 1962 r. wniosek pozwanego L. oddalił uznając, że ze względu na wniesienie przez niego zarzutów w oddzielnym piśmie był on obowiązany do zapłaty wpisu.Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik Leonarda L. zażaleniem, w którym wnosi o zwrot uiszczonej opłaty w całości lub co najmniej w 2/3 częściach.Zarządzeniem z 30.III.1962 r. Przewodniczący Wydziału zażądał od adwokata K., pod rygorem skutków z art. 137 k.p.c., zapłaty dalszej kwoty 1.085 zł 60 gr z tytułu wpisu od zarzutów za drugiego pozwanego.Adwokat K. sumę tę przekazał przez pocztę oraz złożył na zarządzenie przewodniczącego zażalenie, w którym kwestionując słuszność żądania powtórnej zapłaty wpisu, twierdzi, że opłatę sądową należną od pisma obejmującego zarzuty obu pozwanych uiścił już poprzednio.Uzasadnienie prawneRozpoznając oba powyższe zażalenia, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak to już wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 30 listopada 1961 r. 2 CZ 151/61 opłatę sądową wymierza się od pisma lub wniosku podlegającego opłacie (art. 11, 12, 13 przepisów o k.s.), o wysokości zaś wpisu decyduje wartość przedmiotu sprawy lub przedmiotu zaskarżenia (art. 27, 30, 42 ust. 1 pkt 3 przep. o k.s.), a nie liczba osób wnoszących pismo procesowe.Pogląd ten podziela Sąd Najwyższy w obecnym składzie, wskazując dodatkowo na to, że jest on oczywiście aktualny tylko wówczas, gdy według przepisów o współuczestnictwie w sporze wspólne wniesienie pisma podlegającego opłacie było usprawiedliwione.Przyjęcie przedstawionego poprzednio założenia prowadzi jednak do wniosku, że ograniczenie obowiązku uiszczenia należności z tytułu opłat sądowych przez kilku współuczestników procesowych do opłaty jednorazowej ma miejsce tylko wtedy, gdy współuczestnicy ci składają wniosek lub pismo podlegające opłacie wspólnie. Jeśli zaś, jak to w danym wypadku uczynił pozwany, z możliwości takiej nie korzystają, to każdy ze współuczestników, który składa pismo oddzielne, obowiązany jest samodzielnie uiścić należną od tego pisma opłatę sądową.Skoro więc pozwany Leonard L. złożył zarzuty przeciw nakazowi zapłaty w piśmie oddzielnym, to zarządzenie nakazujące uiszczenie od tego pisma połowy wpisu stosunkowego znajdowało oparcie w art. 42 ust. 1 pkt 3 przepisów o kosztach sądowych, a w związku z tym zażalenie pełnomocnika tego pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego oddalające jego wniosek o zwrot uiszczonej opłaty, jako nie usprawiedliwione, podlega oddaleniu.Jeśli zaś chodzi o zażalenie pełnomocnika pozwanych K. i W., to jak wskazuje na to uchwała Całej Izby Cywilnej S. N. z dnia 28.III.1955 r. 1 CO 17/55 (OSN 1956, poz. 48), Sąd Wojewódzki powinien był potraktować je jako wniosek o zwrot uiszczonej opłaty, który zgodnie z przytoczonymi poprzednio wskazaniami zasługiwał na uwzględnienie. Skoro zaś, wbrew temu, pismo to przedstawiono Sądowi Najwyższemu, to należało je zwrócić celem właściwego rozpoznania.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 137 KPCart. 11art. 27art. 42 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.