II CZ 85/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta. Sędziowie: Z. Wasilkowska (sprawozdawca), S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Pracy i Hodowców Zwierząt Futerkowych w O. przeciwko Antoniemu L., Franciszkowi F. i Teresie G. o 44.465 zł, na skutek zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 7 czerwca 1963 r.zmienił zaskarżone postanowienie i polecił zwrot Teresie G. i Franciszkowi F. pobranych opłat sądowych w kwocie po 996 zł 50 gr od każdego z nich.Uzasadnienie faktycznePismem procesowym z dnia 18.IV.1963 r. pełnomocnik pozwanych Teresy G. i Franciszka F. wniósł o zwrot każdej z tych osób po 996 zł 50 gr tytułem nienależnie pobranych opłat sądowych od zarzutów przeciwko nakazowi zapłaty, wniesionych we wspólnym piśmie wraz z współpozwanym Antonim L.Postanowieniem z dnia 7.VI.1963 r. Sąd Wojewódzki wniosek ten oddalił z powołaniem się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20.X.1960 r. II CZ 136/60 (OSN I/1962, poz. 20), stosownie do którego jeżeli przeciwko kilku pozwanym został wydany jeden nakaz zapłaty i wszyscy pozwani wnosili wspólnie zarzuty przeciwko temu nakazowi w jednym piśmie procesowym, każdy z pozwanych powinien uiścić wpis określony w art. 42 pkt 3 (obecnie art. 41 ust. 1 pkt 3) przepisów o kosztach sądowych.Uzasadnienie prawneZażalenie pozwanych na powyższe postanowienie Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione.Sąd Najwyższy w obecnym składzie nie podziela poglądu wyrażonego w powołanym orzeczeniu II CZ 136/60, natomiast przychyla się do odmiennego stanowiska, zajętego m. in. w orzeczeniu z dnia 30.XI.1961 r. 2 CZ 151/61, zgodnie z którym w razie złożenia przez kilku pozwanych zarzutów w jednym piśmie procesowym należy pobrać tylko jeden wpis.Powołany przez Sąd Wojewódzki art. 2 ust. 2 p. o k.s., który stanowi, że stroną w rozumieniu przepisów o kosztach sądowych jest każdy uczestnik postępowania spornego, zagadnienia tego nie rozstrzyga. Przepis ten oznacza jedynie, że stroną w rozumieniu przepisów o kosztach sądowych są nie tylko "strony" sensu stricto, tj. powód i pozwany, ale również inni uczestnicy postępowania, np. interwenient główny (art. 66 k.p.c.) i interwenient uboczny (art. 67 k.p.c.). Nie odpowiada on natomiast na pytanie, jakie opłaty należy pobierać od stron, w szczególności - jak należy postępować wówczas, gdy jedna strona procesowa składa się z kilku osób, które wspólnie wnoszą jedno pismo procesowe.Kwestia więc, czy opłaty sądowe pobiera się według liczby "głów", czy też liczby pism (wniosków) kierowanych do sądu, powinna być rozstrzygnięta nie na podstawie art. 2 ust. 2 p. o k.s., lecz stosownie do dalszych postanowień przepisów o kosztach sądowych. W szczególności z treści kolejno po sobie następujących art. 11, 12 i 13 p. o k.s., w których konsekwentnie mówi się o uiszczaniu opłat od pisma (wniosku), wynika, że od każdego pisma wymierza się jedną opłatę. Przepisy te bowiem kładą wyraźny akcent na pobieranie opłat od pisma nie różnicując, czy pismo zostało wniesione przez jedną, czy też kilka osób.Wniosek powyższy znajduje potwierdzenie w przepisach stanowiących o tym, co decyduje o wysokości wpisu. I tak, według art. 27 p. o k.s. wysokość wpisu stosunkowego zależna jest od wartości przedmiotu sprawy, a według art. 30 p. o k.s. - od wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli chodzi o wpis stosunkowy od środków odwoławczych i skarg o wznowienie. I w jednym, i w drugim wypadku ustawodawca przyjmuje jako kryterium wysokości wpisu nie liczbę osób wnoszących pismo procesowe, lecz wyłącznie wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia).Jeżeli chodzi o zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty, to należy ponadto zwrócić uwagę na redakcję art. 41 ust. 1 pkt 3 p. o k.s. Zgodnie z tym przepisem, od zarzutów w postępowaniu nakazowym pobiera się połowę wpisu stosunkowego, a więc tę samą kwotę, jaką powód uiścił przy wnoszeniu powództwa w trybie postępowania nakazowego (art. 41 ust. 1 pkt 2) i jaką będzie musiał dopłacić, jeżeli na skutek zarzutów nastąpi rozprawa (art. 41 ust. 2). Jeżeli zatem strona pozwana uiściła połowę wpisu stosunkowego, to zarzuty należy uważać za opłacone, i brak podstawy prawnej do żądania dalszych opłat. Inaczej byłoby - ze względu na treść art. 11-13 p. o k.s. - tylko wówczas, gdyby każdy z pozwanych wniósł zarzuty odrębnie w oddzielnych pismach.Z powyższych względów wypada uznać, że jeżeli kilku pozwanych wniosło wspólnie zarzuty przeciwko nakazowi zapłaty w jednym piśmie procesowym, należy pobrać od nich tylko jeden wpis, określony w art. 41 ust. 1 pkt 3 przepisów o kosztach sadowych.Ponieważ w danej sprawie główny dłużnik wekslowy Antoni L. uiścił opłaty od zarzutów w pełnej wysokości przewidzianej w art. 41 ust. 1 pkt 3 p. o k.s., przeto pobranie dalszej opłaty od pozwanych Teresy G. i Franciszka F., którzy razem z głównym dłużnikiem wnieśli zarzuty w jednym piśmie, było nie usprawiedliwione, wobec czego opłaty te powinny być zwrócone.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.