I UZ 11/23
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2023-11-22
Skład orzekający: Jarosław Sobutka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sporze o wysokość świadczenia emerytalnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być obliczona jako różnica między świadczeniem hipotetycznym a faktycznie pobieranym, zsumowana za okres jednego roku?Ratio decidendi
W sporach sądowych o wysokość powtarzających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej stanowi obliczona za okres jednego roku różnica między hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował tę zasadę, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Ubezpieczony T.W. odwołał się od decyzji ZUS dotyczących ponownego ustalenia kapitału początkowego oraz przyznania emerytury i jej wysokości. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako roczna różnica między świadczeniem dochodzonym a pobieranym (435,48 zł), była niższa niż 10.000 zł. Ubezpieczony zaskarżył to postanowienie zażaleniem, twierdząc, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna wynosić 31.815,96 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego i zasądził od niego zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.Pełny tekst orzeczenia
I UZ 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z odwołania T.W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Chorzowie o ustalenie kapitału początkowego i wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 listopada 2023 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III AUa 1204/22, I. oddala zażalenie, II. zasądza od T.W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Chorzowie kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym wraz z odsetkami, o których mowa w art. 98 § 11 k.p.c. D.S. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę kasacyjną T.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 3 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny wskazał, że przedmiotowa sprawa została wszczęta odwołaniem od dwóch decyzji, z których pierwsza z dnia 20 listopada 2019 r. dotyczyła ponownego ustalenia kapitału początkowego a z dnia 22 listopada 2019 r. przyznawała prawo do emerytury i ustalała jej wysokość. Przedmiotem postępowania było więc ustalenie wysokości emerytury z
I UZ 11/23 2 uwzględnieniem rekompensaty. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro przedmiotem sporu jest wysokość emerytury, to dopuszczalność zaskarżenia wyroku Sądu II instancji uzależniona jest od wartości przedmiotu zaskarżenia obliczonej w oparciu o przepis art. 22 k.p.c. i stanowi różnicę między świadczeniem pobieranym, a świadczeniem, którego skarżący żądał (emerytury z rekompensatą), przy zsumowaniu tych wartości za jeden rok począwszy od daty złożenia wniosku. Jak wynika ze stanowiska organu rentowego, które zostało zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny, różnica pomiędzy wysokością świadczenia emerytalnego dochodzonego niniejszym postępowaniem (wraz z rekompensatą), a świadczeniem otrzymywanym w ujęciu rocznym stanowi kwotę 435,48 zł. W konsekwencji skoro w niniejszej sprawie, w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi poniżej 10.000 zł, to skargę kasacyjną należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. orzec ojej odrzuceniu. Zażaleniem z 31 lipca 2023 r. pełnomocnik T.W. zaskarżył w całości postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 czerwca 2023 r., zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. przez jego wadliwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wartość przedmiotu sporu to różnica pomiędzy świadczeniem pobieranym, a świadczeniem, którego skarżący żądał, przy zsumowaniu tych wartości za okres jednego roku, począwszy od daty złożenia wniosku oraz art. 22 k.p.c. - przez jego błędną wykładnię i ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 435,48 zł, podczas gdy wartość przedmiotu zaskarżenia winna stanowić sumę świadczeń za okres jednego roku, tj. kwotę 31.815,96 zł. Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi kasacyjnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.
I UZ 11/23 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że w sporach sądowych o wysokość powtarzających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi obliczona za okres jednego roku, stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c., różnica między hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie ustalenia wysokości świadczenia zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2009 r., II UZ 30/09, LEX nr 583822; postanowienie Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2021 r., I UZ 20/20, Legalis nr 2587301). Natomiast sposób ustalania wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których spór dotyczy wysokości świadczenia powtarzającego się, został szczegółowo wyjaśniony w orzecznictwie, zwłaszcza w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., III UZP 3/12 (OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112; PiZS 2014 nr 10, s. 36, z glosą E. Pietrzak). Sąd Apelacyjny w Katowicach, stosując się do powyższych wytycznych, prawidłowo ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia – co musiało doprowadzić do odrzucenia wniesionej skargi kasacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy, w myśl art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie § 9 ust. 2 w związku z § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). D.S. [ał]
I UZ 11/23 4
Powiązane orzeczenia
- III UZ 19/22 2022-12-14Czy w sprawie o przeliczenie emerytury, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być ustalana jako różnica między hipotetyczną a faktycznie pobieraną emeryturą za okres 12 miesięcy, nawet jeśli ubezpieczo…
- I UZ 48/15 2016-04-28Czy w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości świadczeń emerytalnych na przyszłość, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być ustalana na podstawie sumy świadczeń za jeden rok, czy też powinna uwzględni…
- I UZ 22/20 2021-01-28Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia determinuje dopuszczalność skargi kasacyjnej, wartość ta powinna być ustalana na podstawie sumy świadczeń za jeden rok oraz świad…
- II UZ 42/11 2011-11-23Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna?
- I UZ 1/06 2006-04-07Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 98 § 11 KPCart. 22 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 19 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 11§ 1§ 3§ 9 ust. 2§ 10 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy