I UZ 20/20
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-01-13
Skład orzekający: Bohdan Bieniek, Katarzyna Gonera, Halina Kiryło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o ponowne ustalenie wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawie o ponowne ustalenie wysokości emerytury, a nie o ustalenie prawa do świadczenia, jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia osiąga próg wskazany w art. 398^2 § 1 k.p.c. Jest to bowiem sprawa majątkowa, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. W sporach o wysokość świadczeń powtarzających się, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnica między hipotetyczną kwotą świadczenia a kwotą faktycznie pobieraną, obliczona za okres jednego roku.Stan faktyczny
Ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną od wyroku dotyczącego ponownego ustalenia wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (2.356 zł), która nie osiągnęła progu 10.000 zł wymaganego dla spraw majątkowych. Ubezpieczony zaskarżył to postanowienie zażaleniem, argumentując, że sprawa dotyczy świadczenia niemajątkowego, a nie majątkowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego, uznając je za oczywiście bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UZ 20/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Gonera SSN Halina Kiryło w sprawie z odwołania T. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o ponowne ustalenie wysokości emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 stycznia 2021 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt III AUa (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…), postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2020 r., odrzucił skargę kasacyjną T. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 marca 2020 r. w sprawie o ponowne ustalenie wysokości emerytury, bowiem w myśl art. 3982 § 1 k.p.c. jest ona niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł. Zdaniem Sądu odwoławczego, w takiej sprawie o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. Mechanizm jej obliczenia wyjaśnia art. 22 k.p.c., czyli chodzi o różnicę między sumą świadczeń za rok w wysokości dochodzonej, a sumą świadczeń za rok w wysokości dotychczas
2 przysługującej ubezpieczonemu. Z pisma odwołującego się wynika, że sporna suma zamyka się kwotą 2.356 zł, co obliguje do odrzucenia skargi kasacyjnej. Postanowienie Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości zażaleniem pełnomocnik odwołującego się, wnosząc o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, określenie przedmiotu sporu jako sprawy majątkowej jest błędem Sądu odwoławczego, albowiem jest to sprawa niemajątkowa, dotycząca zresztą przeliczenia świadczenia. Tego rodzaju moment sporu mieści się w zakresie zwrotu „o przyznanie emerytury”, a więc kategorii spraw, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Po pierwsze, gdy spór toczy się o wysokość emerytury (ponownego obliczenia świadczenia), a nie o ustalenie prawa do tego świadczenia, skarga kasacyjna jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia osiąga pułap wskazany w art. 3982 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Jest to bowiem sprawa majątkowa w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 2001 r., II UZ 13/01, OSNP 2003 nr 2, poz. 47; z dnia 17 lutego 2009 r., I UZ 36/08, OSNP 2010 nr 19-20, poz. 250; z dnia 10 listopada 2010 r., II UZ 30/10, LEX nr 707896; z dnia 3 marca 2011 r., II UZ 5/11, LEX nr 846582; z dnia 21 czerwca 2011 r., III UZ 12/11, LEX nr 966827; z dnia 6 marca 2018 r., II UZ 119/17, LEX nr 2456371). Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że w sporach sądowych o wysokość powtarzających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi obliczona za okres jednego roku, stosownie do wskazań zawartych w art. 22 k.p.c., różnica między hipotetyczną kwotą emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego żądanie ustalenia wysokości świadczenia zostało uwzględnione, a emeryturą w kwocie faktycznie pobieranej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2009 r., II UZ 30/09, LEX nr 583822). Natomiast sposób ustalania wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których spór dotyczy wysokości świadczenia powtarzającego się,
3 został szczegółowo wyjaśniony w orzecznictwie, zwłaszcza w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2012 r., III UZP 3/12 (OSNP 2013 nr 9-10, poz. 112; PiZS 2014 nr 10, s. 36, z glosą E. Pietrzak). Z racji powyższych argumentów suponowane odczytanie przedmiotowej sprawy jako sprawy o „przyznanie emerytury” jest ułomne, co obliguje do orzeczenia w myśl art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I UZ 26/18 2018-10-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o ponowne obliczenie wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł, jest niedopuszczalna z mocy art. 398^2 § 1 k.p.c.?
- II UZ 42/11 2011-11-23Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna?
- I UZ 1/06 2006-04-07Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, jest dopuszczalna?
- III UZ 5/15 2015-08-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza dziesięciu tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- II UZ 31/12 2012-06-28Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej przeliczenia wysokości emerytury policyjnej, a nie prawa do jej przyznania, jest dopuszczalna, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 22 KPCart. 3982 § 1art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy