V CZ 40/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-09-06

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Anna Kozłowska, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy choroba najbliższych członków rodziny może stanowić usprawiedliwioną przyczynę niedotrzymania terminu procesowego, uzasadniającą przywrócenie tego terminu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym orzeczeniu potwierdził, że choroba najbliższych członków rodziny, w tym żony, nie stanowi samoistnej podstawy do przywrócenia terminu procesowego na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. Ocena braku winy strony w uchybieniu terminu powinna być dokonywana na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nawet ciężkie schorzenie może być usprawiedliwieniem tylko wtedy, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowych, nawet przy pomocy osób trzecich.
Stan faktyczny
Powód wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, twierdząc, że nie wiedział o odbyciu się rozprawy z powodu choroby żony i braku informacji o oddaleniu wniosku o odroczenie. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek, wskazując, że powód był zawiadomiony o terminie rozprawy i powinien był zasięgnąć informacji o stanie sprawy. Powód wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 40/13 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa S. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Przewodniczącemu […] Komisji […] w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 marca 2013 r., sygn. akt V ACa […], 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje adw. K.Ć. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 2700 ( dwa tysiące siedemset ) złotych powiększoną o 23 % podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Powód dnia 1 marca 2013 r. wniósł o doręczenie mu odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 lutego 2013 r. wraz z uzasadnieniem. Twierdził, że w dniu tym uzyskał drogą telefoniczną wiadomość, iż jego wniosek o odroczenie rozprawy nie został uwzględniony i rozprawa odbyła się w dniu 5 lutego 2013 r. Ponieważ nie został poinformowany o oddaleniu wniosku o odroczenie rozprawy, nie wiedział, że rozprawa się odbyła i zapadł na niej niekorzystny dla niego wyrok. Powyższe okoliczności w połączeniu z trudną sytuacją życiową powoda, przedstawioną we wniosku, stanowią uzasadnienie jego wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej w trybie art. 168 k.p.c., świadczą bowiem - zdaniem powoda - o tym, iż niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez powoda. Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 11 marca 2013 r. oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 5 lutego 2013 r. oraz odrzucił wniosek powoda o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku. Podkreślił, że powód został zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 11 stycznia 2013 r. W dniu rozprawy, to jest 5 lutego 2013 r., skierował do Sądu drogą elektroniczną pismo, w którym wniósł o ponowne odroczenie terminu rozprawy (pierwotnie odroczono rozprawę w dniu 14 grudnia 2012 r., również na wniosek powoda), z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorą żoną. Na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. wniosek powoda został oddalony i Sąd ogłosił wyrok. Ponieważ powód znał datę rozprawy, jako strona dbająca w sposób należyty o swoje interesy, powinien był w terminie otwartym do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku zasięgnąć informacji dotyczących stanu sprawy. Obowiązujące przepisy nie nakładają bowiem na Sąd obowiązku informowania strony, która została zawiadomiona o terminie posiedzenia jawnego i nie była obecna przy ogłoszeniu wyroku zarówno o jego treści, jak i o przebiegu posiedzenia i treści rozstrzygnięć wydanych na rozprawie. Konsekwencją 3 oddalenia wniosku o przywrócenie terminu jest z kolei odrzucenie wniosku powoda o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 września 2012 r. z uwagi na zgłoszenie wniosku o uzasadnienie po upływie tygodniowego terminu od ogłoszenia sentencji (art. 328 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.). Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 168 § 1, art. 328 § 1 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. oraz art. 233 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zażaleniu trafnie powołano się na ustalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że brak winy strony w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 168 § 1 k.p.c., podlega ocenie na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 108/06, z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, z dnia 14 kwietnia 2008 r., II UZ 28/07, z dnia 28 maja 2008 r., I UZ 3/08, z dnia 24 listopada 2009 r., V CZ 57/09, z dnia 21 lipca 2010 r., III CZ 22/10, z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 209/10, z dnia 23 listopada 2011 r., II UZ 41/11, z dnia 18 maja 2012 r., IV CZ 165/11, z dnia 6 lipca 2012 r., V CZ 25/12, niepubl.). W każdym przypadku przy ocenie braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem, należy uwzględniać wymaganie dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. Choroba lub schorzenie, nawet przewlekłe, może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowych, choćby przy pomocy osób trzecich. Natomiast odczuwane przez stronę dolegliwości lub okresowe zaostrzenia przewlekłego schorzenia nie mogą być potraktowane same w sobie jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r., II UZ 6/12, niepubl.). Wbrew stanowisku powoda, nie wyłącza winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. choroba jego 4 najbliższych mianowicie, żony i dzieci, która nie uzasadnia nieinteresowania się przez powoda stanem jego sprawy przez prawie miesiąc. Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 KPCart. 328 § 1art. 391 § 1 KPCart. 168 § 1art. 328 § 1 KPCart. 361 KPCart. 233 KPCart. 168 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy