I UK 423/13

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-02-19

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna organu rentowego, oparta na zarzucie rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego co do wliczania okresu urlopu wychowawczego do okresu ubezpieczenia społecznego, powinna zostać przyjęta do rozpoznania, mimo istnienia uchwały Sądu Najwyższego w powiększonym składzie w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podstawa kasacyjna dotycząca rozbieżności w orzecznictwie nie została spełniona. Po podjęciu uchwały przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie, nie można twierdzić, że zagadnienie prawne pozostaje nierozstrzygnięte i nie ma sądowej wykładni prawa. Uchwała ta, mimo braku nadania jej mocy zasady prawnej, ma walor wykładni prawa wynikający z rangi składu, który ją podjął, i eliminuje rozbieżności w orzecznictwie.
Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego przyznający A.G. prawo do emerytury. Sądy obu instancji wliczyły okres urlopu wychowawczego do okresu ubezpieczenia pracowniczego, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego. Organ rentowy zarzucił rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego w tej kwestii, wskazując na wcześniejszy wyrok Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 423/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania A.G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lutego 2014 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 18 czerwca 2013 r. oddalił apelację skarżącego organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 18 lipca 2012 r., który zmienił decyzję skarżącego i przyznał A.G. prawo do emerytury. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, „gdyż istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, a zarazem wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny w (…) oraz Sąd Okręgowy w P., przyjęły, iż do okresu ubezpieczenia pracowniczego odwołującej A.G. powinien być wliczony okres przebywania przez nią na urlopie wychowawczym od 22 maja 1978 r. do 20 maja 1981 r., tj. 2 lata, 11 miesięcy i 28 dni, przypadający w trakcie zatrudniania. Sądy obu instancji – powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 18 maja 2011 r. w sprawie I UZP 1/11 (OSNP 2012 nr 1-2, poz. 14) – przyjęły, iż okresy bezpłatnego 2 urlopu dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi a następnie urlopu wychowawczego – wykorzystane przed dniem 1 stycznia 1999 r. – są od 28 stycznia 1972 r. okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (…). Tymczasem w wyroku z 6 marca 2009 r., I UK 296/08, OSNP 2010 nr 19-20, poz. 244, Sąd Najwyższy zajął inne stanowisko. Uznał mianowicie, iż okres urlopu wychowawczego wykorzystanego przed 1 stycznia 1999 r. przez osobę będącą pracownikiem nie jest okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (…). Argumentacja zaprezentowana przez Sąd Najwyższy w w/w wyroku, oparta na wykładni językowej (która ma pierwszeństwo) zasługuje w ocenie organu rentowego na uwzględnienie. W związku z tym niniejsza skarga kasacyjna winna być przyjęta do rozpoznania, gdyż orzecznictwo Sądu Najwyższego w kwestii zaliczania okresów urlopu wychowawczego do okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia nie jest jednolite. Zagadnienie to ma również duże znaczenie praktyczne”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazana we wniosku podstawa (wyżej in extenso) nie spełnia się jako przesłanka przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi byłby aktualny, gdyby nie było uchwały Sądu Najwyższego z 18 maja 2011 r., I UZP 1/11. Uchwała ta była odpowiedzią na rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Po podjęciu uchwały przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie nie można twierdzić, że zagadnienie prawne pozostaje nie rozstrzygnięte i nie ma sądowej wykładni prawa. Po tej uchwale nie ma już rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Walor wykładni prawa wynika z rangi składu, który podjął tę uchwałę. To, że uchwale tej nie nadano mocy zasady prawnej nie oznacza, że nie ma znaczenia dla wykładni prawa i jednolitości orzecznictwa (art. 1 ust. 1 lit a i b i art. 59 ustawy z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym). Oczywiście, że taka uchwała nie jest źródłem prawa - nie jest nim również uchwała, której nadano moc zasady prawnej (art. 87 Konstytucji). Należy 3 też się zgodzić, że związanie uchwałą siedmiu sędziów w innych sprawach nie jest bezwzględne i nawet w przypadku uchwały, której nadano moc zasady prawnej zachodzi możliwość podjęcia odmiennej uchwały (art. 61 i 62 ustawy o Sądzie Najwyższym). Jednakże każdorazowo muszą być ku temu podstawy. Takich podstaw skarżący jednak nie przedstawił. Przede wszystkim nie wykazuje rozbieżności w orzecznictwie już po podjęciu uchwały przez skład siedmiu sędziów. Nie podaje również innej argumentacji prawnej, niż ta, którą już wzięto pod uwagę przy podejmowaniu uchwały z 18 maja 2011 r., I UZP 1/11. Wniosek odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z 6 marca 2009 r., I UK 296/08, poprzestaje na wykładni językowej, która nie została pominięta przy podejmowaniu uchwały przez skład siedmiu sędziów. Właśnie w takiej sytuacji argumentacja przesłanki przedsądu winna mieć szczególnie doniosłą wartość skłaniającą do innej wykładni prawa. Brak zatem w skardze podstawy uzasadniającej przyjęcie jej do rozpoznania łączonej z rozbieżnością w orzecznictwie i potrzebą wykładni przepisów prawnych. Z tych motywów orzeczono na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 29 ust. 3art. 1 ust. 1art. 59art. 87art. 61art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy