II UZ 37/09
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2009-10-28
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotycząca wyłącznie daty przyznania emerytury, jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, gdy przedmiotem sporu jest przyznanie emerytury lub renty. Decydujący jest przedmiot postępowania sądowego, określony zakresem odwołania od decyzji organu rentowego, a nie zakres zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji. Nawet jeśli zaskarżenie dotyczy wyłącznie daty przyznania świadczenia, a nie samego prawa do niego, sprawa nadal dotyczy przyznania emerytury, co uzasadnia dopuszczalność skargi kasacyjnej bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uznając, że spór dotyczy wyłącznie daty przyznania emerytury, a nie samego prawa do niej, co czyni skargę zależną od wartości przedmiotu zaskarżenia. Organ rentowy wniósł zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy przyznania emerytury, a zatem skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 28 października 2009 r. II UZ 37/09 W sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych toczącej się na skutek odwołania od decyzji odmawiającej prawa do emerytury, skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, choćby dotyczyła wyłącznie daty, od której ubezpieczonemu przysługuje prawo do świadczenia (art. 3982 § 1 k.p.c.). Przewodniczący SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca), Sędzio-wie SN: Małgorzata Gersdorf, Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 paź-dziernika 2009 r. sprawy z wniosku Kazimierza K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o emeryturę, na skutek zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2009 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Spo-łecznych-Oddziału w B. od wyroku tego Sądu z dnia 23 lipca 2008 r. Sąd odwoław-czy podniósł w szczególności, że na etapie postępowania apelacyjnego, a następnie kasacyjnego, spór w niniejszej sprawie dotyczył wyłącznie daty, od której Kazimierz K. powinien otrzymywać emeryturę, a nie samego prawa do tego świadczenia, albo-wiem zostało ono przyznane ubezpieczonemu wyrokiem Sądu pierwszej instancji z dnia 14 sierpnia 2007 r., który w tym zakresie nie był kwestionowany przez apelujący organ rentowy. Dopuszczalność skargi kasacyjnej zależała zatem od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.), a że skarżący, pomimo wezwania Sądu, wartości tej nie wskazał, twierdząc iż sprawa dotyczy przyznania emerytury, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
2 Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. wniósł zażalenie na to posta-nowienie, domagając się jego uchylenia. Według żalącego się niniejszą sprawę nale-ży zakwalifikować do spraw o przyznanie emerytury, w których stosownie do treści art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, albowiem postępowanie sądowe toczyło się na skutek odwołania Kazi-mierza K. od decyzji odmawiającej prawa do tego świadczenia. Przedmiotem sporu było zatem prawo do emerytury, czego nie może zmienić zakres zaskarżenia apela-cyjnego odnoszący się wyłącznie do daty, od której prawo do tego świadczenia przy-sługuje ubezpieczonemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w spra-wach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przed-miotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże skarga kasacyj-na przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przy-znanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpiecze-nia społecznego. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że dopuszczalność skargi kasa-cyjnej niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia uwarunkowana jest przed-miotem sporu w sprawie, a nie przedmiotem zaskarżenia. Przy ocenie przedmiotu sporu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. decydujący jest przedmiot postępowania sądowego, określony zakresem od-wołania od decyzji organu rentowego do sądu. Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie odwołanie dotyczyło decyzji odmawiającej prawa do emerytury i w tym za-kresie spór został przeniesiony na drogę postępowania sądowego. Jeżeli zaś spór sądowy, od jego początku wynikającego z odwołania złożonego do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, dotyczył prawa do emerytury, to tak określony przedmiot sporu nie mógł ulec żadnym zmianom po zakończeniu postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Przedmiot zaskarżenia nie jest pojęciem tożsamym z przedmio-tem sporu, a zatem zaskarżenie wyroku Sądu pierwszej instancji tylko w części doty-czącej daty, od której emerytura winna być ubezpieczonemu przyznana, pozostaje bez wpływu na konieczność stwierdzenia, iż niniejsza sprawa dotyczy przyznania emerytury, wobec czego skarga kasacyjna jest w niej dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
3 Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39816 k.p.c. postanowił jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UZ 22/15 2015-09-24Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej daty przyznania prawa do emerytury jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- I UZ 62/16 2017-03-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość emerytury, gdzie kwestionuje się jedynie wysokość świadczenia, a nie prawo do niego, jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- III UZ 26/23 2024-02-06Czy skarga kasacyjna w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotyczącej wysokości emerytury, jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 10.000 zł?
- I UZ 15/15 2015-10-28Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru emerytury, a nie samego prawa do jej przyznania, jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- I UZ 17/15 2016-01-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o wysokość emerytury, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi różnicę między świadczeniem ustalonym przez organ rentowy a świadczeniem dochodzonym przez ubezpieczonego za okres jednego…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39816 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy