III CZ 225/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-06-15
Skład orzekający: Marcin Krajewski, Beata Janiszewska, Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników, czy też sumuje się ich roszczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu potwierdził, że nawet w przypadku współuczestnictwa materialnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników. Zasada ta wynika z konieczności spełnienia wymogów ustawowych dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym minimalnej wartości przedmiotu zaskarżenia określonej w art. 398^2 § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że taka ocena nie przesądza o dopuszczalności skargi, ale jest kluczowa dla jej spełnienia.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego Banku S.A. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej 50 000 zł. Sąd Okręgowy przyjął, że w sprawie występuje współuczestnictwo formalne powodów, co skutkuje koniecznością odrębnego liczenia wartości roszczeń każdego z nich. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne uznanie współuczestnictwa formalnego i nieprawidłowe wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 225/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski (przewodniczący) SSN Beata Janiszewska SSN Ewa Stefańska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A. K. i J. K. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 czerwca 2022 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt II WSC 3/22 (II Ca 2779/21), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 1 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną pozwanego Banku S.A w W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 4 listopada 2021 r. w sprawie z powództwa A. K. i J. K. o zapłatę. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą od kwoty 50 000 zł, wskazanej w art. 3982 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie po stronie powodowej zachodzi współuczestnictwo formalne, zatem o wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia) decyduje wielkość roszczeń każdego z współuczestników z osobna, a nie łączna wartość roszczeń wszystkich współuczestników. Wskazany
2 rodzaj współuczestnictwa procesowego określa się również mianem podmiotowej kumulacji roszczeń; występuje w nim tyle różnych przedmiotów sporu, ilu jest współuczestników. Wobec tego wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników. W zażaleniu na to postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie: art. 3271 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 w zw. z art. 361 k.p.c. przez arbitralne przyjęcie, że między powodami zachodzi współuczestnictwo formalne, art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. przez błędne uznanie, że między powodami zachodzi współuczestnictwo formalne, mimo że dochodzą oni roszczenia ze wspólnie zawartej umowy kredytowej, a także art. 3982 § 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że w sprawie nie została osiągnięta minimalna wartość przedmiotu zaskarżenia umożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej, podczas gdy prawidłowo wyliczona wartość wynosi 60 308 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia wnoszony poza tokiem instancji od prawomocnych orzeczeń, musi spełniać wyznaczone ustawowo wymagania, które określają jej dopuszczalność. Takie wymaganie statuuje, między innymi, art. 3982 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wynikająca z tego przepisu norma ma charakter bezwzględny, nie jest więc dopuszczalne dowolne, zależne wyłącznie od woli stron, „oznaczenie” wartości przedmiotu zaskarżenia po to, ażeby uzyskać uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, w której skarga taka jest niedopuszczalna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2021 r., I PZ 10/20). Niewątpliwie trafne jest - zawarte w zażaleniu - stwierdzenie, że po stronie powodów zachodzi współuczestnictwo materialne, skoro wywodzą swoje roszczenia z jednej, wspólnie zawartej umowy kredytu. Trzeba jednak podkreślić, że ta ocena nie przesądza kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie podkreśla się bowiem, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie w stosunku do
3 każdego ze współuczestników również w przypadku współuczestnictwa materialnego, które nie jest współuczestnictwem koniecznym ani jednolitym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 października 2019r., I CZ 85/19, postanowienie Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2015r., I CZ 117/14, postanowienie Sądu Najwyższego z 7 marca 2000r., I CZ 48/00). W przedmiotowej sprawie powodowie dochodzą tylko żądania zapłaty, które zostało uwzględnione względem każdego z nich w kwotach po 30.153,51 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 grudnia 2017 r. Brak jest zatem podstaw, aby przy ocenie, czy skarga kasacyjna spełnia wymaganie z art. 3982 § 1 k.p.c., uwzględnić łączną wartość ich roszczeń. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 272/22 2023-03-15Czy w przypadku współuczestnictwa formalnego po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się odrębnie dla każdego ze współuczestników, czy sumuje się ich roszczenia?
- IV CZ 105/08 2009-01-14Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów w sprawie o zapłatę, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej oblicza się poprzez zsumowanie ich indywidualnych roszczeń?
- III CZ 190/24 2024-12-19Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia, obliczona jako suma indywidualnych roszczeń współuczestników materialnych, przekracza próg dopuszczalności, mimo że indywidualne roszczenia każd…
- III CZ 215/24 2025-03-13Czy przy współuczestnictwie materialnym po stronie powodowej, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być określona odrębnie dla każdego ze współuczestników, jeśli każdy z nich dochodzi własnego, podzieln…
- I CZ 85/19 2019-10-04Czy w przypadku współuczestnictwa materialnego powodów, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną określa się łącznie, czy odrębnie w stosunku do każdego ze współuczestników?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3271 § 1 pkt 1art. 361 KPCart. 72 § 1 pkt 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy