II KO 42/19

Izba Karna2019-06-11

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie przedstawia nowych faktów lub dowodów, a jedynie kwestionuje ocenę dowodów i czynności dowodowych dokonanych w poprzednim postępowaniu, może zostać uznany za oczywisty bezzasadny i odrzucony bez merytorycznego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., gdy z jego treści wynika oczywista bezzasadność. Kontrola ta ma charakter quasi-formalny i nie polega na merytorycznym badaniu zasadności wniosku, lecz na ocenie hipotetycznej możliwości wznowienia postępowania. Wniosek taki nie może być oparty na ponownej ocenie dowodów i okoliczności, które były już przedmiotem analizy sądów w poprzednim postępowaniu, chyba że pojawią się nowe fakty lub dowody w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, domagając się wyznaczenia obrońcy z urzędu. Wskazał na błędy w postępowaniu przygotowawczym i kwestionował ocenę dowodów, twierdząc, że jest niewinny. Sąd Najwyższy wezwał skazanego do wskazania konkretnych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania na podstawie art. 540 k.p.k. Skazany w odpowiedzi powołał się na art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., zarzucając błędy w interpretacji dowodów i manipulację faktami, ale nie przedstawił nowych dowodów ani faktów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 42/19 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie A. Z. J. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2019 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w W. (sygn. akt XVIII K […], zakończonej prawomocnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] (sygn. akt II AKa […]), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r. skazany A. Z. J. wystąpił do Sądu Apelacyjnego w […] o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie II AKa […], wskazując, że nie zgadza się z zapadłym rozstrzygnięciem, został niesłusznie skazany i „są na to dowody”. Podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru bowiem obecnie przebywa w zakładzie karnym, nie posiada też żadnych środków finansowych (k. 2). Pismo to zostało przekazane według właściwości Sądowi Najwyższemu (k. 1). Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2019 r. Przewodniczący Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego zwrócił się do skazanego o udzielenie – w terminie 7 dni 2 – informacji, jakie to okoliczności, wskazane w art. 540 k.p.k. i art. 540a i b k.p.k. mają stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania, pod rygorem nierozpoznania wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu i skierowania wniosku na posiedzenie w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku (k. 5). W odpowiedzi na to wezwanie, A. Z. J. pismem z dnia 29 maja 2019 r. podał, iż domaga się wznowienia postępowania na zasadzie art. 540 § 1 pkt 1 i „po części pkt 2” k.p.k., wskazując na „błędy” w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w W., a mianowicie „wygodną dla siebie interpretację w ocenie dowodów i manipulację faktami, mając na celu nadrobienie wcześniejszego niedbalstwa i źle wykonanej pracy Policji”. Zaznaczył, że jest niewinny, nie popełnił przypisanego przestępstwa, o czym świadczyć mają dowody w postaci: protokołu z jego oględzin, protokołu i opinii z zakresu badań genetycznych i protokołu z oględzin mieszkania. Zakwestionował ocenę dowodu z zeznań świadka K. K., która – zdaniem wnioskodawcy – „nie mogła słyszeć jego głosu”, tj. gróźb kierowanych do pokrzywdzonej, a także okoliczności związane z zaborem plecaka i działaniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (k. 10). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. W myśl tego przepisu sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku, nie bada więc także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, LEX nr 1812335). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo skazanego z dnia 29 maja 2019 r., nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na powiązanie treści złożonego przez niego wniosku z podstawami wznowienia postępowania. Wprawdzie autor wniosku odwołuje się do 3 przepisu art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. (określonego nieprecyzyjnie), jednak w istocie w piśmie uzupełniającym wniosek nie przedstawia ani okoliczności wskazujących na dopuszczenie się przestępstwa w związku z postępowaniem, ani nowych faktów lub dowodów. W oparciu o analizę akt sprawy, nie sposób bowiem uznać, aby podejmowane tak przez prokuratora, jak i sądy obu instancji, czynności dowodowe, były błędne, a w konsekwencji by dopuszczono się „niedbalstwa”, jak sugeruje wnioskodawca. Za nowy fakt, nieznany orzekającym w sprawie sądom, w rozumieniu przepisu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., nie sposób też uznać poddanych – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – prawidłowej ocenie dowodów w postaci: protokołu z oględzin oskarżonego, protokołu i opinii z zakresu badań genetycznych, protokołu z oględzin mieszkania pokrzywdzonej czy zeznań świadka K. K.. Dowody te, jak i wszystkie istotne okoliczności sprawy, również te kwestionowane przez wnioskodawcę, były przedmiotem wnikliwych i obszernych rozważań Sądu pierwszej instancji, zaaprobowanych następnie przez Sąd odwoławczy (k. 1466-1472 i 1498-1505 t. VIII akt sprawy XVIII K […]). Dopuszczenie zaś możliwości w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, ponownej oceny tych okoliczności, dowodów, celem dokonania, na podstawie tej nowej oceny, odmiennych ustaleń faktycznych, nie jest możliwe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 listopada 1994 r., III KO 67/94, LEX nr 22092; z dnia 18 stycznia 2017 r., III KO 53/16, LEX nr 2202488). Skoro więc skazany nie zastosował się do wezwania zawartego w zarządzeniu z dnia 23 kwietnia 2019 r. i nie przedstawił okoliczności, które mogą stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania, należało postąpić w myśl art. 545 § 3 k.p.k. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540aart. 540 § 1 pkt 1art. 540 § 1 pkt 2 KPK§ 3§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy