II CSK 212/13
WyrokIzba Cywilna2013-11-13
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach z reguły nie wyznacza wartość całego dzielonego majątku, ale wartość konkretnego interesu lub składnika majątkowego, którego środek odwoławczy dotyczy, co w zasadzie nie może przekraczać wartości udziału uczestnika wnoszącego kasację.Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które obniżyło kwotę spłaty należną uczestnikowi z tytułu zniesienia współwłasności oraz zobowiązało uczestnika do wydania działek. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Wnioskodawca kwestionował rozstrzygnięcie dotyczące spłaty, ale nie kwestionował zobowiązania uczestnika do wydania działek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 212/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku K.K. przy uczestnictwie J. S. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 listopada 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 lipca 2012 r. odrzuca skargę kasacyjną.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna wnioskodawcy K. K. wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 26 lipca 2012 r. podlegała odrzuceniu z następujących powodów. Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeżeli wartość ta jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna w tych sprawach jest niedopuszczalna. W orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku zaskarżania postanowienia co do istoty sprawy, na podstawie którego sąd dokonał zniesienia współwłasności wartości przedmiotu zaskarżenia z reguły nie wyznacza wartość całego dzielonego majątku, ale wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego środek odwoławczy dotyczy. Oznacza to, że w wymienionych sprawach wartość przedmiotu zaskarżenia w zasadzie nie może przekraczać wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego kasację. Tylko wyjątkowo, gdy uczestnik podważa samą zasadę podziału albo gdy zaskarża rozstrzygnięcie dotyczące roszczeń dochodzonych z tytułu posiadania rzeczy wspólnej lub tytułem zwrotu pożytków albo rozliczenia nakładów, wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr4, poz. 60 oraz z dnia 24 lipca 2008 r. Sąd Najwyższy IV CZ 53/08, nie publ.). Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o zniesienie współwłasności jest ściśle związane z wynikami postępowania w tych sprawach i podlega kontroli sądu w ramach badania, czy zachowane zostały wymagania formalne środka odwoławczego, a skargi kasacyjnej w szczególności. O wartości przedmiotu zaskarżenia nie przesądza bowiem ani wartość majątku, ani wartość udziału wnoszącego środek odwoławczy. Wartość tę określa natomiast zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia. Może zatem sprowadzać się do różnicy
3 wysokości oczekiwanej i zasądzonej dopłaty (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r. II CZ 25/02, nie publ.). Wnioskodawca zaskarżył skargą kasacyjną punkt pierwszy postanowienia Sądu Okręgowego, w którym Sąd obniżył zasądzoną od niego na rzecz uczestnika tytułem spłaty kwotę 31 058 zł do kwoty 23 985,80 zł oraz zobowiązał uczestnika do wydania wnioskodawcy określonych działek w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia. Mając na uwadze fakt, że o wydaniu działek orzeczono zgodnie z żądaniem wnioskodawcy i nie kwestionował on tego rozstrzygnięcia uznać należało, że w tym zakresie skarga kasacyjna była niedopuszczalna z uwagi na brak interesu prawnego, w odniesieniu zaś do zasądzonej kwoty skarga była niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca ani dla sądu drugiej instancji, ani dla Sądu Najwyższego. Mogą one poddać ją weryfikacji na podstawie akt sprawy z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, niepubl., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, nie publ. i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11). Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 11/14 2014-04-24Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia określona w skardze kasacyjnej jest wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia podana w apelacji?
- IV CSK 472/07 2008-01-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- III CZ 12/08 2008-04-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- III CSK 106/20 2021-01-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, dotycząca kwestionowania wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej progu ustawowego, jest dopuszczalna?
- IV CSK 29/13 2013-05-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt złotych?
Powołane przepisy
art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 25art. 3986 § 3 KPC§ 4 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy