III CSK 106/20

WyrokIzba Cywilna2021-01-29

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności i dział spadku, dotycząca kwestionowania wartości przedmiotu zaskarżenia poniżej progu ustawowego, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 5191 § 4 k.p.c.). W przypadku zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy, wartość przedmiotu sporu wyznacza nie wartość całego dzielonego majątku, ani nawet wartość udziału skarżącego, lecz wartość konkretnego interesu, roszczenia, żądania lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek odwoławczy. Jeżeli spór ogranicza się do konkretnej kwoty, ta kwota decyduje o wartości przedmiotu zaskarżenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. W. wniosła o zniesienie współwłasności lokalu mieszkalnego i dział spadku. Sąd Rejonowy dokonał zniesienia współwłasności, przyznając lokal wnioskodawczyni i zasądzając spłaty na rzecz uczestniczek, uwzględniając także nakłady. Sąd Okręgowy oddalił apelacje uczestniczek, a apelację wnioskodawczyni odrzucił w części, a w pozostałej części oddalił. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, kwestionując obciążenie jej nakładami, które jej zdaniem zostały już uwzględnione w wartości lokalu. Wartość przedmiotu zaskarżenia określiła na kwotę 333.929 zł, precyzując, że spór dotyczy kwoty 30.328,35 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni jako niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. Stwierdzono, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 106/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku M. W. przy uczestnictwie E. S., A. N., M. N., M. N. i L. D. o zniesienie współwłasności i częściowy dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 czerwca 2019 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. stwierdza, że każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. ustalił, że przedmiotem zniesienia współwłasności jest stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...) położony w budynku przy ul. J. w K., objęty księgą wieczystą nr (...), z którego własnością związany jest udział w nieruchomości wspólnej w udziale wynoszącym 1/2 części o 607.200 zł (pkt I sentencji); dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości i częściowego działu spadku po M. N. w ten sposób, że nieruchomość tę przyznał na wyłączną własność wnioskodawczyni M. W. (pkt II); zasądził od wnioskodawczymi na rzecz uczestniczek A. N., M. N. i E. S. kwoty po 101.200 zł tytułem spłaty, płatne 2 następnego dnia po uprawomocnieniu się postanowienia, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności (pkt III); w punkcie czwartym postanowienia zasądził od wnioskodawczyni następujące kwoty tytułem poniesionych na nieruchomość nakładów na rzecz: a) A. N. - 10.109,45 zł, b) M. N. - 10.109.45 zł, c) E. S. - 10.109,44 zł; w punkcie piątym sentencji oddalił dalej idące żądanie uczestniczek z tytułu nakładów na nieruchomość opisaną w pkt I postanowienia; w punkcie szóstym oddalił żądanie wnioskodawczymi z tytułu nakładów na nieruchomość opisaną w pkt I postanowienia; w punktach VII, VII i IX zasądził na rzecz wnioskodawczyni od A. N., od M. N. i od E. S. kwoty po 42.100 zł tytułem korzystania ponad udział z nieruchomości opisanej w pkt I postanowienia, z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwot i dat wskazanych w postanowieniu; w punkcie X. oddalił dalej idące żądanie wnioskodawczyni z tytułu korzystania ponad udział z nieruchomości opisanej w pkt I postanowienia; w punkcie XI. nakazał A. N., M. N. i E. S., aby wydały wnioskodawczyni M. W. lokal mieszkalny opisany w pkt I postanowienia w terminie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia; punkcie XII. oddalił żądanie uczestniczki L. D. o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr (...); w punkcie XIII. orzekł o kosztach postępowania. Apelacje od tego postanowienia wniosły uczestniczki E. S., A. N. i M. N. oraz wnioskodawczyni M. W., która zaskarżyła rozstrzygnięcie w punktach III-X oraz XII i XIII. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację uczestniczek a w odniesieniu do apelacji wnioskodawczyni odrzucił ją co do punktu piątego postanowienia Sądu Rejonowego, a w pozostałej części apelację tę oddalił. Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w części, w jakiej jej apelacja została oddalona, wniosła wnioskodawczyni. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała kwotę 333.929 zł, precyzując, że kwota 303.600 zł to suma spłat zasądzonych na jej rzecz od trzech uczestniczek, a kwota 30.328,35 zł to suma zasądzonych od niej na rzecz trzech uczestniczek kwot po 10.1009,44 zł z tytułu poniesionych przez nie nakładów. W podstawach skargi kasacyjnej i ich uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała obciążenie jej nakładami poniesionymi przez uczestniczki na nieruchomość, podczas gdy nakłady te zostały już uwzględnione w wartości lokalu nr (...), co spowodowało, że została dwukrotnie 3 obciążana spłatą. Wskazała, że wartość lokalu wynosiła 607.000 zł, a jej udział -1/2 daje kwotę 303.600 zł i w wycenie lokalu zostały już uwzględnione nakłady w kwocie 30.328,34 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sprecyzowanie przez wnioskodawczynie w piśmie procesowym z dnia 1 października 2019 r. co składa się na wartość przedmiotu zaskarżenia, w zestawieniu z uzasadnieniem zarzutów skargi kasacyjnej jednoznacznie wskazuje, że skarżąca kwestionuje wartość objętego postępowaniem prawa do nieruchomości lokalowej w zakresie kwoty 30.328,34 zł, uważa bowiem, że o taką kwotę zawyżono wartość dzielonego prawa. W tej sytuacji nie ma żadnych podstaw do przyjęcia wartości przedmiotu zaskarżenia przekraczającej kwotę 30.328,34 zł. Zgodnie z art. 5191 § 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wykładnia tego przepisu uzasadnia wniosek, że w razie zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy, wartość przedmiotu sporu wyznacza nie wartość całego dzielonego majątku, a nawet nie wartość udziału skarżącego w dzielonym majątku ale wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek odwoławczy. Jeżeli spór ogranicza się do konkretnej kwoty, ta kwota decyduje o wartości przedmiotu zaskarżenia. W okolicznościach badanej sprawy skarżąca uczyniła przedmiotem sporu kwotę poniżej progu ustawowego, to jest kwotę 30.328,34 zł, co powoduje, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Skarga kasacyjna niedopuszczalna, zgodnie z art. 3986 § 2 i 3 k.p.c., podlega odrzuceniu, wobec czego orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 4 KPCart. 3986 § 2art. 520 § 1 KPC§ 4§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy