I CSK 3334/23
WyrokIzba Cywilna2023-11-16
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności podlega odrzuceniu, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, a skarżąca błędnie określiła tę wartość?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych na potrzeby skargi kasacyjnej jest określana na podstawie konkretnego interesu skarżącego, a nie wartości całego majątku czy wartości wskazanej w apelacji, i może odbiegać od tej ostatniej.Stan faktyczny
I. K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku, które oddaliło jej apelację w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Skarżąca określiła wartość przedmiotu zaskarżenia na 153 943 zł. Sąd Najwyższy ustalił, że rzeczywista wartość interesu skarżącej, którego ochrony domaga się w postępowaniu kasacyjnym, wynosi 53 314 zł, co jest kwotą niższą niż próg ustawowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną I. K. i zasądził od niej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz wnioskodawczyni oraz uczestniczek.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3334/23 POSTANOWIENIE 16 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 16 listopada 2023 r. w Warszawie w sprawie z wniosku J.S. z udziałem M.S., Z. S., I. K., A. K. i M. K. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na skutek skargi kasacyjnej I. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 29 marca 2023 r., II Ca 845/21, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. K. na rzecz J. S., M. S. i Z. S. po 900 złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Uczestniczka postępowania I. K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 29 marca 2023 r., zaskarżając je w części oddalającej apelację uczestniczki. W odpowiedziach na skargę kasacyjną wnioskodawczyni oraz uczestniczki postępowania wniosły o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość
I CSK 3334/23 2 przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Skarżąca oznaczyła wartość przedmiotu zaskarżenia na 153 943 zł, wyjaśniając, że jest ona równa wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej w postępowaniu apelacyjnym. Co do zasady w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności, w razie zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy, wartość przedmiotu zaskarżenia nie odpowiada wartości całego dzielonego majątku, lecz wartości konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z 20 lutego 2015 r., V CSK 239/14; z 13 marca 2015 r., III CZ 13/15; z 19 czerwca 2015 r., IV CZ 16/15; z 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15; z 13 stycznia 2017 r., III CZ 61/16; z 26 października 2017 r., II CZ 64/17; z 12 stycznia 2018 r., II CZ 85/17; z 28 lutego 2018 r., II CZ 108/17; z 8 lutego 2023 r., I CNPP 29/22). Z reguły wartość ta nie może przekraczać wartości udziału przysługującego skarżącemu uczestnikowi, chyba że podważa on zasadę podziału, objęcie lub nieobjęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw albo rozliczenie nakładów (zob. postanowienie SN z 28 lutego 2020 r., V CSK 290/19, i tam powołane orzecznictwo). Skarżąca wskazała, że w wyniku dokonanego przez sąd działu spadku i zniesienia współwłasności otrzymała nieruchomości o wartości 203 643 zł i powinna otrzymać od wnioskodawczyni i pozostałych uczestników dopłatę w wysokości 57 266 zł, a otrzymała jedynie 3952 zł. W konsekwencji to różnica między tymi dwiema kwotami (57 266 zł – 3952 zł) wyznacza rozmiar interesu skarżącej, którego ochrony domaga się w postępowaniu kasacyjnym. Nie budzi więc wątpliwości, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150 000 zł, wynosi bowiem 53 314 zł. Z tej perspektywy nie ma znaczenia wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez uczestniczkę w apelacji. W sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia na potrzeby skargi kasacyjnej jest bowiem określana przy zastosowaniu wskazanych wyżej zasad i może odbiegać od wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia.
I CSK 3334/23 3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, a stosownie do art. 520 § 2 w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie obciążył skarżącą kosztami postępowania kasacyjnego. [ał] (D.Z.)
Powiązane orzeczenia
- I CSK 138/10 2010-08-19Czy skarga kasacyjna przysługuje w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- I CSK 692/25 2026-02-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł?
- I CSK 2972/23 2024-12-12Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż ustawowe minimum, a skarżący błędnie określił tę wartość?
- II CSK 263/19 2019-10-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150.000 zł?
- II CSK 581/11 2012-04-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, dotycząca jedynie części przedmiotu zaskarżenia, jest dopuszczalna, gdy wartość tej części jest niższa niż próg ustawowy, mimo że łączna wartość…
Powołane przepisy
art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2 KPCart. 520 § 2art. 98 § 1§ 4 pkt 4§ 3§ 2§ 1§ 10 ust. 4§ 6 pkt 3§ 2 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy