I CNP 27/15
Izba Cywilna2015-12-16
Skład orzekający: Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy skarżący jedynie uprawdopodabnia możliwość powstania szkody w przyszłości, a nie jej rzeczywiste istnienie w chwili wnoszenia skargi?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie zaskarżonego orzeczenia stronie została wyrządzona szkoda. Istnienie szkody jest przesłanką dopuszczalności skargi, a jej uprawdopodobnienie wymaga wykazania rzeczywistego uszczerbku w majątku, a nie jedynie możliwości jego wystąpienia w przyszłości. Odwołanie się do hipotetycznej szkody nie spełnia wymogów konstrukcyjnych skargi.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i orzekł, że skarżącym nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Skarżący wskazali na naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów i podnosili, że wyrok skutkuje wyrządzeniem rażącej szkody, gdyż nie są w stanie zamieszkać w innym lokalu, co może doprowadzić do bezdomności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu niespełnienia przesłanki istnienia szkody w chwili jej wnoszenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 27/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon w sprawie ze skargi M. S. i K. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt V Ca 3454/13, wydanego w sprawie z powództwa B. B., A. P. i J. P. przeciwko M. S. i K. S. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powodowej Miasta Stołecznego Warszawy o opróżnienie lokalu mieszkalnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2015 r., odrzuca skargę; przyznaje adw. M.Z. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł., powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M. S. oraz K. S. w postępowaniu skargowym. UZASADNIENIE
2 Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2014 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie i orzekł, że M. S., K. S. i małoletniej K. S. nie przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego. Pozwani M. S. i K. S. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, wskazując na naruszenie art. 14 ust. 4 pkt 5 i 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst Dz.U. z 2014 r., poz. 150 ze zm.) oraz podnosząc sprzeczność zaskarżonego wyroku z tymi przepisami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi wniesionej przez skarżące. Podejmując ten problem, trzeba przypomnieć, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje tylko wtedy, gdy przez wydanie zaskarżonego orzeczenia stronie została wyrządzona szkoda (art. 4241 § 1 k.p.c.). Istnienie szkody jest zatem jedną z przesłanek dopuszczalności skargi. Z art. 4241 § 1 k.p.c. wynika, że ma to być szkoda wyrządzona „przez wydanie” zaskarżonego wyroku, co oznacza, że między wydaniem tego wyroku a szkodą musi zachodzić normalny związek przyczynowy unormowany w art. 361 § 1 k.c. oraz że szkoda musi być - w stosunku do tego wyroku - poniesiona później. Ze względu na to, że istnienie szkody jest przesłanką dopuszczalności skargi, do jej wymagań konstrukcyjnych - zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. - należy m.in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy. Spełnienie tego wymagania polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła – ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru – oraz uwiarygodnieniu tego oświadczenia, co nastąpi wtedy, gdy twierdzenie zostanie uzasadnione na tyle, że będzie można uznać je za prawdziwe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16 i z dnia 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 111). Nie jest spełnieniem omawianego wymagania odwołanie się do szkody, która jeszcze nie wystąpiła, przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest bowiem istnienie szkody
3 w chwili wnoszenia skargi, a nie możliwość wystąpienia szkody w przyszłości. Szkodą majątkową w rozumieniu przepisów o skardze jest rzeczywisty, a nie tylko hipotetyczny uszczerbek w majątku skarżącego, w związku z czym nie stanowi jeszcze szkody samo powołanie się na pasywa w majątku wynikające z tytułu egzekucyjnego, jakim jest zaskarżony wyrok (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2008 r., II BP 68/07, OSNP 2010, nr 1-2, poz. 6 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05, nie publ., z dnia 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006, nr 6, poz. 110 i z dnia 16 października 2012 r., IV CNP 46/12, nie publ.). Skarżący, dla spełnienia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., przytoczyli, że ...wyrok Sądu II instancji skutkuje wyrządzeniem rażącej szkody dla pozwanych, gdyż nie są oni w stanie zamieszkać w innym lokalu z uwagi na powyższą sytuację życiową i materialną, która skutkować może doprowadzeniem do bezdomności ...”. Przytoczone twierdzenia wskazują jedynie na możliwość powstania szkody w przyszłości. Szkodą majątkową w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. jest natomiast uszczerbek w majątku poszkodowanego, który ma charakter rzeczywisty, nie hipotetyczny, spodziewany lub „odłożony” w czasie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2010 r., III CNP 48/10, Biuletyn, Izba Cywilna 2011, nr 10, s. 51). Konkludując trzeba stwierdzić, że nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c., wobec czego skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CNP 27/11 2011-10-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący powołuje się jedynie na hipotetyczną, przyszłą szkodę, a nie na rzeczywisty uszczerbek majątkowy poniesiony w chwili…
- III CNP 10/12 2012-08-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy skarżący nie uprawdopodobnił poniesienia szkody przez wydanie zaskarżonego orzeczenia?
- IV CNP 23/14 2014-10-22Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy skarżący jedynie powołuje się na hipotetyczną szkodę, a nie udowadnia jej rzeczywistego istnienia w chwili wnoszenia skargi?
- IV CNP 3/16 2016-07-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, jeśli skarżący uprawdopodobnił jedynie możliwość wystąpienia szkody, a nie jej rzeczywiste istnienie w chwili wnoszenia skargi?
- III CNP 8/17 2017-09-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wyrządzonej przez wydanie wyroku, a jedynie przez jego wykonanie?
Powołane przepisy
art. 14 ust. 4art. 4241 § 1 KPCart. 361 § 1 KCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy