II UZ 145/00
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2001-01-17
Skład orzekający: Krystyna Bednarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, innych niż sprawy o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, innych niż sprawy o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 3921 KPC w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. Przepis ten stanowi, że generalną zasadą jest niedopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, z wyjątkiem spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny odrzucił jej kasację od wyroku tego sądu, uznając, że nie przysługuje ona ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia (4.500 zł rocznie). Wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, argumentując, że nowe przepisy dopuszczają kasację niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 17 stycznia 2001 r. II UZ 145/00 W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, poza sprawami o przy-znanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpie-czenia społecznego, dopuszczalność kasacji zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 KPC w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie reje-strowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywil-nych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, Dz.U. Nr 48, poz. 554). Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Maria Tyszel (sprawozdawca), Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2001 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Elżbiety K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi Ł. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia wnio-skodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 października 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć zażalenie. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowie-niem z dnia 26 października 2000 r. [...] odrzucił kasację Elżbiety K. od wyroku tegoż Sądu z dnia 22 sierpnia 2000 r., ponieważ kasacja w sprawie nie przysługuje, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona stosownie do art. 22 KPC, wynosi rocznie 4.500 zł. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawczyni wniosła o jego uchylenie zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem art. 3921 KPC „określo-
2 nego ustawą z dnia 27 maja 2000 r. (Dz.U. Nr 48, poz. 554), dopuszczającego moż-liwość wniesienia kasacji w sprawach z ubezpieczeń społecznych niezależnie od wartości przedmiotu sporu.” Rozpoznając zażalenie Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane po dniu 1 lipca 2000 r., więc - sto-sownie do art. 5 ust. 2 w związku z art. 6 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 48, poz. 554) - zastosowanie w sprawie mają przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu nadanym tą ustawą. Całkowicie chybiony jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zażalenia, że: „Na mocy nowych przepisów w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasacja przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.” Przepis art. 3921 KPC, w swym pierwszym zdaniu, wyraża generalną zasadę niedopuszczalności kasacji w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, natomiast w zdaniu drugim wprowadza wyjątek od tej zasady stanowiąc, że bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia kasacja przy-sługuje, w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z intencją ustawodawcy, o dopuszczalności kasacji - podobnie jak w innych sprawach o prawa majątkowe - decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia, ustalona stosownie do art. 22 KPC. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem zaskarżenia nie jest prawo wnioskodawczyni do renty, bowiem prawo to już uzyskała, a więc stanowisko Sądu Apelacyjnego jest prawidłowe, a zażalenie pozbawione podstawy prawnej. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że renta z tytułu niezdolności do pracy jest uzależniona od stanu zdrowia, który ulega zmianom i to do organu rentowego należy zgłosić wniosek o przedłużenie jej wypłaty. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie powołanych prze-pisów oraz art. 39318 § 1 w związku z art. 397 § 1 i 3 oraz 385 KPC, orzekł jak w sentencji postanowienia. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UZ 38/05 2005-06-10Czy dopuszczalna jest kasacja w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, z wyjątkiem spraw o rentę wypadkową?
- II UKN 586/00 2001-10-24Czy kasacja w sprawie o wypłatę świadczenia z ubezpieczenia społecznego za określony okres wstecz jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych?
- II UZ 83/99 1999-07-27Czy dopuszczalna jest kasacja w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości składki na ubezpieczenie społeczne, jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 5000 zł?
- I UZ 45/04 2005-02-22Czy w sprawie o ustalenie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych, przysługuje kasacja niezależnie od wartości przedmiotu zaskar…
- II UKN 351/98 1998-12-08Czy odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, kwestionujące zasadę obciążenia tymi składkami i obliczenie ich wysokości, powoduje przekształcenie sprawy o świ…
Powołane przepisy
art. 3921 KPCart. 22 KPCart. 5 ust. 2art. 6art. 22 KPC.art. 39318 § 1art. 397 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy