IV KO 39/23
Izba Karna2023-05-30
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędziowie tego sądu złożyli wnioski o wyłączenie od orzekania z uwagi na relacje zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzonym będącym adwokatem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy sędziowie sądu właściwego miejscowo i rzeczowo znają pokrzywdzonego (adwokata) zarówno na szczeblu zawodowym, jak i koleżeńskim, a wydanie orzeczenia w tej sprawie mogłoby budzić podejrzenia co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko K. G. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że pokrzywdzonym w sprawie jest adwokat występujący przed tym sądem, a sędziowie złożyli wnioski o wyłączenie od orzekania z uwagi na relacje zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzonym. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 39/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu sprawy K. G. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 maja 2023 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 maja 2023 r., sygn. akt IV K 183/22 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 maja 2023 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, w sprawie sygn. akt IV K 183/22, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy K. G., oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa dotyczy popełnienia czynu na osobie A. M., który jest adwokatem wystepującym przed Sądem Okręgowym w Gliwicach. Co więcej, jak wskazano w treści postanowienia, poszczególni sędziowie Wydziału IV Karnego tego Sądu złożyli wnioski o o wyłączenie ich od orzekania w sprawie wskazując na relacje zawodowe i koleżeńskie z pokrzywdzonym.
IV KO 39/23 2 W ocenie wnioskującego Sądu tego rodzaju sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Gliwicach jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy czynu popełnionego na szkodę adwokata A. M., który jest w tej sprawie pokrzywdzonym i oskarżycielem posiłkowym. Jak wskazano w postanowieniu, sędziowie tego Sądu znają się z pokrzywdzonym zarówno na szczeblu zawodowym, jak i koleżeńskim, a wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Sosnowcu Pozostaje on w stosunkowo bliskiej odległości od G. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.
IV KO 39/23 3
Powiązane orzeczenia
- III KO 32/17 2017-05-23Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym w postępowaniu karnym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo?
- IV KO 171/21 2022-01-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzona jest sędzią sądu miejscowo właściwego, a postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstw przez innych…
- V KO 63/17 2017-10-26Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzony i świadek w sprawie jest sędzią orzekającym w tym samym sądzie?
- III KO 33/24 2024-03-21Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo?
- IV KO 32/20 2020-03-19Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędzia i prokurator, a sprawa dotyczy czynów z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 3 k.k.?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy