IV CSK 225/17

WyrokIzba Cywilna2017-11-08

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd drugiej instancji, skutkujące brakiem uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, stanowi przyczynę nieważności postępowania w rozumieniu art. 3989 § 1 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że możliwość uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania stanowi jedynie uprawnienie sądu drugiej instancji, a nie obowiązek. Brak takiego uchylenia nie może być uznany za nieważność postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, w tym dotyczących nieważności testamentu, nie są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym i nie mogą uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej ze względu na jej oczywistą zasadność.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. dotyczącego uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia i stwierdzenia nabycia spadku. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołując się na nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestników zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CSK 225/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku A. B. W. przy uczestnictwie S. P., R. C., A. C., D. P. i A. S. o uchylenie aktu poświadczenia dziedziczenia i stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt V Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestników S. P., A. C., R. C., D. P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi na nieważności postępowania i oczywistej zasadności skargi. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. W odniesieniu do pierwszej kwestii nie można zgodzić się ze skarżącą, że sam fakt, iż sąd drugiej instancji nie uchylił orzeczenia sądu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zdaniem skarżącej doszło do nierozpoznania istoty sprawy, stanowi przyczynę nieważności postępowania. Niewątpliwie możliwość uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania stanowi jedynie uprawnienie Sądu drugiej instancji , a nie obowiązek (art. 386 § 4 k.p.c.). Nie może być więc taka sytuacja uznana za nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji. Obowiązkiem tego sądu jest bowiem merytoryczne rozpoznanie sprawy, od którego sąd ten może zwolnić się zupełnie wyjątkowo. Skarżąca nie wykazała też, jaki wpływ z punktu widzenia nieważności postępowania miało niewzywanie pozostałych uczestników postępowania do uzupełnienia braków formalnych pism procesowych. Przede wszystkim nie można ustalić na podstawie akt sprawy, aby Sąd drugiej instancji oparł się w swoich ustaleniach na jakichkolwiek twierdzeniach wynikających z tych pism, które nie zostałyby uprzednio doręczone wnioskodawczyni. Treść skargi nie uzasadnia także wniosku o jej oczywistej zasadności. Cały wywód skarżącej w odniesieniu do tej podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania ogranicza się do kwestionowania poczynionych w sprawie ustaleń, co do nieważności testamentu ustnego. Chodzi przy tym o ustalenia faktów i ocenę dowodów dotyczących okoliczności sporządzenia testamentu. Zarzuty takie nie 3 są w postępowaniu kasacyjnym dopuszczalne (art. 3983 § 3 k.p.c.), a zatem nie mogą uzasadniać także wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej ze względu na oczywistą zasadność skargi. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [aw] jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 386 § 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 520 § 2art. 13 § 2art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 4§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy